Büyükşehir Belediye İdaresi

155 soru

$5216$ sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve $5393$ sayılı Belediye Kanunu hükümleri uyarınca; büyükşehir belediye başkanının seçilme yeterliğini kaybetmesi veya mazeretsiz olarak görevini kesintisiz $20$ günden fazla terk etmesi durumunda, belediye başkanlığı sıfatının sona ermesine karar vermeye yetkili makam aşağıdakilerden hangisidir?

İçişleri Bakanlığı

Danıştay

Büyükşehir Belediye Meclisi

Yüksek Seçim Kurulu

Cumhurbaşkanlığı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Danıştay

Cevap

Büyükşehir belediye başkanlığı sıfatının sona ermesine karar vermeye yetkili makam Danıştay'dır.

Belediye Kanunu'na göre, belediye başkanının seçilme yeterliğini kaybetmesi, görevini yapamayacak derecede hastalık veya engelli duruma gelmesi ya da meclisin feshine neden olan eylemlere katılması gibi hallerde, başkanlık sıfatının sona ermesine Danıştay karar verir. Bu, yerel yönetimlerin özerkliğini korumaya yönelik bir yargısal güvencedir.

Adım Adım Çözüm

Belediye başkanlığının sona erme nedenlerinin tespit edilmesi.

Seçilme yeterliğini kaybetme veya

20

gün mazeretsiz görevi terk etme gibi haller başkanlık sıfatını düşüren durumlardır.

Mevzuatta hangi durumların başkanlığı sona erdirdiği açıkça belirtilmiştir.

Karar verici makamın belirlenmesi.

Bu tür durumlarda valiliğin bildirimi üzerine İçişleri Bakanlığı dosyayı Danıştay'a gönderir.

Anayasa ve yasalar gereği seçilmiş bir organın sıfatının sona ermesi ancak bir yüksek mahkeme kararıyla mümkündür.

Anahtar Kavram

Belediye başkanlığının düşmesi usulü ve Danıştay'ın yetkisi.

Tahmini Süre:45s

Soru 22Soru →

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde; büyükşehir belediyesine bağlı kuruluşlar (İSKİ, EGO, ESHOT vb.) ile büyükşehir belediyesi iştiraki olan şirketlerin (BİT) hukuki statüleri, personel rejimleri ve denetim usulleri karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Bağlı kuruluşlar, kanunla veya kanunun verdiği yetkiyle kurulan kamu tüzel kişiliğine ve özel bütçeye sahip yapılar iken; şirketler Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabi özel hukuk tüzel kişileridir.

Bağlı kuruluşların personeli genel kural olarak 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabi olarak istihdam edilirken; şirket personeli 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine tabi bir işçi rejimine sahiptir.

Büyükşehir belediyesi şirketlerinin kurulabilmesi için meclis kararı üzerine Cumhurbaşkanı'ndan izin alınması zorunluyken; bağlı kuruluşlar ancak kanunla veya kanunun verdiği açık yetkiye dayanan bir idari işlemle oluşturulabilir.

Bağlı kuruluşların mal varlığı 'devlet malı' hükmünde olup haczedilemezlik korumasından yararlanırken; belediye şirketlerinin mal varlığı özel mülkiyet hükümlerine tabidir ve kural olarak hacze konu olabilir.

Bağlı kuruluşların her türlü hesap ve işlemleri Sayıştay tarafından dış denetime tabi tutulurken; büyükşehir belediyesi şirketleri, belediyenin sermaye payı ne olursa olsun özel hukuk hükümlerine tabi olmaları nedeniyle Sayıştay denetimi kapsamı dışındadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bağlı kuruluşların her türlü hesap ve işlemleri Sayıştay tarafından dış denetime tabi tutulurken; büyükşehir belediyesi şirketleri, belediyenin sermaye payı ne olursa olsun özel hukuk hükümlerine tabi olmaları nedeniyle Sayıştay denetimi kapsamı dışındadır.

Cevap

Büyükşehir belediyesi şirketlerinin, belediyenin sermaye payı ne olursa olsun Sayıştay denetimi dışında kaldığını belirten ifade yanlıştır.

Doğru yanıt olan seçenek, belediye şirketlerinin Sayıştay denetimi dışında kaldığını savunmaktadır. Ancak 6085 sayılı Sayıştay Kanunu'nun ilgili maddeleri uyarınca, sermayesinin yarısından fazlası mahalli idarelere ait olan şirketler (BİT'ler) Sayıştay'ın dış denetim yetkisi kapsamındadır. Özel hukuk tüzel kişisi olmaları, kamu kaynağı kullandıkları gerçeğini değiştirmediği için bu denetimden muaf tutulmazlar.

Adım Adım Çözüm

Bağlı kuruluşlar ve şirketlerin hukuki kişiliklerini analiz etme

Bağlı kuruluşlar kamu tüzel kişisidir; şirketler ise özel hukuk tüzel kişisidir.

Her iki yapının tabi olduğu temel hukuk dalını belirlemek için gereklidir.

Personel rejimlerini karşılaştırma

Bağlı kuruluşlar memur (657) ve sözleşmeli personel odaklıdır; şirketler işçi (4857) odaklıdır.

İstihdam farklarının kurumsal statüye etkisini anlamak için gereklidir.

Mali denetim usullerini 6085 sayılı Sayıştay Kanunu çerçevesinde inceleme

Mahalli idarelerin sermaye payının %50'den fazla olduğu tüm şirketler Sayıştay denetimine tabidir.

Kamu kaynaklarının harcandığı her alanın denetim kapsamında olduğunu teyit etmek için gereklidir.

Yanlış yargıyı tespit etme

Şirketlerin özel hukuk tüzel kişisi olması, onları Sayıştay'ın dış denetiminden muaf kılmaz.

Hukuki statü ile mali denetim yetkisi arasındaki ilişkinin sınırlarını belirlemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Büyükşehir belediyesi teşkilatında yer alan bağlı kuruluşlar ile belediye şirketlerinin denetim, personel ve kuruluş usulleri açısından temel farkları.

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediyelerinde bağlı kuruluşların genel kurulu olarak görev yapan 'Büyükşehir Belediye Meclisi'nin bu sıfatla aldığı kararların hukuki niteliğini inceleyiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 23Soru →

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu kapsamında büyükşehir belediyesi bünyesinde kurulan Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) ve Altyapı Koordinasyon Merkezi (AYKOME) tarafından alınan kararların uygulanması ve hukuki niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Alınan kararlar; büyükşehir belediyesi, bağlı kuruluşlar, ilgili tüm kamu kurum ve kuruluşları ile ilçe belediyeleri için bağlayıcıdır.

Bu merkezler yalnızca istişari (danışma) nitelikte kararlar alır ve kararların uygulanması ilgili belediye encümeninin onayına tabidir.

Koordinasyon merkezi kararları sadece büyükşehir belediyesi birimlerini bağlar, ilçe belediyeleri kendi sınırları içinde bu kararlardan muaftır.

Altyapı Koordinasyon Merkezi (AYKOME), sadece trafik akışını düzenlemek ve toplu taşıma güzergahlarını belirlemekle görevlidir.

Koordinasyon merkezi toplantılarına başkanlık etme yetkisi münhasıran ilgili ilin valisine veya görevlendireceği vali yardımcısına aittir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Alınan kararlar; büyükşehir belediyesi, bağlı kuruluşlar, ilgili tüm kamu kurum ve kuruluşları ile ilçe belediyeleri için bağlayıcıdır.

Cevap

Büyükşehir belediyelerinde UKOME ve AYKOME tarafından alınan kararlar; büyükşehir belediyesi, ilçe belediyeleri ve bölgedeki tüm kamu kurum ve kuruluşları için bağlayıcıdır.

Büyükşehir belediyelerinde ulaşım ve altyapı hizmetlerinin bütüncül bir plan dahilinde yürütülmesi için kurulan UKOME ve AYKOME kararları, kanun gereği sadece belediyeyi değil, sınırları içerisindeki tüm kamu kurumlarını ve ilçe belediyelerini bağlar. Bu durum, eşgüdümün yasal zorunluluk olarak düzenlendiğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

Kurumsal yapının tanımlanması

UKOME ve AYKOME, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu uyarınca kurulan 'Koordinasyon Merkezleri'dir.

Bu merkezlerin statüsünü ve yetki kaynağını belirlemek için kanuni dayanağı tespit etmek gerekir.

Kararların hukuki gücünün analizi

5216 sayılı Kanun'un 8. ve 9. maddeleri gereğince, bu merkezlerin aldığı kararlar istişari (tavsiye) değil, icraidir.

Büyükşehir sınırları içinde hizmetlerin aksamaması ve kurumlar arası çatışmanın önlenmesi için kararların bağlayıcı olması esastır.

Kapsam kontrolü

Kararların sadece belediyeyi değil, merkezi idarenin taşra birimlerini (örn. Karayolları, Türk Telekom vb.) ve ilçe belediyelerini de kapsadığı teyit edilir.

Koordinasyonun tam sağlanabilmesi için tüm paydaşların karara uyması zorunluluğu kanunla hükme bağlanmıştır.

Anahtar Kavram

Büyükşehir koordinasyon merkezlerinin (UKOME/AYKOME) kararlarının bağlayıcılığı

Daha Fazla Pratik

UKOME ve AYKOME üyeleri arasında hangi merkezi yönetim temsilcilerinin (Emniyet, Jandarma, Karayolları vb.) yer aldığını inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 24Soru →

Büyükşehir belediyelerinde ulaşım ve altyapı hizmetlerinin koordinasyonunu sağlamak amacıyla kurulan UKOME ve AYKOME tarafından alınan kararların hukuki niteliği hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Alınan kararlar, büyükşehir belediyesi ile ilçe belediyeleri için bağlayıcıdır.

Bu merkezler sadece tavsiye niteliğinde kararlar alabilen istişari organlardır.

Bu koordinasyon merkezlerine büyükşehir belediye başkanı yerine o ilin Valisi başkanlık eder.

Alınan kararlar sadece büyükşehir belediyesini bağlar, ilçe belediyeleri bu kararlara uymak zorunda değildir.

Kararların yürürlüğe girmesi için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının onayı gerekir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Alınan kararlar, büyükşehir belediyesi ile ilçe belediyeleri için bağlayıcıdır.

Cevap

Alınan kararların hem büyükşehir hem de ilçe belediyeleri için bağlayıcı olduğu ifadesi doğrudur.

5216 sayılı Kanun'un 7. ve 9. maddeleri gereğince, büyükşehir belediyesi bünyesinde kurulan UKOME ve AYKOME'nin aldığı kararlar hem büyükşehir belediyesi hem de ilçe belediyeleri için bağlayıcıdır. Bu durum, büyükşehir bütünlüğü içerisinde hizmetlerin aksamadan ve çelişki oluşmadan yürütülmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

Koordinasyon merkezlerinin (UKOME ve AYKOME) yasal dayanağını belirleme.

Bu merkezler

5216

sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'na göre kurulmuştur.

Büyükşehir yönetiminde hizmetlerin eş güdüm içinde yürütülmesi yasal bir zorunluluktur.

Alınan kararların hukuki gücünü analiz etme.

Kararların sadece danışma niteliğinde değil, bağlayıcı (icrai) olduğu sonucuna varılır.

Kanun, bu merkezlerin kararlarının ilgili belediyelerce uygulanmasını zorunlu kılmıştır.

Anahtar Kavram

UKOME ve AYKOME kararlarının bağlayıcılığı

Daha Fazla Pratik

UKOME ve AYKOME'nin üye yapısında hangi merkezi idare temsilcilerinin yer aldığını incelemek konuyu pekiştirecektir.

Tahmini Süre:45s

Soru 25Soru →

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları" başlıklı 7. maddesi uyarınca, büyükşehir ve ilçe belediyeleri arasındaki hizmet paylaşımı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi büyükşehir belediyesinin doğrudan yürütmekle yükümlü olduğu görevlerden biri değildir?

Mezarlık alanlarını tespit etmek, mezarlıklar tesis etmek, işletmek ve defin işlemlerini yürütmek

Büyükşehir katı atık yönetim plânına uygun olarak, evsel katı atıkları toplamak ve aktarma istasyonuna kadar taşımak

Su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek, bunun için gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak ve işletmek

Gayrisıhhî müesseseler ile gıda ile ilgili olanlar dâhil birinci sınıf işyerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek

Yolcu ve yük terminalleri, kapalı ve açık otoparklar yapmak, yaptırmak, işletmek veya işlettirmek

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyükşehir katı atık yönetim plânına uygun olarak, evsel katı atıkları toplamak ve aktarma istasyonuna kadar taşımak

Cevap

Evsel katı atıkları toplamak ve aktarma istasyonuna kadar taşımak görevi büyükşehir belediyesinin değil, ilçe belediyesinin sorumluluğundadır.

Doğru seçenek olan evsel katı atıkların toplanması ve taşınması işi, 5216 sayılı Kanun'un 7. maddesinin son fıkrasında açıkça ilçe belediyelerinin görevi olarak tanımlanmıştır. Büyükşehir belediyesi bu süreçte sadece yönetim planını hazırlar ve bertaraf (imha) tesislerini kurup işletir.

Adım Adım Çözüm

5216 sayılı Kanun'un 7. maddesindeki büyükşehir görevleri ile aynı maddenin son fıkrasındaki istisnalar karşılaştırılır.

Büyükşehir belediyesinin katı atık yönetimi konusundaki temel görevinin 'bertaraf tesislerini kurmak ve işletmek' olduğu görülür.

Büyükşehir ve ilçe belediyeleri arasındaki görev ayrımını netleştirmek.

Atık yönetimi hizmetinin alt aşamaları incelenir.

Kanun, evsel katı atıkların toplanmasını ve aktarma istasyonuna taşınmasını açıkça ilçe belediyelerine bırakmıştır.

Hizmetin uygulama düzeyindeki (toplama vs. bertaraf) ayrımını tespit etmek.

Anahtar Kavram

Büyükşehir ve ilçe belediyeleri arasındaki katı atık hizmetleri paylaşımı

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediyesinin ilçe belediyeleri üzerindeki imar denetim yetkisini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 26Soru →

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu uyarınca, büyükşehir belediye meclisinin oluşumu, çalışma usulleri ve ilçe belediyeleri üzerindeki denetim yetkileri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İlçe belediye meclisleri tarafından kabul edilen bütçeler, büyükşehir belediye meclisi tarafından sadece şekil yönünden incelenir ve meclisin bütçe içeriğinde değişiklik yapma yetkisi bulunmaz.

İlçe belediye meclislerinin aldığı tüm kararların hukuken tekemmül ederek yürürlüğe girebilmesi için büyükşehir belediye meclisinin onayı zorunludur.

Büyükşehir belediye meclisi, ilçe belediyelerinden gelen bütçe kararlarını yatırım ve hizmetler arasında bütünlüğü sağlayacak şekilde değiştirerek kabul etme yetkisine sahiptir.

Büyükşehir belediye meclisi; büyükşehir belediye başkanı, ilçe belediye başkanları ve ilçe belediye meclis üyelerinin tamamının katılımıyla oluşan geniş bir karar organıdır.

Belediyeye ait taşınmazların kamulaştırılmasına karar vermek ve ihale şartnamelerini onaylayarak kesinleştirmek büyükşehir belediye meclisinin temel idari görevleri arasındadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyükşehir belediye meclisi, ilçe belediyelerinden gelen bütçe kararlarını yatırım ve hizmetler arasında bütünlüğü sağlayacak şekilde değiştirerek kabul etme yetkisine sahiptir.

Cevap

Büyükşehir belediye meclisi, ilçe belediyelerinden gelen bütçe kararlarını yatırım ve hizmetler arasında bütünlüğü sağlayacak şekilde değiştirerek kabul etme yetkisine sahiptir.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 14. maddesine göre, ilçe belediye meclisleri tarafından kabul edilen bütçeler büyükşehir belediye meclisine gönderilir. Büyükşehir meclisi, yatırım ve hizmetler arasında bütünlüğü sağlayacak şekilde bu bütçeleri aynen veya değiştirerek kabul eder. Bu durum, büyükşehir belediyesinin koordinasyon görevinden kaynaklanan güçlü bir denetim yetkisidir.

Adım Adım Çözüm

Büyükşehir belediye meclisinin oluşumunu analiz et.

Meclisin büyükşehir belediye başkanı, ilçe belediye başkanları ve ilçe meclislerinden seçilen (1/5 oranında) üyelerden oluştuğunu belirle.

Meclis yapısındaki 'doğal üye' ve 'seçilmiş üye' ayrımını netleştirmek için.

Meclisin ilçe belediyeleri üzerindeki bütçe denetim yetkisini incele.

5216 sayılı Kanun madde 14 uyarınca, ilçe bütçelerinin büyükşehir meclisine sunulduğunu ve meclisin bütünlüğü sağlamak adına değişiklik yapabildiğini saptat.

Büyükşehir ve ilçe belediyeleri arasındaki mali koordinasyon yetkisini doğrulamak için.

Meclis ve encümen görev ayrımını kontrol et.

Kamulaştırma ve ihale gibi operasyonel kararların encümen yetkisinde olduğunu teyit et.

İdari ve icrai görevlerin karar organının görevleriyle karıştırılmasını önlemek için.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediye Meclisinin İlçe Belediyeleri Üzerindeki Koordinasyon Yetkisi

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediye meclis kararlarının mülki idare amirine (vali) bildirilmesi ve kesinleşme süreci arasındaki farkları inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 27Soru →

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu hükümleri çerçevesinde, büyükşehir belediye meclisinin oluşumu, görev ve yetkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Büyükşehir belediye başkanı meclisin başkanıdır; ilçe belediye başkanları ise büyükşehir belediye meclisinin doğal üyeleridir.

İlçe belediyelerinden gelen uygulama imar planlarını, nazım imar planına uygunluk yönünden inceleyerek aynen veya değiştirerek onaylama yetkisine sahiptir.

İlçe belediyeleri tarafından hazırlanan bütçeleri, yatırım ve hizmet programlarına uygunluğunu gözeterek aynen veya değiştirerek kabul eder.

Kamulaştırma kararlarını almak, belediye ihalelerini sonuçlandırmak ve kanunlarda öngörülen idari para cezalarını vermek.

Büyükşehir belediyesinin stratejik planını, yatırım ve çalışma programlarını kabul etmek ve belediye adına borçlanmaya karar vermek.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamulaştırma kararlarını almak, belediye ihalelerini sonuçlandırmak ve kanunlarda öngörülen idari para cezalarını vermek.

Cevap

Kamulaştırma kararlarını almak, belediye ihalelerini sonuçlandırmak ve kanunlarda öngörülen idari para cezalarını vermek büyükşehir belediye meclisinin değil, belediye encümeninin görev ve yetkileri arasındadır.

Büyükşehir Belediye Meclisi, belediyenin en üst karar organıdır ve genel düzenleyici işlemler (bütçe onayı, imar planları, stratejik plan) ile ilgilenir. Ancak kamulaştırma kararlarının alınması, ihalelerin karara bağlanarak sonuçlandırılması ve idari para cezalarının verilmesi, 5216 sayılı Kanun'un 16. maddesi ve 5393 sayılı Kanun'un 34. maddesi uyarınca belediye encümeninin yetkisindedir.

Adım Adım Çözüm

Büyükşehir Belediye Meclisinin oluşumunu incele.

Büyükşehir belediye başkanı ve ilçe belediye başkanlarının doğal üye olduğu, ayrıca ilçe meclislerinden seçilen üyelerin bulunduğu tespit edilir.

Meclis yapısındaki doğal üyelik statüsünü doğrulamak için gereklidir.

Meclisin ilçe belediyeleri üzerindeki vesayet/denetim yetkilerini analiz et.

Meclisin, ilçe belediyelerinin bütçe ve imar planlarını aynen veya değiştirerek onaylama yetkisi olduğu görülür.

Büyükşehir ve ilçe belediyeleri arasındaki hiyerarşik koordinasyonu anlamak için gereklidir.

Karar organı (Meclis) ile yürütme/danışma organı (Encümen) arasındaki görev ayrımını yap.

İhale, kamulaştırma ve ceza gibi icrai işlemlerin Encümen yetkisinde olduğu belirlenir.

Seçeneklerdeki görev dağılımı hatasını saptamak için temel adımdır.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediye Meclisi ile Encümen Arasındaki Görev Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediye encümeninin üye yapısını ve meclis tarafından seçilen üye sayısını inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 28Soru →

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu uyarınca yerel hizmetlerin yürütülmesinde büyükşehir belediyesi ile ilçe belediyeleri arasında görev, yetki ve sorumluluk paylaşımı yapılmıştır. Bu kanun hükümleri göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdakilerden hangisi doğrudan büyükşehir belediyesinin görev ve yetkileri arasında yer almaz?

Büyükşehir katı atık yönetim planına uygun olarak, katı atıkları toplamak ve aktarma istasyonuna taşımak

Gıda ile ilgili olanlar dâhil birinci sınıf gayrisıhhî müesseseleri ruhsatlandırmak ve denetlemek

Meydan, bulvar, cadde, yol ve sokak ad ve numaraları ile bunlar üzerindeki binalara numara verilmesi işlerini gerçekleştirmek

Mezarlık alanlarını tespit etmek, mezarlıklar tesis etmek, işletmek ve defin ile ilgili hizmetleri yürütmek

Katı atıkların geri kazanılması, depolanması ve bertaraf edilmesine ilişkin tesisleri kurmak ve işletmek

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyükşehir katı atık yönetim planına uygun olarak, katı atıkları toplamak ve aktarma istasyonuna taşımak

Cevap

Katı atıkların toplanması ve aktarma istasyonuna taşınması görevi büyükşehir belediyesine değil, ilçe belediyelerine aittir.

Doğru yanıt olan seçenek, katı atıkların toplanması ve aktarma istasyonuna taşınması görevini büyükşehir belediyesine atfetmektedir; ancak 5216 sayılı Kanun'un 7. maddesinin son fıkrası uyarınca bu görev ilçe belediyelerinin yetki alanındadır.

Adım Adım Çözüm

Yasal dayanağı belirle.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesi büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görevlerini tanımlar.

Görev paylaşımındaki yasal sınırları anlamak için temel kanun maddesine bakılmalıdır.

Katı atık yönetim sürecini analiz et.

Süreç; toplama, aktarma istasyonuna taşıma, geri kazanım ve bertaraf aşamalarından oluşur.

Hangi aşamanın hangi belediye biriminde olduğunu ayırt etmek gerekir.

Görev dağılımını eşleştir.

Toplama ve aktarma istasyonuna nakil ilçe belediyesine; bertaraf ve tesis kurma büyükşehir belediyesine aittir.

Ölçek ekonomisi gereği tesis kurma üst kademeye, yerel hizmet olan toplama alt kademeye verilmiştir.

Anahtar Kavram

Büyükşehir ve İlçe Belediyeleri Arasındaki Görev Bölüşümü

Daha Fazla Pratik

İlçe belediyelerinin imar planı yetkileri (1/1000 ölçekli uygulama imar planları) ile büyükşehir belediyesinin nazım imar planı (1/5000 ölçekli) yetkilerini karşılaştırarak çalışabilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 29Soru →

Büyükşehir belediyesi idari teşkilat yapısı içerisinde yer alan 'bağlı kuruluşlar' (su ve kanalizasyon idareleri, ulaşım kuruluşları vb.) ile belediyelerin sermayesine katıldığı 'belediye şirketleri'nin hukuki statüleri, mali rejimleri ve personel yapıları karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Bağlı kuruluşlar kanunla veya kanunun verdiği açık yetkiyle kurulan kamu tüzel kişileri iken; belediye şirketleri Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabi özel hukuk tüzel kişileridir.

Bağlı kuruluşların bütçeleri büyükşehir belediye meclisinde görüşülüp onaylanan 'özel bütçe' niteliğindeyken; belediye şirketlerinin bütçeleri kendi yönetim kurullarınca hazırlanır ve şirket organlarınca onaylanır.

Bağlı kuruluşlarda çalışan memurlar hakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri uygulanırken; belediye şirketlerinde istihdam edilen personel kural olarak 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine tabidir.

Bağlı kuruluşların mülkiyetindeki taşınmazlar 'kamu malı' statüsünde olup kural olarak haczedilemezken; belediye şirketlerinin mal varlığı, sermayesinin tamamı belediyeye ait olsa dahi özel hukuk hükümlerine tabi olup hacze kabildir.

Belediye şirketleri, sundukları kamu hizmetlerinden kaynaklanan bedel alacaklarını (otopark, sosyal tesis ücreti vb.), bağlı kuruluşlarda olduğu gibi 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında cebren tahsil etme yetkisine sahiptirler.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye şirketleri, sundukları kamu hizmetlerinden kaynaklanan bedel alacaklarını (otopark, sosyal tesis ücreti vb.), bağlı kuruluşlarda olduğu gibi 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında cebren tahsil etme yetkisine sahiptirler.

Cevap

Belediye şirketlerinin alacaklarını 6183 sayılı Kanun kapsamında tahsil edebileceğini savunan ifade yanlıştır; bu yetki sadece kamu tüzel kişiliğine sahip bağlı kuruluşlara aittir.

Belediye şirketleri, sermayelerinin tamamı belediyeye ait olsa dahi Türk Ticaret Kanunu'na göre kurulan özel hukuk tüzel kişileridir. Bu nedenle, kamu tüzel kişiliğine sahip olan bağlı kuruluşların (su ve kanalizasyon idareleri gibi) sahip olduğu 6183 sayılı Kanun kapsamında ödeme emri düzenleme ve cebren tahsilat yapma gibi 'kamu gücü' ayrıcalıklarını kullanamazlar. Alacaklarını ancak genel mahkemelerde dava açarak veya İcra ve İflas Kanunu kapsamında genel haciz yoluyla takip edebilirler.

Adım Adım Çözüm

Bağlı kuruluşlar ve belediye şirketlerinin hukuki kişiliklerini analiz et.

Bağlı kuruluşlar (İSKİ, EGO vb.) kamu tüzel kişisidir; belediye şirketleri (BİT) ise özel hukuk tüzel kişisidir.

Yetki ve sorumlulukların sınırını belirleyen temel unsur tüzel kişilik tipidir.

6183 sayılı Kanun'un uygulama kapsamını değerlendir.

6183 sayılı Kanun, devlete ve kamu tüzel kişilerine ait amme alacaklarını kapsar.

Özel hukuk tüzel kişileri, kamu gücü ayrıcalığına sahip olmadıkları için idari icra yoluna başvuramazlar.

Şirketlerin alacak tahsil usulünü belirle.

Belediye şirketleri, alacakları için genel icra daireleri aracılığıyla İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre takip yapmalıdır.

Şirket işlemleri kural olarak özel hukuk sözleşmelerine dayalıdır.

Anahtar Kavram

Bağlı kuruluşlar (kamu tüzel kişiliği) ile belediye şirketleri (özel hukuk tüzel kişiliği) arasındaki yetki farkı ve kamu gücü kullanımı.

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediye meclisinin 'Genel Kurul' sıfatıyla toplandığı durumları ve bu toplantıların usulünü inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 30Soru →

$5216$ sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu çerçevesinde belediyeler arasındaki görev ve yetki paylaşımı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi münhasıran büyükşehir belediyesine verilen görev, yetki ve sorumluluklardan biri değildir?

Gıda ile ilgili olanlar dâhil birinci sınıf gayrisıhhi müesseseleri ruhsatlandırmak ve denetlemek

Büyükşehir dâhilindeki yolcu ve yük terminalleri ile her türlü otoparkı yapmak, yaptırmak veya işletmek

Mezarlık alanlarını tespit etmek, mezarlıklar tesis etmek, işletmek ve işlettirmek

Belediye sınırları içerisindeki evlendirme (nikah) iş ve işlemlerini yürütmek

Merkezî ısıtma, soğutma ve doğalgaz dağıtımı ile ilgili altyapı tesislerini kurmak ve işletmek

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye sınırları içerisindeki evlendirme (nikah) iş ve işlemlerini yürütmek

Cevap

Belediye sınırları içerisindeki evlendirme (nikah) iş ve işlemlerini yürütmek

5216

sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun

7.

maddesinde büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları tahdidi (sınırlı) olarak sayılmıştır. Bu listede evlendirme (nikah) işlemleri yer almamaktadır. Evlendirme hizmeti,

5393

sayılı Belediye Kanunu uyarınca genel belediye görevi olup büyükşehir yapısı içerisinde ilçe belediyeleri tarafından yerine getirilmektedir.

Adım Adım Çözüm

5216

sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun

7.

maddesindeki görev ve yetki listesini analiz etmek

Büyükşehir belediyesinin ulaşım, altyapı, çevre sağlığı ve büyük ölçekli ticari alanların yönetimi gibi stratejik görevleri olduğu belirlenir.

Büyükşehir belediyesinin yetki sınırlarını belirleyen temel kanun hükmüne başvurulmalıdır.

Seçeneklerdeki hizmetlerin niteliğini ve hangi belediye birimi tarafından yürütüldüğünü karşılaştırmak

Evlendirme gibi doğrudan vatandaşın kişisel durumuyla ilgili işlemlerin büyükşehir görevleri arasında sayılmadığı ve ilçe belediyelerince yürütüldüğü görülür.

Hizmetin mahalli niteliği ve kanuni düzenleme uyarınca görev ayrımı yapılması gerekmektedir.

Anahtar Kavram

Büyükşehir ve İlçe Belediyeleri Arasındaki Görev Dağılımı

Tahmini Süre:1m 5s

Soru 31Soru →

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu uyarınca, büyükşehir belediyesi bünyesinde kurulan Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) tarafından alınan kararların uygulanabilirliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kararlar, büyükşehir belediyesi ile sınırları içindeki tüm ilçe belediyeleri için bağlayıcıdır.

Kararlar yalnızca tavsiye niteliğinde olup ilçe belediye meclislerinin onayıyla kesinleşir.

Kararlar sadece büyükşehir belediyesini bağlar, ilçe belediyeleri üzerinde bir yaptırımı yoktur.

Kararların yürürlüğe girebilmesi için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın onayı gerekir.

Kararlar yalnızca büyükşehir belediye encümeni tarafından uygun görülürse yürürlüğe girer.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kararlar, büyükşehir belediyesi ile sınırları içindeki tüm ilçe belediyeleri için bağlayıcıdır.

Cevap

UKOME tarafından alınan kararların büyükşehir belediyesi ve tüm ilçe belediyeleri için bağlayıcı olduğu ifadesi doğrudur.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 9. maddesine göre, UKOME ve AYKOME gibi koordinasyon merkezleri tarafından alınan kararlar, büyükşehir belediyesi ve ilgili tüm ilçe belediyeleri için bağlayıcıdır. Bu durum, büyükşehir alanındaki hizmet bütünlüğünü ve eşgüdümü sağlamayı amaçlar.

Adım Adım Çözüm

UKOME'nin hukuki statüsünü belirleme

UKOME, 5216 sayılı Kanun ile büyükşehirlerde ulaşım hizmetlerini koordine etmekle yetkilendirilmiş bir merkezdir.

Kuruluş amacını anlamak, kararlarının kapsamını belirlemeye yardımcı olur.

Kararların bağlayıcılık kapsamını inceleme

İlgili kanun maddesi, bu merkezlerde alınan kararların belediyeler (hem büyükşehir hem ilçe) tarafından uygulanmasının zorunlu olduğunu belirtir.

Koordinasyonun etkinliği, kararların tüm alt birimler için zorunlu olmasına bağlıdır.

Anahtar Kavram

Büyükşehirlerde koordinasyon merkezlerinin (UKOME, AYKOME) aldığı kararların yerel yönetim birimleri üzerindeki kesin ve bağlayıcı etkisi.

İpuçları

Koordinasyon merkezlerinin temel amacı hizmetlerde birliği sağlamaktır.

Kararların 'tavsiye' mi yoksa 'zorunlu' mu olduğunu hatırlamaya çalışın.

Daha Fazla Pratik

AYKOME (Altyapı Koordinasyon Merkezi) kararlarının da aynı bağlayıcılık ilkesine tabi olduğunu unutmayın.

Tahmini Süre:45s

Soru 32Soru →

Türkiye'de $5216$ ve $6360$ sayılı Kanunlar çerçevesinde, bir büyükşehir belediyesinin kurulabilmesi için gerekli olan nüfus kriteri, kuruluş usulü ve bu sürecin idari yapı üzerindeki temel sonucu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Büyükşehir belediyeleri, toplam nüfusu

750.000

'den fazla olan illerde kanunla kurulur ve bu illerde il özel idaresi tüzel kişiliği sona erer.

Büyükşehir belediyesi kurulması için il merkez nüfusunun

500.000

olması yeterlidir ve kuruluş işlemi Cumhurbaşkanı kararıyla gerçekleştirilir.

Nüfusu

5.000

'in üzerine çıkan her belediye, İçişleri Bakanlığının teklifi üzerine büyükşehir belediyesi statüsüne dönüştürülebilir.

Büyükşehir belediyesi kurulan illerde il özel idaresi, büyükşehir belediye meclisinin denetimi altında faaliyetlerine devam eder.

Büyükşehir belediyesi kurulması için gerekli olan

750.000

nüfus şartı sadece il merkezi nüfusunu kapsar ve sınırlar belediye meclisince belirlenir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyükşehir belediyeleri, toplam nüfusu $750.000$ 'den fazla olan illerde kanunla kurulur ve bu illerde il özel idaresi tüzel kişiliği sona erer.

Cevap

Büyükşehir belediyeleri, toplam nüfusu

750.000

'den fazla olan illerde kanunla kurulur ve bu illerde il özel idaresi tüzel kişiliği sona erer.

Büyükşehir belediyeleri, toplam nüfusu

750.000

ve üzeri olan illerde kanunla kurulur. Bu statünün kazanılmasıyla birlikte il özel idaresi ve köy tüzel kişilikleri kaldırılarak büyükşehir belediyesine ve ilçe belediyelerine devredilir, sınırlar ise il mülki sınırı haline gelir.

Adım Adım Çözüm

Büyükşehir kuruluşu için gerekli nüfus kriterini belirlemek.

İl toplam nüfusunun en az

750.000

olması gerektiği saptandı.

5216

sayılı Kanun uyarınca büyükşehir kuruluşu için asgari nüfus eşiği budur.

Kuruluşun hangi hukuki işlemle yapıldığını kontrol etmek.

Büyükşehir belediyelerinin ancak "Kanun" ile kurulabileceği doğrulandı.

Anayasa'nın

127

. maddesi ve ilgili kanunlar uyarınca büyükşehir belediyeleri yasama tasarrufu gerektirir.

Büyükşehir olan illerdeki idari yapı değişikliklerini analiz etmek.

İl özel idaresinin kaldırıldığı ve sınırların il mülki sınırına genişlediği belirlendi.

6360

sayılı Kanun ile büyükşehir sınırları il mülki sınırlarına çekilmiş ve bu illerde il özel idareleri ile köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediyesi Kuruluş Kriterleri ve İdari Sonuçları

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 33Soru →

Büyükşehir belediyesi teşkilat yapısı içerisinde, belediye hizmetlerinin yürütülmesinden belediye başkanına karşı sorumlu olan ve teşkilatın en üst amiri sıfatını taşıyan genel sekreterin atanma usulü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Büyükşehir belediye başkanının teklifi üzerine İçişleri Bakanı tarafından atanır.

Büyükşehir belediye başkanı tarafından doğrudan atanır.

Büyükşehir belediye meclisinin kararı ve valinin onayı ile görevlendirilir.

İçişleri Bakanının teklifi üzerine Cumhurbaşkanı tarafından atanır.

Valinin teklifi ve İçişleri Bakanının onayı ile atanır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyükşehir belediye başkanının teklifi üzerine İçişleri Bakanı tarafından atanır.

Cevap

Büyükşehir belediyesi genel sekreteri, büyükşehir belediye başkanının teklifi ve İçişleri Bakanı'nın onayı ile atanır.

5216 sayılı Kanun'un 22. maddesine göre, büyükşehir belediyelerinde genel sekreter kadrosuna yapılacak atamalarda belediye başkanının teklif sunması ve bu teklifin İçişleri Bakanı tarafından onaylanması yasal zorunluluktur. Bu durum, yerel özerklik ile idari vesayet arasındaki dengeyi yansıtan özel bir prosedürdür.

Adım Adım Çözüm

İlgili mevzuatı belirleme

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, Madde 22.

Büyükşehir belediyesi personel rejimini düzenleyen temel kanun budur.

Genel sekreter kadrosunun niteliğini analiz etme

Belediye teşkilatının en üst amiri ve başkana karşı sorumlu yürütme organı yardımcısı.

Genel sekreter, diğer daire başkanlarından farklı olarak merkezi idarenin onayına tabi bir istisnai atama usulüne sahiptir.

Atama makamlarını eşleştirme

Teklif: Belediye Başkanı, Onay: İçişleri Bakanı.

Kanun, hiyerarşik önemi nedeniyle bu kadroya atamada yerel ve merkezi iradenin iş birliğini şart koşmuştur.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediye Personelinin Atama Usulleri

Alternatif Yöntem

Hiyerarşi tablosunu hatırlayarak; en üst düzey bürokratik makamın (Genel Sekreter) merkezi idare (Bakanlık) onayına tabi olduğunu, bir alt düzeydekilerin (Daire Başkanı) ise yerel yürütme (Başkan) tarafından atandığını kodlayabilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 34Soru →

Yürürlükteki mahalli idareler mevzuatına göre, bir ilde büyükşehir belediyesi kurulması süreci ve bu kuruluşun il genelindeki idari teşkilatlanmaya etkisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Toplam nüfusun en az

750.000

olması kaydıyla kanunla kurulur ve kuruluşuyla birlikte o ildeki il özel idaresi ile köy tüzel kişilikleri sona erer.

Toplam nüfusun

500.000

olması durumunda Cumhurbaşkanı kararı ile kurulur ve büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde il özel idaresi görevine devam eder.

İl merkez nüfusunun

750.000

'i aşması durumunda İçişleri Bakanlığı kararı ile kurulur; ancak köylerin mahalli idare birimi olma niteliği korunur.

Toplam nüfusu

1.000.000

'u aşan illerde kanunla kurulur ve büyükşehir belediyesi sınırları dışında kalan ilçelerde il özel idaresi teşkilatı varlığını sürdürür.

Nüfusu

5.000

ve üzerinde olan illerde Danıştay'ın görüşü alınarak kanunla kurulur ve büyükşehir sınırları il mülki sınırlarını kapsar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Toplam nüfusun en az $750.000$ olması kaydıyla kanunla kurulur ve kuruluşuyla birlikte o ildeki il özel idaresi ile köy tüzel kişilikleri sona erer.

Cevap

Büyükşehir belediyeleri toplam nüfusu

750.000

ve üzerinde olan illerde kanunla kurulur; bu durumda il özel idaresi ve köy tüzel kişilikleri kaldırılır.

Doğru ifade, büyükşehir belediyesinin toplam nüfusun

750.000

'i aşması durumunda kanunla kurulacağını ve bu sürecin bir sonucu olarak ildeki il özel idareleri ile köy tüzel kişiliklerinin sona ereceğini belirtmektedir. Bu, 5216 ve 6360 sayılı Kanunların getirdiği güncel hukuki durumdur.

Adım Adım Çözüm

Nüfus kriterini kontrol et.

750.000

5216 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca kuruluş için gerekli asgari nüfustur.

Kuruluş yöntemini belirle.

Kanun

Anayasa ve ilgili kanun uyarınca büyükşehir belediyeleri sadece kanunla kurulabilir.

İdari yapıdaki değişiklikleri analiz et.

İl Özel İdaresi ve Köyler kaldırılır.

6360 sayılı Kanun ile büyükşehir sınırları il mülki sınırlarına genişletilmiş ve bu illerdeki alt birimler mahalleye dönüştürülmüştür.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediyesi Kuruluş Kriterleri ve 6360 Sayılı Kanun Etkisi

Tahmini Süre:50s

Soru 35Soru →

$5216$ sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'na göre, büyükşehir belediyesinin stratejik planını, yatırım programlarını ve bütçesini görüşüp kabul etme yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Büyükşehir Belediye Meclisi

Büyükşehir Belediye Encümeni

Büyükşehir Belediye Başkanı

İlçe Belediye Meclisleri

Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyükşehir Belediye Meclisi

Cevap

Büyükşehir Belediye Meclisi

Büyükşehir Belediye Meclisi, büyükşehir belediyesinin en üst düzey karar organıdır.

5216

sayılı Kanun kapsamında stratejik plan, yatırım programları ve bütçe gibi belediyenin temel yönetim ve mali belgelerini görüşüp karara bağlama (kabul etme) yetkisi doğrudan bu meclise verilmiştir.

Adım Adım Çözüm

Büyükşehir belediyesinin en yüksek karar organını belirleyin.

Büyükşehir Belediye Meclisi belediyenin temel karar alma organıdır.

Belediyenin gelecek vizyonunu ve mali yapısını belirleyen belgeler karar organınca onaylanır.

Bütçe ve stratejik plan gibi belgelerin onay usulünü inceleyin.

5216

sayılı Kanun uyarınca bu belgeleri görüşmek ve kabul etmek meclisin yetkisindedir.

Karar organı olan meclis, yürütme tarafından hazırlanan taslakları yasallaştırır.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediye Meclisinin Görevleri

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediye meclisinin oluşumunda ilçe belediye başkanlarının rolünü inceleyiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 36Soru →

5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun uyarınca; büyükşehir belediye sınırları içerisinde yapılan genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamından ayrılan %6'lık büyükşehir belediyesi payının dağıtımına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Ayrılan payın %60’ı doğrudan ilgili büyükşehir belediyesine aktarılır; kalan kısmın %75’i büyükşehir belediyeleri havuzuna, %25’i ise büyükşehir ilçe belediyeleri havuzuna yatırılır.

Ayrılan payın tamamı doğrudan ilgili büyükşehir belediyesine aktarılır ve bu paydan ilçe belediyelerine herhangi bir aktarım yapılmaz.

Ayrılan payın %50’si büyükşehir belediyesine, %25’i o ildeki yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına, %25’i ise ilçe belediyelerine aktarılır.

Ayrılan payın %60’ı büyükşehir belediyesine aktarılırken, %40’ı büyükşehir sınırları içindeki il özel idaresinin bütçesine gelir kaydedilir.

Ayrılan payın %80’i doğrudan ilgili büyükşehir belediyesine aktarılır, %20’si ise nüfus kriterine göre tüm Türkiye’deki belediyelere paylaştırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ayrılan payın %60’ı doğrudan ilgili büyükşehir belediyesine aktarılır; kalan kısmın %75’i büyükşehir belediyeleri havuzuna, %25’i ise büyükşehir ilçe belediyeleri havuzuna yatırılır.

Cevap

Büyükşehir belediye sınırları içindeki vergi tahsilatından ayrılan %6'lık payın %60'ı ilgili büyükşehir belediyesine doğrudan aktarılır; kalan %40'lık kısmın %75'i büyükşehir belediyeleri payı hesabına, %25'i ise büyükşehir ilçe belediyeleri payı hesabına İller Bankası tarafından yatırılır.

5779 sayılı Kanun uyarınca, büyükşehir sınırları içindeki tahsilat üzerinden ayrılan %6'lık payın dağılımı 60/30/10 dengesine dayanır. %60 doğrudan ilgili büyükşehre giderken, geri kalan %40'lık payın %75'i (toplamın %30'u) genel bir büyükşehir havuzuna, %25'i (toplamın %10'u) ise o ildeki ilçe belediyelerine dağıtılmak üzere ilçe havuzuna gider.

Adım Adım Çözüm

Yasal dayanağın belirlenmesi

5779 sayılı Kanun Madde 2/4

Büyükşehir paylarının dağıtım esaslarını düzenleyen temel mevzuattır.

Doğrudan aktarım oranının tespiti

%60

Tahsilatın yapıldığı yerdeki büyükşehir belediyesinin öncelikli hakkıdır.

Kalan payın (%40) havuzlar arasındaki dağılımının hesaplanması

%40'ın %75'i (%30) Büyükşehir Havuzuna; %40'ın %25'i (%10) İlçe Havuzuna

Büyükşehirler arası dayanışma ve ilçe belediyelerinin desteklenmesi amaçlanır.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediyesi Vergi Payı Dağıtım Formülü (60-30-10 Kuralı)

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir ilçe belediyelerinin bu %10'luk havuzdan pay alırken hangi kriterlere (nüfus, gelişmişlik vb.) göre dağıtım yapıldığını inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 45s

Soru 37Soru →

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'na göre, aşağıdakilerden hangisi büyükşehir belediye meclisinin görev ve yetkileri arasında yer almaktadır?

Büyükşehir belediyesi bütçesini ve stratejik planını görüşüp kabul etmek

Kamulaştırma kararlarını almak ve bu konudaki işlemleri yürütmek

Belediye ihalelerine ilişkin karar vermek ve ihale komisyonu üyelerini seçmek

İlçe belediyesi sınırları içerisindeki evsel katı atıkların toplanması hizmetini yürütmek

Kanunlarda öngörülen idari para cezalarını karara bağlamak

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyükşehir belediyesi bütçesini ve stratejik planını görüşüp kabul etmek

Cevap

Büyükşehir belediyesi bütçesini ve stratejik planını görüşüp kabul etmek, büyükşehir belediye meclisinin görev ve yetkileri arasındadır.

Büyükşehir belediye meclisi, belediyenin en üst karar organıdır ve stratejik plan, yatırım programı ile bütçe gibi temel belgeleri onaylamak meclisin asli görevidir.

Adım Adım Çözüm

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun meclis görevlerini düzenleyen maddeleri incelenir.

Meclisin belediyenin genel stratejilerini ve mali yapısını (bütçe) belirleyen en üst karar organı olduğu tespit edilir.

Belediye meclisi, yerel halkın temsilcilerinden oluşur ve en temel kararları alır.

Seçeneklerdeki görevlerin meclis, encümen ve ilçe belediyesi ayrımı yapılır.

Kamulaştırma, ihale ve ceza yetkilerinin encümene; çöp toplama yetkisinin ilçe belediyesine ait olduğu görülür.

Meclis ve encümen görevlerinin karıştırılmaması sınav başarısı için kritiktir.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediye Meclisi'nin Karar Organı Rolü

Tahmini Süre:45s

Soru 38Soru →

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu uyarınca, büyükşehir belediyesi ile büyükşehir kapsamındaki ilçe belediyeleri arasında hizmetlerin yürütülmesiyle ilgili ortaya çıkan ihtilafların idari yoldan çözümü ve koordinasyonun sağlanması hususunda aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Belediyeler arasındaki hizmet yürütümüne ilişkin uyuşmazlıklar, idari vesayet yetkisi kapsamında ilgili ilin valisi tarafından kesin olarak karara bağlanır.

Büyükşehir kapsamındaki belediyeler arasındaki hizmetlerin yürütülmesiyle ilgili ihtilaflar, büyükşehir belediye meclisince karara bağlanır.

Koordinasyon merkezleri (UKOME ve AYKOME) tarafından alınan kararlar, ilçe belediyeleri için bağlayıcı olmayıp yalnızca yol gösterici tavsiye niteliği taşır.

Hizmet ihtilafları, belediyelerin tüzel kişiliklerinin bağımsızlığı gereği yalnızca Danıştay Birinci Dairesi tarafından bir uyuşmazlık kararıyla giderilebilir.

İlçe belediyeleri, büyükşehir belediyesi ile yaşadıkları hizmet uyuşmazlıklarında İçişleri Bakanlığı'nın hakemliğine başvurma hakkına sahiptir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyükşehir kapsamındaki belediyeler arasındaki hizmetlerin yürütülmesiyle ilgili ihtilaflar, büyükşehir belediye meclisince karara bağlanır.

Cevap

Büyükşehir kapsamındaki belediyeler arasındaki hizmetlerin yürütülmesiyle ilgili ihtilaflar, büyükşehir belediye meclisince karara bağlanır.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 27. maddesi, büyükşehir kapsamındaki belediyeler arasındaki hizmetlerin yürütülmesiyle ilgili ihtilafların büyükşehir belediye meclisince karara bağlanacağını açıkça hükme bağlamıştır. Bu düzenleme, büyükşehir belediyesine verilen koordinasyon görevinin bir gereğidir ve yerel hizmetlerin bütünlüğünü korumayı amaçlar.

Adım Adım Çözüm

Yasal dayanağın belirlenmesi

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 'Koordinasyon Hizmetleri' başlıklı 27. maddesinin incelenmesi.

Büyükşehir ve ilçe belediyeleri arasındaki ilişkilerin yasal çerçevesini anlamak.

Yetki paylaşımı ve koordinasyon organının tespiti

Büyükşehir belediyesinin ilçe belediyeleri ile koordinasyonu sağlama görevinin olduğu ve bu süreçte karar organının meclis olduğunun görülmesi.

İhtilafların çözüm merciini belirlemek.

Vesayet ve koordinasyon yetkisinin ayırt edilmesi

Valilik veya Bakanlık gibi makamların vesayet yetkisinin, belediyeler arası operasyonel ihtilafları çözme yetkisinden farklı olduğunun analiz edilmesi.

Çeldirici olan idari hiyerarşi yanılgısından kurtulmak.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediye Meclisi'nin Koordinasyon ve İhtilaf Çözme Yetkisi

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 39Soru →

$5216$ sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca; görevleriyle ilgili bir suç nedeniyle hakkında soruşturma veya kovuşturma açılan bir büyükşehir belediye başkanını, kesin hükme kadar geçici bir önlem olarak görevden uzaklaştırmaya yetkili makam aşağıdakilerden hangisidir?

İçişleri Bakanı

Danıştay

Vali

Cumhurbaşkanı

Büyükşehir Belediye Meclisi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İçişleri Bakanı

Cevap

İçişleri Bakanı

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın

127

. maddesinin son fıkrası ile

5393

sayılı Belediye Kanunu uyarınca; görevleri ile ilgili bir suç nedeniyle hakkında soruşturma veya kovuşturma açılan mahalli idare organlarını veya bu organların üyelerini, kesin hükme kadar geçici bir önlem olarak uzaklaştırma yetkisi İçişleri Bakanı'na aittir. Bu yetki, büyükşehir belediye başkanları için de aynı usulle uygulanır.

Adım Adım Çözüm

Hukuki dayanağın belirlenmesi

Anayasa'nın

127

. maddesi ve

5393

sayılı Belediye Kanunu'nun ilgili hükümleri incelenir.

Mahalli idare organlarının denetimi ve görevden uzaklaştırılması anayasal bir çerçeveye dayanır.

Yetkili makamın tespiti

Hakkında suç soruşturması açılan mahalli idare organı üyelerinin İçişleri Bakanı tarafından görevden uzaklaştırılabileceği sonucuna varılır.

İdari vesayet yetkisi kapsamında, kamu hizmetinin selameti için geçici önlem alma yetkisi Bakanlığa verilmiştir.

Anahtar Kavram

Mahalli İdarelerde Geçici Görevden Uzaklaştırma

Alternatif Yöntem

İdari vesayet makamlarını hiyerarşik olarak düşünerek, yerel bir organın en üst düzey idari denetçisinin ilgili bakanlık olduğunu hatırlamak.

Tahmini Süre:45s

Soru 40Soru →

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu uyarınca, büyükşehir belediye meclisinin ilçe belediyelerinden gelen bütçeleri inceleme ve onaylama yetkisinin kapsamı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İlçe belediye bütçelerini aynen veya değiştirerek kabul eder; ancak yapılacak değişiklikler büyükşehir belediyesi yatırım programları ve bütçe bütünlüğü ile uyumu sağlamakla sınırlıdır.

İlçe belediyesi bütçesi üzerinde her türlü değişikliği yapabilir ve ilçe belediyesinin talebi olmaksızın bütçeye yeni harcama kalemleri ekleyebilir.

İlçe belediyesi bütçesini sadece şekil yönünden inceler; bütçe tutarları veya kalemleri üzerinde değişiklik yapma yetkisi bulunmaz.

Bütçe incelemesi sonucunda yapılan değişikliklerin kesinleşerek yürürlüğe girmesi için ilgili mülki idare amirinin (Vali) onayı şarttır.

İlçe belediye bütçelerini inceleme, değiştirme ve karara bağlama yetkisi Büyükşehir Belediye Meclisi adına Büyükşehir Belediye Encümenine aittir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İlçe belediye bütçelerini aynen veya değiştirerek kabul eder; ancak yapılacak değişiklikler büyükşehir belediyesi yatırım programları ve bütçe bütünlüğü ile uyumu sağlamakla sınırlıdır.

Cevap

Büyükşehir belediye meclisi, ilçe belediye bütçelerini aynen veya değiştirerek kabul edebilir; fakat bu yetki büyükşehir yatırım programları ve bütçe bütünlüğü ile sınırlıdır.

Doğru ifade, büyükşehir belediye meclisinin ilçe bütçeleri üzerindeki yetkisinin sınırlarını 5216 sayılı Kanun'un 25. maddesine uygun şekilde açıklar. Büyükşehir belediyesi, bütçe bütünlüğünü korumak ve kendi yatırım planlarıyla çelişkiyi önlemek adına değişiklik yapabilir, ancak bu yetki sınırsız bir müdahale hakkı tanımaz.

Adım Adım Çözüm

Bütçe hazırlık sürecini analiz etme

İlçe belediyeleri hazırladıkları bütçeleri büyükşehir belediyesine gönderir.

Büyükşehir belediyesinin koordinasyon ve bütünlük sağlama görevinin bir parçasıdır.

Meclisin inceleme sınırlarını belirleme

Meclis incelemesi, bütçenin büyükşehir yatırım programı ve bütçe bütünlüğü ile uyumlu olması şartına bağlıdır.

Yerel yönetimlerin özerkliğini korumak için denetim yetkisi kanunla sınırlandırılmıştır.

Onay sürecini sonuçlandırma

Meclis bütçeyi aynen kabul eder veya yukarıdaki sınırlar dahilinde değiştirerek onaylar.

Bütçenin kesinleşmesi için büyükşehir belediye meclisinin kararı gereklidir.

Anahtar Kavram

Büyükşehir belediyesinin ilçe belediyesi üzerindeki bütçe vesayeti

Tahmini Süre:1m 15s

ÖncekiSayfa 2 / 8Sonraki

Büyükşehir Belediye İdaresi

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm