Examkin

Soru

Zorluk: OrtaCumhuriyetçilik İlkesi

Hukuki niteliği ve anayasal sistemdeki yeri bakımından 19821982 Anayasası'nın 1.1. maddesiyle ilan edilen 'Cumhuriyet' ilkesi, devlet başkanlığı makamının hukuki statüsü üzerinde belirleyici bir role sahiptir. Anayasa'nın 4.4. maddesiyle koruma altına alınan bu ilkenin, 'dar anlamda cumhuriyet' tanımı gereği ifade ettiği temel esas aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Devlet başkanlığı makamının soya dayalı veraset usulüyle değil, seçim esasına göre belirlenmesidir.Cevap
  2. B
    Egemenliğin kullanılmasının hiçbir kişiye, zümreye veya sınıfa bırakılamayacağı kuralının anayasadaki tek dayanağı olmasıdır.
  3. C
    Anayasa'nın başlangıç kısmında belirtilen tüm ideolojik ve siyasi prensiplerin ortak hukuki çatısını oluşturmasıdır.
  4. D
    Yasama ve yürütme güçlerinin bir meclis bünyesinde toplanmasını yasaklayan mutlak bir yönetim biçimi olmasıdır.
  5. E
    Devletin tüm idari birimlerinin merkezi yönetim tarafından hiyerarşik bir denetimle yönetilmesini zorunlu kılmasıdır.

Cevap

Cumhuriyet ilkesinin dar anlamdaki en temel hukuki sonucu, devlet başkanlığı makamının veraset usulüne dayanmaması ve seçimle belirlenmesidir.
Cumhuriyet kavramı, anayasa hukuku öğretisinde en dar anlamıyla 'devlet başkanlığının irsi yollarla geçmediği, belirli bir süre için seçimle belirlendiği devlet şekli' olarak tanımlanır. 19821982 Anayasası'nın 1.1. maddesi bu devlet şeklini ilan etmiş, 4.4. madde ise bu şeklin değiştirilmesini veya değiştirilmesinin teklif edilmesini yasaklamıştır. Bu nedenle, cumhuriyetçilik ilkesinin en temel hukuki sonucu veraset usulünün reddedilerek seçim sisteminin kabul edilmesidir.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın 1.1. maddesindeki 'Cumhuriyet' kavramının anayasa hukuku öğretisindeki karşılığını analiz etmek.
Cumhuriyetin dar anlamda 'monarşinin zıttı' yani devlet başkanının seçimle gelmesi olduğu belirlenir.
Soruda istenen 'dar anlamda cumhuriyet' vurgusu, doğrudan devlet başkanının belirlenme usulüne işaret eder.
2
Anayasa'nın 4.4. maddesiyle sağlanan korumanın kapsamını değerlendirmek.
Cumhuriyet şeklinin değiştirilemez bir hüküm olarak korunmasının, bu devlet formunun sürekliliğini sağladığı anlaşılır.
Anayasa koyucu, cumhuriyetin sadece bir isim değil, hukuki bir zorunluluk (verasetin yasaklanması) olduğunu tescil etmiştir.
3
Diğer anayasal ilkeleri (egemenlik, kuvvetler ayrılığı, üniter yapı) ayırt etmek.
Seçimle belirlenen devlet başkanlığı dışındaki unsurların diğer maddelerle (6.6., 2.2., 123.123. vb.) ilgili olduğu saptanır.
KPSS formatında kavramlar arası ince ayrımlar (devlet şekli vs. hükümet sistemi) kritik öneme sahiptir.

Anahtar Kavram

Cumhuriyetin Dar ve Geniş Anlamları
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Cumhuriyetçilik İlkesi

Bu konudan daha fazla soru