Soru

Zorluk: ZorPhilip Selznick'in Bürokrasi Modeli

Philip Selznick'in bürokrasiye yönelik yapısal-fonksiyonel yaklaşımı, örgütlerin teknik birer araç olmaktan çıkıp "kurumsallaşma" süreciyle toplumsal birer değer sistemine dönüşmelerini inceler. Selznick, meşhur TVA (Tennessee Valley Authority) araştırmasında örgüt içindeki yetki devrinin (delegasyon) ve uzmanlaşmanın, başlangıçta planlanmayan ancak kaçınılmaz olan bazı sistemik sonuçlara yol açtığını saptamıştır.

Buna göre, Selznick'in modelinde yetki devrinin alt birimler düzeyinde yarattığı etki ve bunun genel örgütsel amaçlar üzerindeki sonucu aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

  1. Alt birimlerin uzmanlaşmasıyla birlikte kendi özel çıkarlarını geliştirmeleri ve bu durumun "çıkarların dallanması" (bifurcation of interests) yoluyla genel amaçlardan sapmaya neden olmasıCevap
  2. B
    Kuralların birer araç olmaktan çıkıp amaç haline gelmesiyle bürokratların "öğrenilmiş yetersizlik" sergileyerek değişime karşı direnç göstermesi
  3. C
    Örgütsel kuralların sadece asgari performansı garanti altına alması ve denetimin "yapay/cezacı bürokrasi" yaratarak çalışanlarda yabancılaşmaya yol açması
  4. D
    Bürokratik yapının liyakat ve rasyonel-yasal otorite ilkeleri çerçevesinde, dış çevreden tamamen yalıtılmış bir "ideal tip" formunda işlemesi
  5. E
    Örgütün dış çevre baskılarına karşı "kooptasyon" stratejisini kullanarak teknik verimliliği ve rasyonel karar alma süreçlerini mutlak bir güvence altına alması

Cevap

Alt birimlerin uzmanlaşmasıyla birlikte kendi özel çıkarlarını geliştirmeleri ve bu durumun "çıkarların dallanması" yoluyla genel amaçlardan sapmaya neden olması
Philip Selznick'in modelinde yetki devri, uzmanlaşmaya; uzmanlaşma ise alt birimlerin örgütün genel amaçlarından bağımsızlaşarak kendi çıkarlarını ön plana çıkarmasına yol açar. Bu duruma "çıkarların dallanması" (bifurcation of interests) denir ve sonucunda örgütsel amaçlardan sapma meydana gelir. Bu süreç, örgütün teknik bir araçtan ziyade kurumsal bir yapıya dönüşmesinin doğal bir yan etkisidir.

Adım Adım Çözüm

1
Selznick'in yetki devri (delegasyon) analizini değerlendir.
Yetki devrinin örgüt içinde uzmanlaşmış alt birimler yarattığı saptanır.
Selznick, karmaşık örgütlerin işleyişi için yetki devrinin bir zorunluluk olduğunu kabul eder.
2
Uzmanlaşmanın alt birimler üzerindeki etkisini incele.
Alt birimlerin örgütün bütününden bağımsız, kendilerine has hedefler ve çıkarlar geliştirdiği görülür.
Uzmanlaşma, birimlerin bakış açısını daraltarak onları kendi mikro hedeflerine odaklar.
3
Genel örgütsel amaçlar ile alt birim amaçları arasındaki ilişkiyi kur.
Bu durumun "çıkarların dallanması" (bifurcation of interests) olarak adlandırılan disfonksiyona yol açtığı belirlenir.
Alt birimlerin çıkarları, örgütün ana hedefleriyle çelişmeye başladığında amaç sapması gerçekleşir.

Anahtar Kavram

Bifurcation of Interests (Çıkarların Dallanması)

Daha Fazla Pratik

Selznick'in 'biçimsel' ve 'gayriresmi' kooptasyon ayrımını inceleyerek dış çevreyle olan güç ilişkilerini analiz edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla