Kamu Politikası Aktörleri

Kamu politikası sürecinde siyasi partiler, çıkar gruplarının aksine toplumun tikel ve dağınık taleplerini sadece dile getirmekle kalmaz; bu talepleri belirli bir dünya görüşü çerçevesinde sentezleyerek siyasal sistemin taşıyabileceği sınırlı sayıdaki politika önceliğine dönüştürürler. Bu "eşik bekçiliği" (gatekeeper) rolü, hangi toplumsal sorunların resmi makamlarca dikkate alınacağını ve hangilerinin sistemin dışında kalacağını belirler.

Siyasi partilerin bu işlevi aracılığıyla kamu politikası sürecine sağladığı temel katkı aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu politikası sürecinde toplumsal taleplerin yoğunluğu ve çeşitliliği, siyasal sistemin taşıma kapasitesini zorlayarak sistemin kilitlenmesine yol açabilir. Çıkar grupları genellikle belirli kesimlerin tikel menfaatlerini sisteme iletirken; siyasi partiler bu dağınık ve bazen birbiriyle çatışan talepleri süzerek, uygulanabilir genel hükümet programlarına veya bütüncül politika seçeneklerine dönüştürürler.

Siyasi partilerin, sistemin tıkanmasını önlemek amacıyla yerine getirdiği ve tikel talepleri genel politika paketleri haline getirdiği bu işlev aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu politikası yapım sürecinde çıkar gruplarının rolünü açıklayan "Yeni Korporatizm" (Neo-korporatizm) yaklaşımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kamu politikası yapım sürecinin gündem belirleme ve politika formülasyonu aşamalarında; toplumsal sorunlara yönelik veri toplama, teknik analiz yapma ve bilimsel temelli alternatif çözüm seçenekleri geliştirme işlevlerini üstlenen, ancak hiyerarşik devlet teşkilatı içerisinde yer almayan "gayriresmi" uzmanlık odaklı aktör aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu politikası yapım sürecinde; karar alıcılara teknik bilgi ve rasyonel analiz desteği sunan, hiyerarşik bir idari yapıya veya anayasal karar alma yetkisine sahip olmamasına rağmen politika alternatiflerinin tasarımı aşamasında uzmanlıkları ile etkili olan 'gayriresmi' aktör aşağıdakilerden hangisidir?

Bir kamu kurumunun personel alım sürecine ilişkin çıkardığı yeni yönetmelik, liyakat ilkesine ve eşitlik prensibine aykırı olduğu gerekçesiyle idari yargı tarafından iptal edilmiştir. Bu karar sonucunda ilgili kurum, personel alım politikasını yargı kararı doğrultusunda yeniden düzenlemek ve objektif kriterler eklemek zorunda kalmıştır.

Bu örnek olaydan hareketle, yargı organının kamu politikası sürecindeki rolü hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Siyasal sistem kuramına göre, çevreden (toplumdan) gelen ham taleplerin (girdiler), sistemin karar alma mekanizmaları tarafından işlenebilir hale gelmesi için 'süzülmesi' ve 'yoğunlaştırılması' gerekir. Siyasi partiler; binlerce farklı ve tikel talebi, uygulanabilir birkaç ana politika seçeneğine indirgeyerek sistemin aşırı yüklenmesini ($system$ $overload$) engelleyen temel mekanizmalardır.

Buna göre, siyasi partilerin toplumsal talepleri sentezleyerek tutarlı politika programlarına dönüştürme işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu politikası sürecinde gayriresmi aktörler kategorisinde yer alan vatandaşların; görevini kötüye kullandığına, yetersiz kaldığına veya halkın beklentilerini karşılamadığına inandıkları seçilmiş temsilcileri, görev süreleri dolmadan halk oylaması yoluyla görevden alabilmelerine imkan tanıyan doğrudan demokrasi mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Çıkar grupları, politika hedeflerine ulaşmak ve karar alıcıları yönlendirmek için farklı etkileşim kanalları kullanırlar. Literatürde karar alma mekanizmalarına doğrudan erişim sağlamayı ve yüz yüze etkileşimi hedefleyen 'içeriden lobicilik' (inside lobbying) stratejisinin en temel uygulama biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Modern kamu yönetimi anlayışında sivil toplum kuruluşları (STK), kamu politikası döngüsünün çeşitli aşamalarında aktif rol oynamaktadır. STK'ların bu süreçteki konumu, hem resmi aktörlerle olan ilişkileri hem de toplumsal temsiliyet nitelikleri açısından önem taşımaktadır.

Buna göre, sivil toplum kuruluşlarının (STK) kamu politikası sürecindeki yeri ve işlevine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Modern kamu politikası yönetiminde yasama organı, sadece yeni politikaları onaylayan bir makam değil, aynı zamanda mevcut politikaların etkinliğini denetleyen ve gerektiğinde onları sonlandıran bir aktördür. Bu bağlamda yasama organı, bazı yasaların metnine, söz konusu düzenlemenin belirli bir süre sonunda kendiliğinden yürürlükten kalkmasını öngören hükümler ekleyebilir. Bu uygulama ile yürütme ve bürokrasi, o politikanın sonuçlarını raporlamaya ve yasanın devamı için yasama organını yeniden ikna etmeye zorlanmış olur.

Yukarıdaki metinde açıklanan ve yasama organının politika değerlendirme sürecindeki etkinliğini artırarak politikaların periyodik olarak gözden geçirilmesini zorunlu kılan mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de kamu politikası yapım sürecinde Avrupa Birliği, IMF ve Dünya Bankası gibi uluslararası aktörlerin etkisi değerlendirildiğinde; bu aktörlerin ulusal sistemdeki konumları ve politika sürecindeki işlevleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Siyaset biliminde çıkar grupları üzerine yapılan çalışmalar, bu grupların örgütlenme biçimlerine ve siyasal sistem içindeki konumlarına göre farklılaştığını göstermektedir. Gabriel Almond ve Bingham Powell tarafından geliştirilen sınıflamaya göre; bazı gruplar toplumun genelinden bağımsız ve gönüllülük esasına dayalı olarak kurulurken, bazıları ise bizzat devlet mekanizmasının veya toplumsal düzenin temelini oluşturan resmî kurumların (ordu, bürokrasi, üniversiteler vb.) içerisinde yer alırlar. Bu yapılar, asıl görevlerinin yanı sıra kendi kurumsal menfaatlerini korumak veya genişletmek amacıyla kamu politikası kararlarını etkileme çabası içine girebilirler. Bu parçada belirtilen ve resmî bir yapının şemsiyesi altında faaliyet göstererek politika sürecine müdahale eden bu tür gruplar aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?

Türkiye'de özellikle 2000'li yılların başından itibaren gerçekleştirilen kamu yönetimi reformlarında ve ekonomik düzenlemelerde Dünya Bankası, IMF ve Avrupa Birliği (AB) gibi kuruluşların sunduğu teknik raporlar, 'iyi yönetişim' ilkeleri ve kredi koşullulukları belirleyici bir rol oynamıştır. Bu kuruluşların ulusal kamu politikası sürecindeki konumu ve işlevi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu aktörlerin rolünü doğru tanımlamaktadır?

Kamu politikası disiplininde, politika tekliflerinin yasallaşması ve bu politikalara ayrılan ödeneklerin onaylanması, yasama organının sürece en güçlü müdahale alanlarından biridir. Yasama organı, bu yetkisi sayesinde hangi toplumsal soruna çözüm üretileceğini ve bu çözümün kapsamını mali sınırlarla belirlemiş olur. Bu açıklamalar doğrultusunda, yasama organının politika sürecindeki 'kaynak tahsisi' ve 'politik kontrol' işlevlerini bir arada yürüttüğü en somut mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu politikası analizinde, yasama organının politika formülasyonu ve denetimi süreçlerinde yürütme organı ile bürokrasiye kıyasla teknik bilgi, veri ve uzmanlık açısından daha kısıtlı imkanlara sahip olması, yasama organının politika üzerindeki etkisini sınırlayabilmektedir. Analitik çerçevede taraflar arasındaki bu "eşitsiz bilgi dağılımı" durumu aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?

Kamu politikası literatüründe gündem belirleme süreçlerini açıklayan modellerden biri 'Dışarıdan Başlatma Modeli' (Outside Initiative Model) olarak adlandırılmaktadır. Bu modele göre, bir kamu politikası sorununun gayriresmi aktörler tarafından siyasal sistemin gündemine taşınması sürecinde aşağıdakilerden hangisi temel belirleyicidir?

Kamu politikası analizinde yargı organı; yasama ve yürütme gibi politika başlatma inisiyatifine sahip değildir. Ancak, önüne gelen uyuşmazlıklar çerçevesinde aldığı kararlarla, kamu politikalarının meşruiyet sınırlarını belirler ve anayasaya aykırı gördüğü politika çıktılarını iptal ederek süreci "negatif" yönde etkiler.

Yargı organının bu işlevi, kamu politikası süreci açısından aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

Kamu politikası sürecinde kitle iletişim araçları, toplumsal bir sorunu haberleştirme tarzı ve vurgulama sıklığı ile o sorunun halkın ve dolayısıyla siyasetçilerin öncelik sıralamasında üst sıralara çıkmasını sağlayabilir. Literatürde 'gündem belirleme' (agenda-setting) işlevi olarak tanımlanan bu durum, medyanın politika sürecindeki özgün konumunu ortaya koymaktadır.

Buna göre, medyanın kamu politikası sürecindeki yeri ve işleviyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kamu politikası sürecinde sivil toplum kuruluşları (STK), resmi olmayan aktörler arasında yer almalarına rağmen toplumsal taleplerin sisteme iletilmesinde ve süreçlerin denetlenmesinde kritik işlevler yüklenmektedir.

Buna göre, sivil toplum kuruluşlarının (STK) kamu politikası döngüsü içindeki yeri ve çıkar grupları ile olan temel farkı hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?