Kamu Politikasında Karar Verme Yaklaşımları

Örgütlü anarşi (organized anarchy) olarak nitelendirilen yapılarda, karar verme sürecinin doğrusal olmayan, karmaşık ve tesadüfi doğasını açıklayan Çöp Kutusu Modeli'ne göre, bir kararın (çıktının) ortaya çıkması için gerekli olan temel dinamik aşağıdakilerden hangisidir?

Thomas Dye tarafından sistematize edilen Seçkinci (Elit) Model'e göre, kamu politikalarının belirlenmesi ve toplumsal kesimler arasındaki etkileşim süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kamu Tercihi Modeli'ne (Public Choice) göre, siyasal karar alma sürecinde rasyonel aktörlerin kendi faydalarını maksimize etme çabaları, çoğu zaman toplumsal refahı azaltan "devlet başarısızlıklarına" yol açmaktadır. Özellikle, dar bir çıkar grubuna yüksek ve doğrudan kazançlar sağlayan (yoğunlaşmış fayda) ancak maliyeti tüm vergi mükelleflerine çok küçük paylarla yayılan (yaygınlaşmış maliyet) verimsiz kamu politikalarının yasalaşma ve sürdürülme başarısı, bu modelin hangi iki temel kavramı arasındaki asimetrik ilişkiyle en kapsamlı şekilde açıklanır?

Grup modeli çerçevesinde kamu politikasının belirlenme sürecini ve devletin bu süreçteki konumunu analiz eden aşağıdaki ifadelerden hangisi, modelin temel varsayımlarıyla en yüksek uyumu gösterir?

İki farklı kamu kurumu, sınırlı bir bütçe kaynağının paylaşımı konusunda stratejik bir rekabet içerisindedir. Her iki kurum da muhatabının kendisini en zor durumda bırakacak hamleyi yapacağını varsayarak, karşı karşıya kalabileceği en olumsuz senaryoların sonuçlarını analiz etmektedir. Kurumlar, bu olumsuz sonuçlar içerisinden kendileri için en az zarar verici (en iyi) olanı garanti altına alacak bir pozisyon belirlemeye çalışmaktadır. Karar vericilerin, rakiplerinin hamlelerine duydukları güvensizlik nedeniyle 'olası en kötü durumlar arasından en iyisini' seçmeye yönelik bu rasyonel tutumu Oyun Teorisi Modeli çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Amitai Etzioni tarafından geliştirilen Karma Tarama Modeli (Mixed Scanning), rasyonel-kapsamlı modelin "uygulama güçlüğü ve bilgi yükü" ile artırımcı modelin "toplumsal değişimi engelleyen dar görüşlü yapısı" arasında bir orta yol arayışıdır. Bu modelde karar verme süreci, farklı derinlikteki iki ayrı inceleme düzeyinin hiyerarşik bütünleşmesine dayanır. Buna göre, Karma Tarama Modeli'nde yer alan "temel kararlar" (fundamental decisions) ile "ayrıntılı kararlar" (bit-level decisions) arasındaki işlevsel ilişkiye dair aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

David Easton tarafından geliştirilen "Sistem Modeli" yaklaşımına göre kamu politikası süreci; girdiler, dönüştürme, çıktılar ve geri bildirimden oluşan dinamik bir döngü olarak ele alınır. Bu modelde, sistemin ürettiği karar ve eylemlerin (çıktıların) toplum ve çevre üzerindeki etkilerinin değerlendirilerek, sisteme yeni talepler veya destekler şeklinde tekrar iletilmesini sağlayan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu politikası analizinde Charles Lindblom tarafından geliştirilen; karar vericilerin tüm alternatifleri değerlendirmek yerine mevcut politikadan sadece marjinal düzeyde farklılaşan seçenekleri dikkate aldığı ve 'ardışık sınırlı karşılaştırmalar' (muddling through) olarak nitelendirilen yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu politikası analizinde kullanılan kurumsal model (institutional model), politikaların ancak devlet kurumları tarafından formüle edilmesi ve uygulanması durumunda 'kamu' niteliği kazandığını öne sürmektedir.

Buna göre kurumsal model çerçevesinde, kamu politikalarını diğer sosyal grupların (şirketler, vakıflar vb.) kararlarından ayıran ve onlara yasal bir kimlik kazandıran temel özellikler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Kamu politikası analizinde kurumsal model; politikaların devlet kurumları tarafından formüle edildiği, meşrulaştırıldığı ve uygulandığı varsayımına dayanır. Bu modelde bir kararın 'kamu politikası' niteliği kazanabilmesi, onun kurumların yapısal ve yasal süreçlerinden geçmesine bağlıdır.

Buna göre, kurumsal modelin kamu politikalarına kazandırdığı özellikler ve işleyiş mantığına dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Charles Lindblom, rasyonel-kapsamlı modelin bilgi toplama ve işlem kapasitesi üzerindeki kısıtlamaları aşamadığını savunarak "çamurda yuvarlanma" (muddling through) olarak adlandırdığı artırımcı yaklaşımı geliştirmiştir. Bu yaklaşıma göre, kamu politikası sürecinde araçlar ve amaçlar arasındaki ilişki ile "iyi" bir politikanın test edilmesi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Charles Lindblom tarafından geliştirilen Artırımcı Model'de (Incremental Model), karar vericilerin rasyonel-kapsamlı modeldeki gibi önce amaçları belirleyip sonra araçları seçmek yerine, amaç ve araçları eş zamanlı olarak değerlendirdikleri savunulur. Lindblom'un "amaç-araç analizinin iç içe geçmesi" (intertwining of means and ends) olarak adlandırdığı bu durumun doğal bir sonucu olarak, rasyonel modeldeki "önceden belirlenmiş hedeflere ulaşma derecesi" yerine, "iyi bir politikanın" temel geçerlilik testi olarak aşağıdakilerden hangisi kabul edilir?

Earl Latham tarafından "grup mücadelesinin istatistiksel bir kaydı" olarak tanımlanan kamu politikası sürecinde; devletin (hükümetin) temel işlevi, gruplar arası dengeyi tescil etmek ve oyunun kurallarını yönetmektir. Bu teorik çerçeve esas alındığında, "kamu yararı" ($public$ $interest$) kavramının karşılığına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi grup modelinin özünü en isabetli şekilde yansıtmaktadır?

Grup modeline göre kamu politikası, belirli bir andaki 'grup mücadelesinin istatistiksel bir kaydı' ve rakip gruplar arasındaki güç dengesinin bir ürünüdür. Bu teorik perspektiften hareketle, mevcut bir kamu politikasının içeriğinde meydana gelen belirgin bir değişim, aşağıdaki durumların hangisiyle en doğrudan ilişkilendirilebilir?

Kamu politikası literatüründe, politikaların devlet kurumlarının bir çıktısı olduğu varsayımı üzerinden şekillenen kurumsal model (institutional model); politikanın sahip olduğu birtakım karakteristik özellikleri devletin egemenlik gücüyle ilişkilendirir. Bu yaklaşıma göre, bir politikanın devletin yetki alanı içerisinde kazandığı 'evrensellik' (universality) niteliği ile ilgili aşağıdaki analizlerden hangisi doğrudur?

Thomas Dye tarafından kavramsallaştırılan kurumsal model (institutional model), kamu politikasını devlet kurumlarının bir işlevi olarak görür ve bu kurumların politikalara "kamu" niteliği kazandıran karakteristik özelliklerini (meşruiyet, evrensellik ve cebir) vurgular. Bu modele göre, bir politikanın devlet kurumları tarafından formüle edilip uygulanması, onu sivil toplum aktörlerinin stratejik tercihlerinden ayıran temel bir farktır. Kurumsal modelin teorik çerçevesi ve devlet kurumlarının politika yapımındaki belirleyiciliği dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu modelin varsayımlarıyla bağdaşmaz?

Kamu politikası çalışmalarında kurumsal model (institutional model); politikayı devlet kurumlarının bir fonksiyonu veya çıktısı olarak ele alır. Bu yaklaşıma göre, herhangi bir toplumsal grubun veya bireyin aldığı kararlar ile 'kamu politikası' arasındaki temel fark, ancak devlet kurumlarının müdahalesiyle politikaya kazandırılan kendine özgü niteliklerdir. Buna göre; kamu politikasının hukuki bir yükümlülük olarak görülmesini, toplumun tamamını kapsamasını ve gerektiğinde devletin zorlama gücüyle uygulanmasını sağlayan özellikler dizisi aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu politikası literatüründe David Truman ve Earl Latham gibi düşünürler tarafından savunulan 'Grup Modeli'ne göre; politika süreci, toplumdaki farklı çıkar ve baskı grupları arasındaki bitmek bilmeyen bir mücadelenin tezahürüdür. Bu teorik çerçevede, kamu politikasının mahiyeti ve devletin (siyasal otoritenin) bu süreçteki temel fonksiyonu ile ilgili aşağıdaki analizlerden hangisi modelin 'çoğulcu' ve 'denge odaklı' varsayımlarını en kapsamlı şekilde ifade etmektedir?

Kamu politikası analizinde rasyonel-kapsamlı model (kök yöntemi), karar verme sürecinde değerlerin (amaçlar) ve ampirik analizin (araçlar) birbirinden yöntemsel olarak ayrıştırılmasını temel alır. Bu yöntemsel ayrıştırmanın model içerisindeki temel işlevi ve 'iyi politika' (good policy) kriterine etkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kamu kuruluşları gibi karmaşık yapılarda karar verme süreçlerini analiz eden Çöp Kutusu Modeli (Garbage Can Model), karar ortamını bir "örgütlü anarşi" alanı olarak tanımlar. Bu modelin temel varsayımları ve karar alma dinamikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?