Yargı

138 soru

$1982$ Anayasası'nda yer alan düzenlemeler uyarınca, Hakimler ve Savcılar Kurulunun ( $HSK$ ) güncel yapısı ve Adalet Bakanı'nın bu Kurul içerisindeki hukuki statüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kurul yirmi iki asıl üyeden oluşur ve Adalet Bakanı tarafından yönetilen üç ayrı daire şeklinde teşkilatlanır.

Kurulun meslekten çıkarma kararları dahil tüm kararlarına karşı sadece Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yoluyla itiraz edilebilir.

Kurul iki daire halinde çalışır; Adalet Bakanı Kurulun başkanıdır ancak dairelerin çalışmalarına katılamaz.

Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilen üyelerin görev süresi beş yıldır ve bir kişi en fazla iki dönem seçilebilir.

Adalet Bakanlığı Müsteşarı Kurulun tabii üyesi olup, hiyerarşik yapı gereği sadece Genel Kurulda oy kullanma yetkisine sahiptir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurul iki daire halinde çalışır; Adalet Bakanı Kurulun başkanıdır ancak dairelerin çalışmalarına katılamaz.

Cevap

Kurulun iki daire halinde çalışması, Adalet Bakanı'nın başkan olması ancak daire çalışmalarına katılamaması doğru bir ifadedir.

Anayasa'nın

159

. maddesi uyarınca, Hakimler ve Savcılar Kurulu iki daire halinde çalışır. Adalet Bakanı bu Kurulun başkanıdır; ancak yargı bağımsızlığını korumak adına dairelerin çalışmalarına katılması anayasal olarak engellenmiştir. Öte yandan Adalet Bakanlığı Müsteşarı, tabii üye sıfatıyla daire çalışmalarında yer alabilir.

Adım Adım Çözüm

HSK'nın üye ve daire yapısını kontrol etme

2017

anayasa değişikliği ile Kurulun

13

üyeye ve

2

daireye düşürüldüğü tespit edilir.

Güncel anayasal yapıyı ve teşkilat şemasını doğrulamak için.

Adalet Bakanı'nın kurul içindeki yetki sınırlarını değerlendirme

Anayasa Madde

159

uyarınca Bakan'ın başkan olduğu ancak dairelerin çalışmalarına katılmasının yasaklandığı görülür.

Yürütmenin yargı üzerindeki etkisini sınırlayan özel usulü belirlemek için.

Görev süresi ve yargı yolu denetimini inceleme

Görev süresinin

4

yıl olduğu ve sadece meslekten çıkarma kararlarının yargı denetimine tabi olduğu doğrulanır.

Diğer seçeneklerin neden hatalı olduğunu netleştirmek için.

Anahtar Kavram

Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun Teşkilat Yapısı ve Daire Sistemi

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 22Soru →

$1982$ Anayasası'nda $2017$ yılında yapılan değişiklikler uyarınca, Hakimler ve Savcılar Kurulunun ( $HSK$ ) yapısı, işleyişi ve kararlarının hukuki niteliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kurulun meslekten çıkarma cezasına ilişkin kararları dışındaki kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulamaz.

Kurul, üç daire hâlinde çalışır ve toplam on beş üyeden oluşur.

Kurulun Başkanı olan Adalet Bakanı, dairelerin çalışmalarına asıl üye olarak katılır ve oy kullanır.

Kurul üyeleri altı yıl için seçilir ve süresi biten bir üyenin yeniden seçilmesi mümkün değildir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kurulun yedi üyesini üye tamsayısının salt çoğunluğu ile gizli oyla seçer.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurulun meslekten çıkarma cezasına ilişkin kararları dışındaki kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulamaz.

Cevap

Kurulun meslekten çıkarma cezasına ilişkin kararları dışındaki kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulamaz.

Anayasa'nın

159

. maddesinin son fıkrasına göre; Kurulun, meslekten çıkarma cezasına ilişkin olanlar dışındaki kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulamaz. Bu durum, idarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolunun açık olması kuralının anayasal istisnalarından biridir.

Adım Adım Çözüm

Anayasa'nın

159

. maddesindeki HSK düzenlemesini incele.

HSK'nın

13

üyeden oluştuğu ve

2

daire hâlinde çalıştığı belirlendi.

Kurulun temel yapısını ve çalışma düzenini anlamak için anayasal metin esastır.

Kurul kararlarının yargısal denetimini kontrol et.

Sadece meslekten çıkarma kararlarına karşı yargı yolunun açık olduğu görüldü.

Anayasa'da yapılan

2017

değişikliği ile yargı denetimi bu istisna dışında kapatılmıştır.

Anahtar Kavram

HSK Kararlarının Yargısal Denetimi

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 23Soru →

Hukuk sistemimizde adli yargı mercilerince verilen karar ve hükümlerin son inceleme makamı olan Yargıtay'ın teşkilat yapısı ve görevlilerinin belirlenmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Yargıtay üyelerinin seçimi, Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından gizli oyla ve kurulun üye tamsayısının salt çoğunluğuyla gerçekleştirilir.

Yargıtay, idari yargı alanındaki uyuşmazlıkları çözümlemekle görevli olan Danıştay kararlarının son inceleme ve temyiz merciidir.

Yargıtay Birinci Başkanı, Cumhurbaşkanı tarafından Yargıtay üyeleri arasından gösterilecek üç aday arasından

4

yıl için atanır.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, Yargıtay Genel Kurulu tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla ve salt çoğunlukla seçilerek göreve başlar.

Yargıtay üyelerinin

\frac{3}{4}

'ü Hâkimler ve Savcılar Kurulu,

\frac{1}{4}

'ü ise idari yargı kökenli kişiler arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yargıtay üyelerinin seçimi, Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından gizli oyla ve kurulun üye tamsayısının salt çoğunluğuyla gerçekleştirilir.

Cevap

Yargıtay üyelerinin tamamının Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilmesi

Doğru ifade, Yargıtay üyelerinin tamamının Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçildiğini belirtmektedir.

1982

Anayasası'na göre adli yargı hâkim ve savcıları arasından seçilen bu üyeler, kurulun üye tamsayısının salt çoğunluğuyla belirlenir.

Adım Adım Çözüm

Yargıtay'ın yargı kolundaki yerini tespit etme

Yargıtay, adli yargı kolunun en üst derece mahkemesidir.

Anayasa'nın

154

. maddesi Yargıtay'ı adli yargı temyiz mercii olarak tanımlar.

Üye seçim usulünü hatırlama

Üyelerin tamamı Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından seçilir.

Anayasal düzenlemede Yargıtay üyeliği için Cumhurbaşkanı veya TBMM'ye seçim yetkisi verilmemiştir.

Diğer makamların (Başkan ve Başsavcı) belirlenme usulünü ayırt etme

Birinci Başkan kurulca seçilir, Başsavcı ise Cumhurbaşkanınca atanır.

Yargıtay'ın iç yönetimi (Başkan) ve dış temsili (Başsavcı) için farklı demokratik/bürokratik yöntemler belirlenmiştir.

Anahtar Kavram

Yargıtay Üyelerinin Seçim Usulü ve Kurumsal Bağımsızlığı

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 24Soru →

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri ve 2017 anayasa değişiklikleri çerçevesinde, Anayasa Mahkemesinin görevleri ile "Yüce Divan" sıfatıyla yürüttüğü yargılamaların kapsamı hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görevleriyle ilgili suçlarından dolayı Yüce Divan'da yargılanmaları öngörülmüşken, bu kişilerin kişisel suçları genel hükümlere tabi tutulmuştur.

2017 yılında yapılan anayasa değişikliği ile Jandarma Genel Komutanı, görevinden kaynaklanan suçlar nedeniyle Yüce Divan'da yargılanacak kişiler listesine dahil edilmiştir.

Anayasa Mahkemesi, siyasi partilerin mali denetimini doğrudan kendi teknik personeli eliyle yapar ve bu süreçte Sayıştay'dan herhangi bir inceleme raporu veya yardım talep edemez.

Bakan yardımcıları ve valiler, yüksek dereceli kamu görevlisi statüsünde bulunmaları sebebiyle görevleriyle ilgili ağır cezalık suçlarda Yüce Divan sıfatıyla Anayasa Mahkemesi'nde yargılanırlar.

Milletvekilliğinin düşmesi kararına karşı yapılan iptal istemlerini karara bağlamak, Mahkemenin soyut norm denetimi (iptal davası) yetkisi kapsamında gerçekleştirdiği bir görevdir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görevleriyle ilgili suçlarından dolayı Yüce Divan'da yargılanmaları öngörülmüşken, bu kişilerin kişisel suçları genel hükümlere tabi tutulmuştur.

Cevap

1982 Anayasası'nın 106. ve 148. maddelerine göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla Anayasa Mahkemesi'nde yargılanırlar. Bu kişilerin kişisel suçları ise genel yargılama usullerine ve yetkili mahkemelere tabidir. Bu ayrım, anayasanın yürütme erki için öngördüğü özel sorumluluk rejiminin bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

Yüce Divan listesinin analizi

Cumhurbaşkanı yardımcıları, bakanlar, yüksek yargı organı üyeleri ve kuvvet komutanlarının listede olduğu, ancak bakan yardımcıları veya valilerin olmadığı belirlenir.

Yargılanacak kişilerin sınırlarını anayasanın 148. maddesi belirler.

Suçun niteliğinin değerlendirilmesi

Siyasi yürütme erki olan CB yardımcıları ve bakanlar için yargılamanın sadece görevle ilgili suçları kapsadığı teyit edilir.

Kişisel suçlar ile görev suçları arasındaki hukuki ayrım anayasal bir kuraldır.

2017 değişikliklerinin kontrolü

Jandarma Genel Komutanı'nın listeden çıkarıldığı ve Mahkemenin mali denetimde Sayıştay'dan yardım aldığı bilgisi hatırlanır.

Güncel anayasa metni ile eski hükümler arasındaki farkların ayırt edilmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesinin Yüce Divan Yetkisi ve Görev Sınırları

Daha Fazla Pratik

Yüce Divan listesine 2017'de eklenen TBMM Başkanı ve kaldırılan Askeri Yargıtay üyeleri konusuna göz atınız.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 25Soru →

1982 Anayasası'na göre, kanunların 'esas' bakımından anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde doğrudan doğruya iptal davası (soyut norm denetimi) açma yetkisi ve süreleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

TBMM'de grubu bulunan tüm siyasi partiler, üye sayısına veya sıralamasına bakılmaksızın esas bakımından iptal davası açma hakkına sahiptir.

Kanunların esas bakımından anayasaya aykırılığı iddiasıyla açılacak iptal davaları, kanunun Resmî Gazete'de yayımlanmasından itibaren doksan gün içinde açılmalıdır.

Cumhurbaşkanı, kanunların sadece şekil bakımından iptali için dava açabilir; esas bakımından dava açma yetkisi sadece TBMM Genel Kuruluna aittir.

TBMM üye tamsayısının en az beşte biri tutarındaki milletvekilleri, kanunun Resmî Gazete'de yayımlanmasından itibaren altmış gün içinde esas bakımından iptal davası açabilir.

Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma süresi, ilgili kanun teklifinin TBMM Genel Kurulunda kabul edildiği tarihten itibaren başlar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: TBMM üye tamsayısının en az beşte biri tutarındaki milletvekilleri, kanunun Resmî Gazete'de yayımlanmasından itibaren altmış gün içinde esas bakımından iptal davası açabilir.

Cevap

TBMM üye tamsayısının en az beşte biri tutarındaki milletvekillerinin, kanunun yayımlanmasından itibaren altmış gün içinde esas bakımından dava açabileceğini belirten seçenek doğrudur.

1982 Anayasası'nın 150. maddesine göre; kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve TBMM İçtüzüğünün anayasaya şekil ve esas bakımlarından aykırılığı iddiasıyla iptal davası açma yetkisi Cumhurbaşkanına, TBMM'de en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubuna ve TBMM üye tamsayısının en az beşte biri tutarındaki üyelere aittir. Kanunların esas bakımından denetimi için öngörülen süre ise yayımdan itibaren 60 gündür.

Adım Adım Çözüm

Dava açmaya yetkili organları belirle.

Cumhurbaşkanı, TBMM'deki en büyük iki parti grubu ve en az 120 milletvekili (1/5).

Anayasa'nın 150. maddesindeki yetkili süjeleri teyit etmek gerekir.

Denetim türüne göre süreyi kontrol et.

Esas denetimi için süre 60 gün, şekil denetimi için 10 gündür.

Anayasa'nın 151. maddesi süre sınırlarını belirlemiştir.

Sürenin başlangıç noktasını saptayın.

Resmî Gazete'de yayımlanma tarihi.

Hukuki kesinlik açısından sürelerin başlangıcı yayımdır.

Anahtar Kavram

Soyut Norm Denetimi (İptal Davası) Yetki ve Süreleri

Daha Fazla Pratik

Anayasa değişikliklerinin sadece 'şekil' bakımından denetlenebildiği ve bu davanın sadece 10 gün içinde açılabildiği kuralını inceleyiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 26Soru →

Türk anayasa sisteminde devletin en üst düzey yetkililerinin görev suçlarından dolayı yargılanması, hukuk devleti ve hesap verebilirlik ilkeleri gereği özel bir usule tabi tutulmuştur. 1982 Anayasası'nın $148$ . maddesi uyarınca bu yargılama yetkisi "Yüce Divan" sıfatıyla Anayasa Mahkemesine aittir. Özellikle 2017 yılında yapılan anayasa değişiklikleri ile bu yargılama kapsamındaki kişiler ve kurumlar yeniden düzenlenmiştir.

Buna göre, aşağıda belirtilen makam sahiplerinden hangisinin görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Anayasa Mahkemesinde "Yüce Divan" sıfatıyla yargılanma yetkisi bulunmamaktadır?

Bakan Yardımcıları

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı

Genelkurmay Başkanı

Sayıştay Başkanı ve Üyeleri

Hava Kuvvetleri Komutanı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bakan Yardımcıları

Cevap

Bakan Yardımcıları, 1982 Anayasası'nın

148

. maddesinde tahdidi olarak sayılan Yüce Divan'da yargılanacak kişiler listesinde yer almamaktadır.

Bakan Yardımcıları, 1982 Anayasası'nın

148

. maddesinde belirtilen Yüce Divan'da yargılanacak kişiler listesinde yer almaz. Bu makam sahipleri, görevleriyle ilgili suçlarda genel hükümlere ve ilgili idari yargılama usullerine tabidir. 2017 anayasa değişiklikleri ile Bakanlar ve Cumhurbaşkanı Yardımcıları kapsama alınmış olsa da, bu genişleme Bakan Yardımcılarını içermemektedir.

Adım Adım Çözüm

Anayasa'nın

148

. maddesinde yer alan Yüce Divan'da yargılanacaklar listesini incele.

Listede Cumhurbaşkanı, TBMM Başkanı, CB Yardımcıları, Bakanlar, yüksek yargı organı başkan ve üyeleri, Başsavcılar ve belirli askeri komutanlar bulunur.

Yüce Divan yetkisi anayasada sınırlı (tahdidi) olarak sayılmıştır, kıyas yoluyla genişletilemez.

2017 Anayasa değişikliklerinin listeye etkisini analiz et.

Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar listeye eklenmiş, Jandarma Genel Komutanı ise listeden çıkarılmıştır.

Hükümet sistemindeki değişiklik ve jandarmanın tamamen içişlerine bağlanması bu düzenlemelerin temelidir.

Bakan Yardımcılarının hukuki statüsünü değerlendir.

Bakan Yardımcıları, siyasi bir yürütme erki temsilcisi değil, üst düzey kamu görevlisi (bürokrat) statüsündedir.

Anayasa koyucu, siyasi sorumluluğu olan Bakanları kapsama alırken, idari hiyerarşide yer alan Bakan Yardımcılarını bu kapsama dahil etmemiştir.

Anahtar Kavram

Yüce Divan Yargılama Yetkisi ve Kapsamı

İpuçları

2017 anayasa değişiklikleri ile yürütme organındaki hiyerarşik yapının nasıl değiştiğini ve kimlerin 'siyasi' sorumluluğu olduğunu düşünün.

Daha Fazla Pratik

Jandarma Genel Komutanı'nın hangi yıl ve neden Yüce Divan kapsamından çıkarıldığını ve bu durumun Bakan Yardımcıları ile benzerliğini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 27Soru →

1982 Anayasası'na göre, adli yargı mahkemelerince verilen ve kanunun başka bir adli yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme mercii olan Yargıtay ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Yargıtay üyelerinin tamamı Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.

Yargıtay Birinci Başkanı, Cumhurbaşkanı tarafından Yargıtay üyeleri arasından atanır.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, Yargıtay Genel Kurulu tarafından kendi üyeleri arasından seçilir.

Yargıtay, idari mahkemelerden verilen karar ve hükümlerin son inceleme merciidir.

Yargıtay üyelerinin bir kısmı Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yargıtay üyelerinin tamamı Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.

Cevap

Yargıtay üyelerinin tamamının Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından seçildiği ifadesi doğrudur.

Anayasa'nın 154. maddesi uyarınca, Yargıtay üyelerinin tamamı Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından gizli oyla seçilir. Bu, adli yargı bağımsızlığının bir gereği olarak yapılandırılmıştır.

Adım Adım Çözüm

Yargıtay'ın adli yargıdaki konumunu belirle.

Yargıtay, adli yargının en üst ve son inceleme merciidir.

Anayasal görev tanımını netleştirmek için.

Üye seçim usulünü hatırla.

Bütün üyeler Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.

Yargıtay'ın oluşumundaki temel kuralı tespit etmek için.

Diğer üst makamların (Başkan ve Başsavcı) seçim usulünü ayırt et.

Başkan üyelerce seçilirken, Başsavcı Yargıtay'ın gösterdiği adaylar arasından Cumhurbaşkanınca atanır.

Çeldiricileri elemek ve tam mastery sağlamak için.

Anahtar Kavram

Yargıtay Üye ve Başkanlık Seçimi Usulü

Daha Fazla Pratik

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nın görev süresi ve seçimindeki aday sayısını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 28Soru →

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın $2017$ yılı değişiklikleri sonrası yürürlüğe giren güncel hükümleri uyarınca, Anayasa Mahkemesi üyelerinin aday havuzları ve seçilme usulleriyle ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Cumhurbaşkanı; Yükseköğretim Kurulunun, kendi üyesi olmayan hukuk, iktisat ve siyasal bilimler dallarındaki öğretim üyeleri arasından göstereceği üçer aday içinden toplam üç üyeyi seçer.

Türkiye Büyük Millet Meclisi; Sayıştay Genel Kurulunun kendi üyeleri arasından her bir boş üyelik için göstereceği üçer aday içinden iki üyeyi gizli oyla seçer.

Cumhurbaşkanı; Yargıtay Genel Kurulunca gösterilecek üçer aday içinden toplam iki üyeyi, Danıştay Genel Kurulunca gösterilecek üçer aday içinden ise toplam üç üyeyi Anayasa Mahkemesi üyeliğine seçer.

Baro başkanlarının serbest avukatlar arasından göstereceği üç aday içinden bir üye, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından gizli oyla seçilir.

Cumhurbaşkanı; en az yirmi yıl deneyimi olan üst kademe yöneticileri, serbest avukatlar ve birinci sınıf hâkim-savcılar ile en az beş yıl raportörlük yapmış raportörler arasından toplam dört üyeyi doğrudan seçer.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı; Yargıtay Genel Kurulunca gösterilecek üçer aday içinden toplam iki üyeyi, Danıştay Genel Kurulunca gösterilecek üçer aday içinden ise toplam üç üyeyi Anayasa Mahkemesi üyeliğine seçer.

Cevap

Anayasa Mahkemesi üyelerinin seçimine ilişkin hatalı bilgi içeren seçenek, Yargıtay'dan iki, Danıştay'dan üç üye seçildiğini belirten ifadedir; çünkü gerçekte Yargıtay'dan üç, Danıştay'dan iki üye seçilir.

Anayasa'nın

146

. maddesine göre Cumhurbaşkanı; Yargıtay Genel Kurulunca gösterilen adaylar arasından üç üye, Danıştay Genel Kurulunca gösterilen adaylar arasından ise iki üye seçer. Bu iki yüksek mahkemenin üye sayılarının ters verilmesi hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Anayasa Mahkemesinin toplam üye sayısını teyit et.

Anayasa Mahkemesi toplam

15

üyeden oluşur.

Anayasa'nın

146

. maddesindeki güncel düzenlemeyi esas almak için.

Üyeleri seçen makamların dağılımını analiz et.

Üyelerin

12

tanesi Cumhurbaşkanı,

3

tanesi ise TBMM tarafından seçilir.

Seçim yetkisinin hangi organlar arasında paylaşıldığını belirlemek için.

Yüksek mahkemelerden gelen üye sayılarını kontrol et.

Yargıtay'dan

3

üye, Danıştay'dan

2

üye seçilmesi gerekmektedir.

Kontenjanların anayasal sınırlarını doğrulamak için.

Seçeneklerdeki sayısal verileri bu bilgilerle karşılaştır.

Bir seçenekte Yargıtay ve Danıştay üye sayılarının (

2

3

şeklinde) yer değiştirdiği tespit edilmiştir.

Yanlış olan bilgiyi spesifik olarak belirlemek için.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesi Üye Kompozisyonu ve Seçim Havuzları

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi üyelerinin görev sürelerini ve tekrar seçilip seçilemeyecekleri kuralını tekrar ediniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 29Soru →

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan değişiklikler uyarınca Hakimler ve Savcılar Kurulunun (HSK) yapısı, üyelerinin seçimi ve işleyişine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kurul on üç üyeden oluşur ve iki daire hâlinde çalışır.

Adalet Bakanı Kurulun Başkanıdır ve Adalet Bakanlığı ilgili Bakan Yardımcısı Kurulun tabii üyesidir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilen yedi üyenin seçiminde, ilk turda üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu aranır.

Türkiye Büyük Millet Meclisince yapılacak üye seçiminde ilk turda üye tamsayısının salt çoğunluğu ile sonuç alınamazsa doğrudan kura çekimine gidilir.

Kurulun Cumhurbaşkanı tarafından seçilen dört üyesinden üçü adli, biri ise idari yargı hâkim ve savcıları arasından seçilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisince yapılacak üye seçiminde ilk turda üye tamsayısının salt çoğunluğu ile sonuç alınamazsa doğrudan kura çekimine gidilir.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisince yapılacak üye seçiminde ilk turda üye tamsayısının salt çoğunluğu ile sonuç alınamazsa doğrudan kura çekimine gidileceği ifadesi yanlıştır.

Hakimler ve Savcılar Kurulunun TBMM tarafından seçilecek yedi üyesi için Anayasa'da belirtilen süreç şöyledir: İlk oylamada üye tamsayısının

\frac{2}{3}

(400) çoğunluğu aranır. Bu sağlanamazsa ikinci oylamada üye tamsayısının

\frac{3}{5}

(360) çoğunluğu aranır. Eğer bu turda da sonuç alınamazsa, en çok oyu alan iki aday arasında ad çekme (kura) usulü uygulanır. Seçeneklerde belirtilen 'salt çoğunluk' ifadesi ve ikinci turun atlanması anayasaya aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

HSK'nın genel üye yapısını hatırla.

Toplam 13 üye: 1 Başkan (Bakan), 1 Tabii Üye (Bakan Yardımcısı), 4 Üye (Cumhurbaşkanı), 7 Üye (TBMM).

Kurulun sayısal dağılımını bilmek temel adımdır.

TBMM tarafından yapılan seçim prosedürünü analiz et.

1. Tur:

\frac{2}{3}

çoğunluk (400), sağlanamazsa 2. Tur:

\frac{3}{5}

çoğunluk (360). Bu da sağlanamazsa en çok oyu alan iki aday arasında kura çekilir.

Anayasal seçim nisaplarını doğru belirlemek soruyu çözdürür.

Yanlış seçeneği tespit et.

Seçeneklerden biri ilk turda 'salt çoğunluk' (301) arandığını ve hemen kuraya gidildiğini iddia etmektedir; bu bilgi anayasal süreçle çelişmektedir.

Salt çoğunluk seçim aşamalarında bir kriter değildir;

\frac{2}{3}

\frac{3}{5}

oranları esastır.

Anahtar Kavram

HSK Üye Seçim Prosedürü (2017 Değişiklikleri)

Soru 30Soru →

1982 Anayasası ve 6216 sayılı Kanun çerçevesinde düzenlenen 'Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru' mekanizması ile ilgili olarak; mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasıyla Danıştay nezdindeki tüm olağan kanun yollarını tüketmiş olan bir gerçek kişinin yapacağı başvuruyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bireysel başvuru, nihai kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde yapılmalı ve ihlal edildiği iddia edilen hak hem Anayasa hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile buna ek Türkiye'nin taraf olduğu protokoller kapsamında ortak korunan alan içinde yer almalıdır.

Mülkiyet hakkını ihlal eden idari işlemin dayanağı olan kanun hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğu iddiası, bireysel başvuru yoluyla doğrudan Anayasa Mahkemesi önüne taşınarak ilgili kanunun iptali istenebilir.

İhlalin telafisi imkansız zararlar doğuracağı açıkça anlaşılan hallerde, kamu düzeninin korunması amacıyla Danıştay'daki karar düzeltme veya temyiz süreçleri tamamlanmaksızın doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurulması mümkündür.

Başvuru süresi nihai kararın öğrenildiği tarihten itibaren 60 gün olup; başvuru dilekçesi doğrudan Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu tarafından incelenerek esastan karara bağlanır.

Bireysel başvuru kapsamında yalnızca 1982 Anayasası'nda açıkça düzenlenen temel haklar korunmakta olup, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde yer alıp da Anayasa'da açıkça belirtilmeyen haklar başvuru konusu yapılamaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bireysel başvuru, nihai kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde yapılmalı ve ihlal edildiği iddia edilen hak hem Anayasa hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile buna ek Türkiye'nin taraf olduğu protokoller kapsamında ortak korunan alan içinde yer almalıdır.

Cevap

Başvuru, nihai kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde yapılmalı ve ihlal edildiği iddia edilen hak hem Anayasa hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında ortak korunan alan içinde yer almalıdır.

Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yapılabilmesi için; başvurucunun güncel ve kişisel bir hakkının ihlal edilmesi, bu hakkın Anayasa ve AİHS'nin ortak koruma alanında bulunması, tüm olağan kanun yollarının tüketilmiş olması ve nihai kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde başvurunun yapılması zorunludur.

Adım Adım Çözüm

Hakkın niteliğini kontrol etme

Mülkiyet hakkı hem 1982 Anayasası'nda hem de AİHS 1 nolu Ek Protokol'de düzenlenmiştir.

Bireysel başvuruya konu edilebilmesi için hakkın her iki metinde de (ortak alan) yer alması şarttır.

Kanun yollarının tüketilmesi durumunu analiz etme

Danıştay nezdindeki yolların tüketilmiş olması, başvurunun ikincillik ilkesine uygun olduğunu gösterir.

Anayasa Mahkemesi'ne gitmeden önce idari ve adli yargıdaki tüm olağan yolların bitirilmesi zorunludur.

Süre şartını belirleme

Başvuru süresi, nihai kararın öğrenilmesinden veya tebliğinden itibaren 30 gündür.

30 günlük süre hak düşürücü olup, bu süreden sonra yapılan başvurular reddedilir.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvuruda Kabul Edilebilirlik Şartları (Süre, Konu ve İkincillik)

Daha Fazla Pratik

Bireysel başvuruda 'açıkça dayanaktan yoksun olma' nedeniyle verilen kabul edilemezlik kararlarını inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 31Soru →

$1982$ Anayasası ve $6216$ sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun çerçevesinde düzenlenen Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru mekanizması ile ilgili olarak; başvurunun konu, kişi ve kabul edilebilirlik şartları bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bireysel başvuru ancak ihlale yol açtığı ileri sürülen işlem, eylem ya da ihmal nedeniyle güncel ve kişisel bir hakkı doğrudan etkilenenler tarafından yapılabilir; kamu tüzel kişileri bireysel başvuru yapamazken, özel hukuk tüzel kişileri sadece tüzel kişiliğe ait haklarının ihlali gerekçesiyle başvuruda bulunabilir.

Anayasa’da güvence altına alınmış temel hak ve hürriyetlerden herhangi birinin ihlal edildiği iddiasıyla bireysel başvuru yapılabilir; söz konusu hakkın Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) kapsamında yer alma zorunluluğu sadece yabancı uyruklu başvurucular için geçerlidir.

Doğrudan temel hakları ihlal eden kanunlar, Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve genelleyici idari düzenleyici işlemlere karşı, bu işlemlerin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren

30

gün içinde doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yoluna gidilebilir.

Bireysel başvuru süresi, başvuru yollarının tüketildiği tarihten, başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren

60

gün olup; mücbir sebep hali belgelense dahi bu süreden sonra yapılan başvurular kabul edilebilirlik incelemesine alınmaz.

İdari ve adli yargı mercilerince verilen kararların 'hukuka aykırılığı' iddiası, Anayasa Mahkemesi tarafından bir dördüncü derece yargılaması yapılarak esas bakımından incelenir ve bu inceleme için olağan kanun yollarının tüketilmesi zorunlu değildir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bireysel başvuru ancak ihlale yol açtığı ileri sürülen işlem, eylem ya da ihmal nedeniyle güncel ve kişisel bir hakkı doğrudan etkilenenler tarafından yapılabilir; kamu tüzel kişileri bireysel başvuru yapamazken, özel hukuk tüzel kişileri sadece tüzel kişiliğe ait haklarının ihlali gerekçesiyle başvuruda bulunabilir.

Cevap

Bireysel başvuru hakkı sadece güncel ve kişisel bir hakkı doğrudan etkilenenler tarafından kullanılabilir; kamu tüzel kişileri bu haktan yararlanamazken özel hukuk tüzel kişileri sınırlı şekilde (sadece kendi tüzel kişiliklerine özgü haklar için) başvuruda bulunabilir.

Doğru değerlendirme, bireysel başvurunun ancak güncel ve kişisel bir hakkı doğrudan etkilenenler tarafından yapılabileceği, kamu tüzel kişilerinin başvuru hakkının bulunmadığı ve özel hukuk tüzel kişilerinin ise sadece kendi tüzel kişiliklerine özgü haklarla sınırlı olarak başvurabileceği bilgisini içeren ifadedir. Bu durum

6216

sayılı Kanun'un

46

. maddesinde açıkça hükme bağlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

Başvurucu sıfatının ve ehliyetinin değerlendirilmesi

Kamu tüzel kişilerinin (belediyeler, kamu üniversiteleri vb.) başvuru hakkı olmadığı, özel hukuk tüzel kişilerinin (şirketler, vakıflar vb.) ise sadece tüzel kişiliğe özgü haklar için başvurabileceği belirlenir.

6216

sayılı Kanun'un

46

. maddesi uyarınca kişi bakımından yetki sınırları belirlenmiştir.

Konu bakımından yetkinin incelenmesi

İhlale konu hakkın hem Anayasa'da hem de AİHS'de ortaklaşa korunan haklardan biri olması gerektiği teyit edilir.

Anayasa Mahkemesi sadece 'ortak koruma alanında' kalan hakların ihlali iddialarını inceleyebilir.

Başvuru usulünün ve ikincillik ilkesinin kontrol edilmesi

Doğrudan yasama işlemlerine (kanunlara) karşı başvuru yapılamayacağı ve tüm olağan yargı yollarının tüketilmiş olması gerektiği saptanır.

Bireysel başvuru, yargı sistemindeki diğer telafi mekanizmaları tükendikten sonra gidilebilen ikincil bir yoldur.

Süre ve kabul edilebilirlik kriterlerinin karşılaştırılması

30

günlük hak düşürücü sürenin ve dördüncü derece inceleme yasağının varlığı kontrol edilir.

Mevzuat uyarınca süre

30

gündür ve AYM yerindelik denetimi yapamaz.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvuru Ehliyeti ve Kapsamı

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 32Soru →

$1982$ Anayasası'nda $2017$ yılında yapılan değişiklikler uyarınca, Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun (HSK) güncel yapısı ve işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kurul on üç üyeden oluşur ve iki daire halinde çalışır.

Adalet Bakanı Kurulun başkanıdır; Adalet Bakanlığı ilgili Bakan Yardımcısı da Kurulun tabii üyesidir.

Kurulun yedi üyesi Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından, dört üyesi ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Kurul üyeleri dört yıl için seçilir ve süresi biten üyeler yeniden seçilebilir.

Kurul yirmi iki asıl üyeden oluşur ve Genel Kurul ile üç daire halinde çalışmalarını sürdürür.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurul yirmi iki asıl üyeden oluşur ve Genel Kurul ile üç daire halinde çalışmalarını sürdürür.

Cevap

Kurulun yirmi iki asıl üyeden oluştuğunu ve üç daire halinde çalıştığını belirten ifade yanlıştır.

Doğru cevap olan ifade, Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun

2017

öncesindeki (eski) yapısını tarif etmektedir.

2017

Anayasa değişikliği ile Kurulun üye sayısı

22

'den

13

'e düşürülmüş, daire sayısı ise

3

'ten

2

'ye indirilmiştir. Dolayısıyla 'yirmi iki asıl üye' ve 'üç daire' bilgisi güncel mevzuata aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

Güncel üye sayısını belirle

13

üye

2017

Anayasa değişikliği ile HSK'nın üye sayısı

13

olarak sabitlenmiştir.

Kurumsal çalışma düzenini kontrol et

2

Daire

Eskiden

3

olan daire sayısı

2017

düzenlemesiyle

2

'ye indirilmiştir.

Doğal üyeleri ve seçim makamlarını teyit et

Başkan (Bakan), Tabii Üye (Bakan Yardımcısı), TBMM (

7

), CB (

4

)

Kurulun hiyerarşik ve seçime dayalı yapısı bu bileşenlerden oluşur.

Anahtar Kavram

2017 Anayasa Değişikliği Sonrası HSK Yapısı

Daha Fazla Pratik

HSK üyelerinin TBMM tarafından seçilme usulündeki nitelikli çoğunluk oranlarını (2/3, 3/5) tekrar ediniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 33Soru →

1982 Anayasası'na göre, Yargıtay'ın kuruluşu, üyelerinin seçimi ve görevleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Yargıtay üyelerinin tamamı Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.

Yargıtay Birinci Başkanı, kendi üyeleri arasından üye tamsayısının salt çoğunluğu ve gizli oyla seçilir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, Yargıtay Genel Kurulunun göstereceği adaylar arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

İdari yargı mahkemelerince verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir.

Adli yargı mahkemelerince verilen ve kanunun başka bir adli yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdari yargı mahkemelerince verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir.

Cevap

İdari yargı mahkemelerince verilen karar ve hükümlerin son inceleme mercii olduğuna dair ifade yanlıştır; çünkü bu görev Danıştay'a aittir.

Doğru cevap, idari yargı ile ilgili olan ifadedir. 1982 Anayasası'nın 154. maddesine göre Yargıtay, adli yargı mahkemelerince verilen karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. İdari yargı mahkemelerince (İdare ve Vergi Mahkemeleri) verilen kararların son inceleme mercii ise Danıştay'dır. Dolayısıyla idari yargıya atıf yapan seçenek Yargıtay için yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Yargıtay'ın yargı kolunu belirle.

Yargıtay, adli yargı kolunun yüksek mahkemesidir.

Anayasa'da yargı mercileri görev alanlarına göre (adli, idari, anayasa) ayrılmıştır.

Seçim usullerini kontrol et.

Üyeler Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından, Başsavcı ise adaylar arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Yüksek mahkemelerin bağımsızlığı ve yönetim yapısı anayasal güvence altındadır.

Seçeneklerdeki yargı kolu eşleşmesini denetle.

İdari yargı için son inceleme mercii Danıştay'dır, Yargıtay değildir.

Görev alanı karışıklığını tespit etmek soruyu çözüme ulaştırır.

Anahtar Kavram

Yargıtay'ın Adli Yargı Temyiz Mercii Olması

İpuçları

Yargıtay ve Danıştay arasındaki temel farka odaklanın: Hangi mahkeme adli, hangisi idari işlere bakar?

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi ve Danıştay'ın üye seçim usullerini de inceleyerek yüksek mahkemeler arasındaki yapısal farkları pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 34Soru →

$1982$ Anayasası ve $6216$ sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru (anayasa şikâyeti) yolunun kapsamı, kabul edilebilirlik kriterleri ve yargılama usulü ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Bireysel başvuru kapsamındaki haklar, Anayasa’da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye’nin taraf olduğu protokoller kapsamına girenlerle sınırlıdır.

Kamu tüzel kişileri bireysel başvuru yapamaz; özel hukuk tüzel kişileri ise sadece tüzel kişiliğe ait haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle başvuruda bulunabilir.

Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler doğrudan bireysel başvuruya konu edilemeyeceği gibi, Anayasa Mahkemesi kararları ile yargı yoluna kapalı işlemler de bireysel başvurunun konusu olamaz.

Başvurunun, kanun yollarının tüketildiği tarihten; kanun yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren

30

gün içinde yapılması zorunludur.

Anayasa’da yer alan her türlü temel hak ve özgürlüğün kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıyla, telafisi imkânsız zararların doğmasını engellemek amacıyla, olağan kanun yollarının tüketilmesi şartı aranmaksızın doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa’da yer alan her türlü temel hak ve özgürlüğün kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıyla, telafisi imkânsız zararların doğmasını engellemek amacıyla, olağan kanun yollarının tüketilmesi şartı aranmaksızın doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.

Cevap

Anayasa'da yer alan her türlü hakkın kapsama girdiği ve telafisi imkânsız zarar durumunda kanun yolları tüketilmeden doğrudan başvuru yapılabileceğini iddia eden seçenek yanlıştır.

Yanlış olan önerme, bireysel başvurunun hem konu kapsamını hatalı genişletmekte hem de en temel kabul edilebilirlik kriteri olan 'kanun yollarının tüketilmesi' zorunluluğunu yok saymaktadır. Türk hukukunda bireysel başvuru bir 'ikincil' yoldur; yani kişi ancak hakkını diğer mahkemelerde arayıp sonuç alamadıktan sonra bu yola gidebilir. Ayrıca telafisi imkânsız zarar ihtimali, süreci hızlandırmak veya doğrudan başvuru hakkı tanımak için bir gerekçe değildir; sadece başvuru yapıldıktan sonra Mahkeme'den 'tedbir' talep edilmesine imkan verir.

Adım Adım Çözüm

Konu bakımından yetkiyi (ratione materiae) kontrol et.

Bireysel başvuru sadece Anayasa ve AİHS'nin ortak koruma alanındaki haklar için yapılabilir.

Anayasa Mahkemesi'nin görev alanı yasa ile bu şekilde sınırlandırılmıştır.

Kişi bakımından yetkiyi (ratione personae) analiz et.

Gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri başvurabilir, kamu tüzel kişileri başvuramaz.

Kamu gücünü kullanan yapıların aynı zamanda kamu gücünden şikayetçi olması sistemin mantığına aykırıdır.

İkincillik (subsidiarite) ilkesini uygula.

Başvuru yapılabilmesi için tüm idari ve yargısal başvuru yollarının tüketilmiş olması şarttır.

Anayasa Mahkemesi bir ilk derece mahkemesi değil, hak ihlallerini gidermede son çaredir.

Süre ve usul şartlarını doğrula.

Otuz günlük kesin süre ve yasama/düzenleyici işlem yasağı kuralı geçerlidir.

Usul ekonomisi ve hukuki güvenlik gereği başvurular belirli kalıplara bağlanmıştır.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvuruda İkincillik İlkesi ve Hak Kapsamı

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi'nin 'açıkça dayanaktan yoksunluk' nedeniyle verdiği kabul edilemezlik kararlarının hukuki niteliğini inceleyiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 35Soru →

Bir kamu görevlisi, hakkında tesis edilen bir disiplin cezasına karşı idari yargıda açtığı iptal davasının reddedilmesi ve bu kararın bölge idare mahkemesi nezdinde kesinleşmesi üzerine, nihai kararı $15$ Mayıs $2026$ tarihinde tebliğ almıştır. İlgili kişi, söz konusu disiplin cezasının dayanağı olan yönetmelik hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğunu ve mülkiyet hakkının bu vesileyle ihlal edildiğini ileri sürerek Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmayı planlamaktadır.

$1982$ Anayasası ve $6216$ sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde, bu başvurunun kabul edilebilirliği ve kapsamı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Başvuru, nihai kararın tebliğinden itibaren

30

gün içinde yapılmalı; doğrudan yönetmelik hükmüne karşı değil, bu hükmün uygulanması sonucu oluşan ve hem Anayasa hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde ortak korunan mülkiyet hakkını ihlal eden bireysel işleme karşı gerçekleştirilmelidir.

Başvurucu, temel hak ihlaline yol açan yönetmelik hükmünün doğrudan iptal edilmesini talep edebileceği gibi, ihlali öğrendiği tarihten itibaren

60

günlük süre içinde herhangi bir yargı yoluna başvurmadan Anayasa Mahkemesine gidebilir.

Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru incelemesi neticesinde mülkiyet hakkının ihlal edildiğini tespit ederse, ihlale dayanak teşkil eden yönetmelik hükmünü norm denetimi yetkisi kapsamında kendiliğinden iptal eder.

Bireysel başvuru kapsamında mülkiyet hakkı gibi ekonomik haklar sadece Anayasa'da düzenlenmiş olması sebebiyle konu edilebilir; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin ek protokollerinde yer alan haklar bu yolun kapsamı dışındadır.

Başvurucu, mülkiyet hakkını ihlal eden bireysel işlemle birlikte bu işleme dayanak olan kanun hükmünün de bireysel başvuru yoluyla doğrudan denetlenmesini ve Anayasa Mahkemesince iptal edilmesini talep edebilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Başvuru, nihai kararın tebliğinden itibaren $30$ gün içinde yapılmalı; doğrudan yönetmelik hükmüne karşı değil, bu hükmün uygulanması sonucu oluşan ve hem Anayasa hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde ortak korunan mülkiyet hakkını ihlal eden bireysel işleme karşı gerçekleştirilmelidir.

Cevap

Başvurunun nihai kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde yapılması, doğrudan düzenleyici işleme değil uygulama işlemine karşı olması ve ortak korunan hakları kapsaması gerekir.

Doğru seçenek, bireysel başvurunun dört temel kuralını bir arada sunmaktadır: 1) Kanun yollarının tüketilmiş olması (ikincillik), 2) Tebliğden itibaren

30

günlük süre kuralı, 3) Düzenleyici işlemlerin doğrudan konu edilememesi yasağı ve 4) İhlal iddiasının Anayasa ile AİHS'nin ortak koruma alanındaki bir hakka (mülkiyet hakkı) ilişkin olması gerekliliği.

Adım Adım Çözüm

Başvuru süresinin belirlenmesi

Başvuru, nihai kararın tebliğ edildiği

15

Mayıs

2026

tarihinden itibaren

30

gün içinde yapılmalıdır.

6216 sayılı Kanun uyarınca bireysel başvuru süresi, kanun yollarının tüketildiği tarihten itibaren 30 gündür.

Başvuru konusunun (nesnesinin) analizi

Doğrudan yönetmelik hükmü aleyhine başvuru yapılamaz; yönetmeliğin uygulandığı disiplin cezası işlemi konu edilmelidir.

Anayasa'ya göre yasama işlemleri ve düzenleyici idari işlemler doğrudan bireysel başvuru konusu olamaz.

Hak kapsamının değerlendirilmesi

Mülkiyet hakkı, hem Anayasa (

35

. madde) hem de AİHS (

1

No'lu Ek Protokol

1

. madde) kapsamında ortak korunan bir haktır.

Bireysel başvuru ancak her iki belgede de ortaklaşa düzenlenen haklar için mümkündür.

Olağan kanun yollarının kontrolü

İdari yargı sürecinin tamamlanmış olması (ikincillik ilkesi) başvuruyu kabul edilebilir kılar.

Tüm idari ve yargısal çözüm yolları tüketilmeden Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılamaz.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvuru Kabul Edilebilirlik Şartları ve Kapsamı

Daha Fazla Pratik

Bireysel başvuru kapsamında 'kabul edilemezlik' kararlarının hangi durumlarda verildiğini ve 'açıkça dayanaktan yoksunluk' kriterini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 36Soru →

$1982$ Anayasası'na göre, adli yargı alanında temyiz incelemesi yapmakla görevli olan Yargıtay'ın üyelerini seçme yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Hâkimler ve Savcılar Kurulu

Cumhurbaşkanı

Türkiye Büyük Millet Meclisi

Danıştay Genel Kurulu

Anayasa Mahkemesi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hâkimler ve Savcılar Kurulu

Cevap

Yargıtay üyeleri Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.

Hâkimler ve Savcılar Kurulu,

1982

Anayasası uyarınca adli yargıdaki bağımsızlığı korumak amacıyla Yargıtay üyelerinin tamamını seçmekle görevlendirilmiş tek yetkili organdır.

Adım Adım Çözüm

Yargıtay'ın adli yargıdaki işlevini tanımlamak.

Yargıtay, adli yargı mahkemelerince verilen kararların son inceleme (temyiz) merciidir.

Anayasal görev alanını belirlemek doğru seçim organına ulaşmayı sağlar.

Anayasa'nın ilgili maddesini (

154

. madde) incelemek.

Anayasa'ya göre Yargıtay üyelerinin tamamı Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından gizli oyla ve üye tamsayısının salt çoğunluğuyla seçilir.

Yüksek mahkeme üyelerinin seçim usulü anayasada açıkça belirtilmiştir.

Anahtar Kavram

Yargıtay Üyelerinin Seçimi

Daha Fazla Pratik

Yargıtay Birinci Başkanı'nın nasıl seçildiğini ve Cumhuriyet Başsavcısı'nın atanma sürecini tekrar ediniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 37Soru →

Adli yargı kolunun en üst basamağında yer alan Yargıtay'ın işleyişi ve mensuplarının belirlenme usulleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi $1982$ Anayasası'nda öngörülen kurallardan biri değildir?

Yargıtay üyelerinin tamamı Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından gizli oyla seçilir.

Yargıtay Birinci Başkanı ve başkanvekilleri, kendi üyeleri arasından Yargıtay Genel Kurulunca seçilir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Cumhuriyet Başsavcıvekili, Yargıtay Genel Kurulunun belirleyeceği adaylar arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

İdari yargı mercilerince verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir.

Yargıtay, adli yargı mahkemelerince verilen karar ve hükümlerin son inceleme mercii olarak görev yapar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdari yargı mercilerince verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir.

Cevap

İdari yargı mercilerince verilen karar ve hükümlerin son inceleme merciinin Yargıtay olduğunu savunan ifade yanlıştır; bu görev Danıştay'a aittir.

Doğru yanıt olan seçenek, idari yargı mercilerinin kararlarının son inceleme merciinin Yargıtay olduğunu belirtmektedir. Ancak

1982

Anayasası'na göre idari yargı kolunun en üst ve temyiz mercii Danıştay'dır. Yargıtay ise sadece adli yargı kolunun temyiz merciidir.

Adım Adım Çözüm

Yargıtay'ın görev alanını tanımla.

Yargıtay, adli yargı (hukuk ve ceza mahkemeleri) kolunun temyiz merciidir.

Yargı kollarının ayrımını yapmak sorudaki yanlış seçeneği bulmak için temel adımdır.

Personel seçim usullerini kontrol et.

Üyeler HSK tarafından, Başkan kendi üyeleri arasından, Başsavcı ise adaylar arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Anayasal atama ve seçim usullerinin doğruluğunu teyit etmek gerekir.

İdari yargı ile ilgili ifadeyi değerlendir.

İdari yargının son inceleme mercii Danıştay'dır.

İdari yargı ile adli yargı arasındaki görev paylaşımındaki hatayı tespit etmek doğru cevaba ulaştırır.

Anahtar Kavram

Yargıtay'ın anayasal statüsü ve seçim usulleri

Daha Fazla Pratik

Yargıtay üyelerinin görev süresinin 12 yıl olduğunu ve bir kişinin iki kez seçilemeyeceğini öğrenerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 38Soru →

$1982$ Anayasası'nda yer alan düzenlemelere göre, Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun ( $HSK$ ) başkanı aşağıdakilerden hangisidir?

Adalet Bakanı

Cumhurbaşkanı

Anayasa Mahkemesi Başkanı

Yargıtay Birinci Başkanı

Danıştay Başkanı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Adalet Bakanı

Cevap

Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun (

HSK

) başkanı Adalet Bakanı'dır.

Anayasa'nın

159

. maddesinde Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun (

HSK

) yapısı düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre Adalet Bakanı kurulun başkanıdır, Adalet Bakan Yardımcısı ise kurulun tabii üyesidir.

Adım Adım Çözüm

1982

Anayasası'nın Yargı bölümündeki

159

. madde hükümlerini incelemek.

İlgili maddede kurulun yapısı ve yönetimi tanımlanmıştır.

Kurumsal liderliğin anayasal dayanağını bulmak.

Kurulun başkanlık makamına kimin getirildiğini tespit etmek.

Anayasa metni açıkça 'Kurulun Başkanı Adalet Bakanıdır' ifadesini içermektedir.

Liderlik sıfatının hangi makama ait olduğunu belirlemek.

Anahtar Kavram

Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun hiyerarşik yapısı ve başkanlığı

Soru 39Soru →

1982 Anayasası'na göre, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Cumhuriyet Başsavcıvekili, Yargıtay Genel Kurulunun kendi üyeleri arasından gizli oyla belirleyeceği beşer aday arasından aşağıdakilerden hangisi tarafından seçilir?

Cumhurbaşkanı

Hâkimler ve Savcılar Kurulu

Yargıtay Genel Kurulu

Danıştay Genel Kurulu

Türkiye Büyük Millet Meclisi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı

Cevap

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Cumhuriyet Başsavcıvekili, Yargıtay Genel Kurulunca gösterilen adaylar arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

1982 Anayasası'nın 154. maddesine göre, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Cumhuriyet Başsavcıvekili, Yargıtay Genel Kurulunun kendi üyeleri arasından gizli oyla belirleyeceği beşer aday arasından Cumhurbaşkanı tarafından dört yıl için seçilirler. Bu makamların seçimi doğrudan Yargıtay tarafından değil, dışarıdan (Cumhurbaşkanı tarafından) gerçekleştirilen bir işlemdir.

Adım Adım Çözüm

İlgili makamın seçim usulünü belirlemek

Anayasa'nın 154. maddesi uyarınca Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nın atama usulü tespit edilir.

Yargıtay içerisindeki üyelik, başkanlık ve başsavcılık makamlarının her birinin seçim usulü farklıdır.

Aday belirleme ve seçim süreçlerini ayırt etmek

Yargıtay Genel Kurulu'nun 5 aday belirlediği (aday gösterme), Cumhurbaşkanı'nın ise bu adaylar arasından seçim yaptığı saptanır.

Sınav sorularında 'aday gösteren' ile 'seçen' makam arasındaki fark sıklıkla test edilir.

Doğru makamı eşleştirmek

Seçim yetkisinin Cumhurbaşkanı'na ait olduğu sonucuna ulaşılır.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, adli yargı mekanizmasında yürütme başı tarafından atanan istisnai yargı makamlarından biridir.

Anahtar Kavram

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Seçim Usulü

Daha Fazla Pratik

Yargıtay Birinci Başkanı'nın seçim usulü ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nın seçim usulü arasındaki farkları tablo üzerinde inceleyin.

Tahmini Süre:45s

Soru 40Soru →

$1982$ Anayasası'na göre, Yargıtay Birinci Başkanı aşağıdakilerden hangisi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir?

Yargıtay Genel Kurulu

Hâkimler ve Savcılar Kurulu

Cumhurbaşkanı

Danıştay Genel Kurulu

Türkiye Büyük Millet Meclisi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yargıtay Genel Kurulu

Cevap

Yargıtay Birinci Başkanı, Yargıtay Genel Kurulu tarafından kendi üyeleri arasından seçilir.

Yargıtay Birinci Başkanı, Birinci başkanvekilleri ve daire başkanları; Yargıtay Genel Kurulunca kendi üyeleri arasından, üye tamsayısının salt çoğunluğu ve gizli oyla dört yıl için seçilirler.

Adım Adım Çözüm

Yargıtay'ın yönetim yapısı ve Birinci Başkanlık makamı incelenir.

Birinci Başkanın, mahkemenin en üst temsilcisi olduğu belirlenir.

Seçim usulünü doğru saptamak için makamın niteliği bilinmelidir.

1982

Anayasası'nın

154

. maddesindeki seçim kuralları kontrol edilir.

Seçimin kurum içinden ve gizli oyla yapıldığı görülür.

Yüksek mahkemelerin özerk yapısı gereği başkanlarını kendilerinin seçtiği bilgisi doğrulanır.

Seçimi yapan yetkili organ saptanır.

Yargıtay Genel Kurulu'nun yetkili olduğu sonucuna ulaşılır.

Anayasal düzenleme Birinci Başkanı seçme yetkisini doğrudan Genel Kurula vermiştir.

Anahtar Kavram

Yargıtay Birinci Başkanı'nın seçim usulü

Tahmini Süre:45s

ÖncekiSayfa 2 / 7Sonraki

Yargı

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm