Soru

Zorluk: ZorKusursuz Sorumluluk: Kamu Külfetleri Karşısında Eşitlik İlkesi (Fedakarlığın Denkleştirilmesi)

Bir büyükşehir belediyesi, kent merkezindeki tarihi dokuyu korumak ve turizmi canlandırmak amacıyla, bütünüyle hukuka uygun bir meclis kararıyla belirli bir bölgeyi araç trafiğine kapatarak yayalaştırmıştır. Bu uygulama sonucunda bölgedeki esnafın büyük çoğunluğunun iş hacmi ve ticari kazancı artarken; sadece o bölgedeki çıkmaz bir sokakta faaliyet gösteren ve ağır vasıta girişi işinin doğası gereği zorunlu olan bir lojistik aktarma deposu, tek giriş yolunun kapatılması nedeniyle faaliyetlerini sürdüremez hale gelmiş ve ağır bir zarara uğramıştır. İdarenin bu olayda herhangi bir kusuru bulunmadığı ve işlemin kamu yararına olduğu sabit olduğuna göre, söz konusu zararın tazmin edilmesinde dayanılan kusursuz sorumluluk ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesiCevap
  2. B
    Hizmet kusuru ilkesi
  3. C
    Tehlike (risk) ilkesi
  4. D
    Sosyal risk ilkesi
  5. E
    Mücbir sebep ilkesi

Cevap

Kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi (Fedakarlığın Denkleştirilmesi)
Kamu külfetleri karşısında eşitlik (fedakarlığın denkleştirilmesi) ilkesi; idarenin bütünüyle hukuka uygun olan bir işlemi veya eylemi sonucunda, kamu yararı için bir kişinin mülkiyet veya çalışma hakkına yönelik 'özel' (herkesten farklı) ve 'olağandışı' (katlanma sınırını aşan) bir zarar vermesi durumunda uygulanır. Lojistik deposunun tek erişim yolunun yayalaştırma nedeniyle kapanması, genel kamu yararı (turizm, tarihi doku) uğruna o işletmecinin özel olarak fedakarlıkta bulunması anlamına gelir ve bu dengesizlik tazminatla giderilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
İdari işlemin niteliğini tespit etme
İşlem (yayalaştırma) bütünüyle hukuka uygun ve kamu yararı amacı taşımaktadır.
Hizmet kusuru (kusurlu sorumluluk) ihtimalini dışlamak için işlemin hukuka uygunluğu kontrol edilmelidir.
2
Zararın niteliğini analiz etme
Zarar, toplumun geri kalanına göre sadece belirli bir işletme (lojistik deposu) üzerinde yoğunlaşmış, özel ve olağandışı bir zarardır.
Genel ve katlanılabilir külfetler tazmin gerektirmezken, fedakarlığın denkleştirilmesi için zararın 'özel' olması şarttır.
3
Sorumluluk türünü belirleme
Hukuka uygun işlemden doğan özel zararlar, kusursuz sorumluluk hallerinden olan 'Kamu Külfetleri Karşısında Eşitlik' ilkesine dayanır.
Toplumun geneli için sağlanan bir faydanın bedelinin, sadece bir kişiye yükletilmesi anayasal eşitlik ve hakkaniyet ilkelerine aykırıdır.

Anahtar Kavram

Fedakarlığın Denkleştirilmesi: İdarenin hukuka uygun faaliyetlerinden doğan özel ve olağandışı zararların tazmin edilmesi.

Daha Fazla Pratik

Hukuka uygun idari işlemlere dayalı diğer tazminat hallerini (örneğin kamulaştırmasız el atma veya mülkiyetin sınırlandırılması) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla