Soru

Zorluk: OrtaTBMM Bilgi Edinme ve Denetim Yolları

19821982 Anayasası'nda 20172017 yılında yapılan anayasa değişiklikleri ile TBMM'nin bilgi edinme ve denetim yolları yeniden düzenlenmiş, bazı mekanizmalar kaldırılırken bazılarının işleyişi ve niteliği değiştirilmiştir.

Buna göre, güncel anayasal hükümler çerçevesinde yürütme organının denetlenmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında, görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301 milletvekili) vereceği önergeyle meclis soruşturması açılması istenebilir.Cevap
  2. B
    Meclis araştırması ve genel görüşme önergeleri, devlet sırrı kapsamındaki konular ile yargı mercilerinde görülmekte olan davalar hakkında da verilebilir.
  3. C
    Meclis soruşturması süreci sonunda bir bakanın Yüce Divan'a sevk edilebilmesi için TBMM Genel Kurulunda üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301 milletvekili) kabul oyu yeterlidir.
  4. D
    20172017 anayasa değişiklikleri ile 'Gensoru' ve 'Sözlü Soru' mekanizmaları korunmuş, ancak Cumhurbaşkanına 'Yazılı Soru' sorma imkanı kaldırılmıştır.
  5. E
    Milletvekilleri tarafından verilen yazılı soru önergelerinin, muhatabı olan Cumhurbaşkanı yardımcıları veya bakanlar tarafından en geç 3030 gün içinde cevaplanması zorunludur.

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında görevleriyle ilgili suç iddiasıyla meclis soruşturması açılması için üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301) önergesi gerekir.
Anayasa'nın 106106. maddesine göre Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında, görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301) vereceği önergeyle meclis soruşturması açılması istenebilir. Bu, sürecin ilk adımı olan 'önerge verme' aşamasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Denetim yollarının güncel durumunu tespit etme
2017 değişiklikleri ile Gensoru ve Sözlü Soru kaldırılmış; Yazılı Soru, Meclis Araştırması, Genel Görüşme ve Meclis Soruşturması kalmıştır.
Yeni hükümet sisteminde yürütmenin yasama karşısındaki siyasi sorumluluğu (güvenoyu/gensoru) sona ermiştir.
2
Meclis soruşturması aşamalarını ve sayılarını kontrol etme
Önerge için 301301, soruşturma açılması kararı için 360360, Yüce Divan'a sevk için 400400 kabul oyu gerekir.
Cezai sorumluluk süreci nitelikli çoğunluklar üzerine inşa edilmiştir.
3
Yazılı soru ve diğer kısıtlamaları değerlendirme
Yazılı soru süresi 1515 gündür; Meclis araştırması devlet sırlarını kapsayamaz.
Anayasal süre ve kapsam sınırları denetimin sınırlarını belirler.

Anahtar Kavram

TBMM Bilgi Edinme ve Denetim Yolları

Daha Fazla Pratik

Meclis Soruşturması komisyonunun yapısı ve üye seçim usulünü inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla