Examkin

Büyükşehir Belediye İdaresi

155 soru

Soru 41Soru →

Büyükşehir belediyesi teşkilat yapısında stratejik bir konuma sahip olan ve belediye hizmetlerinin yürütülmesinden belediye başkanına karşı sorumlu olan genel sekreterin atanma süreci, yürürlükteki mevzuat uyarınca özel bir usule bağlanmıştır.

52165216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu hükümleri dikkate alındığında, genel sekreter kadrosuna yapılacak bir atama işleminin hukuken tamamlanabilmesi için aşağıdakilerden hangisi uygulanmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyükşehir belediye başkanının teklifi üzerine İçişleri Bakanı tarafından atama yapılması

Cevap

Büyükşehir belediye başkanının teklifi üzerine İçişleri Bakanı tarafından atama yapılması prosedürü işletilmelidir.
52165216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 2121. maddesi uyarınca; büyükşehir belediyesi genel sekreteri, belediye başkanının teklifi üzerine İçişleri Bakanı tarafından atanır. Genel sekreter yardımcıları ve daire başkanları belediye başkanı tarafından doğrudan atanırken, en üst amir olan genel sekreter için merkezi idarenin onayı (vesayet denetimi) şart koşulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
İlgili mevzuatın (5216 sayılı Kanun) teşkilat ve personel hükümleri incelenir.
Kanunun 2121. maddesinde genel sekreter atamasının usulü açıkça belirtilmiştir.
Genel sekreterlik makamı, belediyenin en üst düzey bürokratik pozisyonu olduğu için merkezi yönetimin (İçişleri Bakanlığı) onayı aranmaktadır.
2
Atama yetkisinin paylaşımı kontrol edilir.
Sürecin 'belediye başkanının teklifi' ile başladığı ve 'İçişleri Bakanı'nın onayı' ile tamamlandığı görülür.
Bu durum, merkezi yönetimin yerel yönetimler üzerindeki idari vesayet yetkisinin bir örneğidir.
3
Diğer mahalli idare birimlerindeki (İl Özel İdaresi) benzer kadroların atama usulüyle karşılaştırma yapılır.
İl özel idaresinde teklifin validen geldiği, büyükşehirde ise belediye başkanından geldiği ayrımı netleştirilir.
Atama prosedürlerindeki bu ince farklar, sınav formatında ayırt edici unsur olarak kullanılır.

Anahtar Kavram

Büyükşehir belediyelerinde genel sekreterin atanması, belediye başkanının teklifi ve İçişleri Bakanı'nın onayı ile gerçekleşen karma bir işlemdir.

Alternatif Yöntem

Genel sekreter atamasındaki 'Teklif' ve 'Onay' makamlarını 'Büyükşehir = Siyasi Seçilmiş (Başkan)', 'İl Özel İdaresi = Atanmış (Vali)' şeklinde kodlayarak ayırt edebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 42Soru →

52165216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu uyarınca, büyükşehir belediyesi teşkilat yapısında belediye hizmetlerinin yürütülmesinden belediye başkanına karşı sorumlu olan ve teşkilatın en üst amiri sıfatını taşıyan "Genel Sekreter"in atanma usulü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyükşehir belediye başkanının teklifi üzerine İçişleri Bakanı tarafından atanır.

Cevap

Büyükşehir belediye genel sekreteri, belediye başkanının teklifi üzerine İçişleri Bakanı tarafından atanır.
Büyükşehir belediye teşkilatının en üst amiri olan genel sekreterin atanması, mahalli irade ile merkezi idarenin eşgüdümünü gerektiren bir usule tabidir. 5216 sayılı Kanun uyarınca, belediye başkanı adayını teklif eder ve İçişleri Bakanı bu atamayı onaylayarak süreci tamamlar.

Adım Adım Çözüm

1
İlgili kanun maddesini belirle
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 22. maddesi (Personel İstihdamı) incelenir.
Teşkilat ve personel atama usulleri bu kanunla düzenlenmiştir.
2
Genel sekreter ve daire başkanları arasındaki farkı ayırt et
Daire başkanlarının belediye başkanı tarafından, genel sekreterin ise teklif ve onay usulüyle atandığı görülür.
Genel sekreterlik, belediye hiyerarşisinin en üst noktası olduğu için merkezi idarenin vesayet denetimi atama aşamasında başlar.
3
İl Özel İdaresi kurallarıyla karşılaştır
İl özel idaresinde teklif makamı 'Vali' iken, büyükşehir belediyesinde 'Belediye Başkanı'dır.
Mahalli idare türleri arasındaki benzer atama usullerinin karıştırılmaması gerekir.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Atama Usulü
Soru 43Soru →

Büyükşehir belediye yönetiminde, hizmetlerin bütünlüğü ve ölçek ekonomisi ilkeleri uyarınca bazı görevler şehir bütününde sadece büyükşehir belediyesine verilmiştir. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinde bu görevler ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 5216 sayılı Kanun uyarınca büyükşehir belediyesinin münhasır (ilçe belediyeleri ile paylaşılmayan) görev ve yetkileri arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseleri ruhsatlandırmak ve denetlemek.

Cevap

İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseleri ruhsatlandırmak ve denetlemek görevi, büyükşehir belediyesinin değil, ilçe belediyelerinin yetki alanındadır.
Doğru yanıt olan seçenek, büyükşehir belediyesinin değil, ilçe belediyesinin görevidir. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin (j) bendi uyarınca, büyükşehir belediyesi sadece 'birinci sınıf' gayrisıhhî müesseseleri ruhsatlandırmak ve denetlemekle yetkilidir. İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler ilçe belediyelerinin yetki alanında kalmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Görevlerin sınıflandırılması
5216 sayılı Kanun'un 7. maddesi incelendiğinde, büyükşehir belediyesinin 'birinci sınıf' gayrisıhhî müesseselerden sorumlu olduğu görülür.
Büyükşehir belediyesi sadece en üst düzey risk taşıyan işletmelerin denetiminden sorumludur.
2
İstisnanın tespiti
İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler ilçe belediyelerinin genel yetkisi (5393 sayılı Kanun) kapsamındadır.
Büyükşehirlerde görev paylaşımı yapılırken ölçek ve önem sırası gözetilmiştir.

Anahtar Kavram

Büyükşehir ve İlçe Belediye Görev Ayrımı (GSM Sınıflandırması)
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 44Soru →

5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun hükümleri uyarınca; büyükşehir belediye sınırları içerisinde yapılan genel bütçe vergi gelirleri tahsilatından ayrılan paylar ve bu payların dağıtım esasları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyükşehir belediyelerine ayrılan %6\%6'lık payın %60\%60'ı doğrudan ilgili büyükşehir belediyesine aktarılırken, kalan %40\%40'lık kısım büyükşehir belediyeleri arasında nüfus ve yüzölçümü esasına göre dağıtılmak üzere bir havuzda toplanır.

Cevap

Büyükşehir belediyelerine ayrılan payın %60'ının doğrudan ilgili belediyeye verilmesi, %40'ının ise ortak bir havuzda toplanması doğru uygulamadır.
Doğru ifade, büyükşehir belediyelerinin genel bütçe vergi gelirlerinden aldıkları %6\%6'lık payın %60\%60'ının doğrudan ilgili belediyeye aktarıldığını, geri kalan %40\%40'lık kısmın ise tüm büyükşehir belediyeleri arasında paylaştırılmak üzere bir havuz hesabında toplandığını belirtmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Büyükşehir belediyesi toplam payını belirle
%6
5779 sayılı Kanun uyarınca büyükşehir sınırları içindeki net tahsilatın %6\%6'sı büyükşehir payı olarak ayrılır.
2
Payın dağıtım oranlarını analiz et
%60 doğrudan, %40 havuz
Kanun, yerel kapasite ve bölgeler arası dengeyi korumak için payın bir kısmını doğrudan verip bir kısmını havuzda toplar.
3
İlçe belediyesi payı ile ilişkisini kur
İlçe payı %4,5'tir ve bunun %10'u büyükşehre gider.
Büyükşehir belediyesinin mali yapısı, hem doğrudan tahsilat payından hem de ilçe paylarından gelen aktarımlardan oluşur.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediyesi Pay Dağılım Mekanizması (5779 Sayılı Kanun)
Soru 45Soru →

Büyükşehir yönetimi içerisinde ulaşım ve altyapı hizmetlerinin bütüncül bir plan çerçevesinde yürütülmesini sağlayan koordinasyon merkezlerinin (UKOME ve AYKOME) yetki, işleyiş ve karar alma süreçlerine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: AYKOME tarafından hazırlanan ortak yatırım programları, belediye başkanı tarafından onaylanması kaydıyla büyükşehirdeki tüm kamu kurumları ve özel hukuk tüzel kişileri için bağlayıcı bir hukuki metin teşkil eder.

Cevap

Altyapı Koordinasyon Merkezi (AYKOME) tarafından hazırlanan ve büyükşehir belediye başkanı tarafından onaylanan ortak yatırım programları, hem kamu kurumlarını hem de özel hukuk tüzel kişilerini bağlar.
Doğru olan ifade, AYKOME tarafından hazırlanan ve büyükşehir belediye başkanı tarafından onaylanan ortak yatırım programlarının, bölgedeki tüm kamu kurumlarını ve özel şirketleri bağladığıdır. 5216 sayılı Kanun, altyapı hizmetlerinde eşgüdümün bozulmaması için bu programlara 'kesin bağlayıcılık' atfetmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 8. ve 9. maddelerini analiz et.
UKOME ve AYKOME'nin kuruluş amacı ve hukuki statüsü belirlendi.
Bu merkezlerin yetkilerinin sınırlarını çizmek için temel kanun hükmüne başvurulmalıdır.
2
Kararların kesinleşme ve bağlayıcılık sürecini incele.
Belediye başkanının onayının kararları kesin ve bağlayıcı kıldığı saptandı.
Kararların meclis veya valilik gibi dış makamların onayına muhtaç olup olmadığını netleştirmek gerekir.
3
İlçe belediyelerinin bu kurullardaki temsil ve oy haklarını değerlendir.
İlçe belediyelerinin yetkisinin sadece kendi sınırlarını ilgilendiren konularla kısıtlı olduğu görüldü.
Üyelik yapısındaki 'coğrafi kısıtlama' detayını ayırt etmek sorunun ayırt ediciliği için kritiktir.
4
AYKOME'nin yetki alanındaki aktörleri belirle.
Sadece kamu kurumlarının değil, telekomünikasyon ve enerji gibi alanlardaki özel şirketlerin de bu merkezden izin almak ve programa uymak zorunda olduğu belirlendi.
Altyapı hizmetlerinin çok paydaşlı yapısını ve merkezin bunlar üzerindeki üstün otoritesini doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

UKOME ve AYKOME Kararlarının Hukuki Niteliği ve Bağlayıcılığı

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediyelerinde AYKOME'nin hazırladığı ortak yatırım programına uymayan kurumlara uygulanacak yaptırımları ve kazı ruhsatı usullerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 46Soru →

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'na göre, büyükşehir belediyesi bünyesinde ulaşım hizmetlerinin koordinasyonunu sağlamak amacıyla kurulan Ulaşım Koordinasyon Merkezine (UKOME) aşağıdakilerden hangisi başkanlık eder?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyükşehir belediye başkanı veya görevlendireceği kişi

Cevap

Büyükşehir belediye başkanı veya görevlendireceği kişi
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 9. maddesine göre; büyükşehir belediyesi dahilindeki ulaşım hizmetlerinin planlanması ve koordinasyonu için kurulan UKOME'ye, büyükşehir belediye başkanı veya görevlendireceği kişi başkanlık eder. Bu durum belediyenin yürütme yetkisinin bir yansımasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
UKOME'nin tanımını ve bağlı olduğu mevzuatı belirle.
UKOME, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu kapsamında kurulan bir koordinasyon merkezidir.
Sorunun yasal dayanağını (5216 sayılı Kanun) tespit etmek için gereklidir.
2
Merkezin başkanlık yapısını kanun hükmüne göre hatırla.
Kanun, bu merkezin başkanlığının büyükşehir belediye başkanı veya onun yetkilendirdiği bir kişide olduğunu belirtir.
Koordinasyon merkezlerinin idari yönetim yapısını merkezi idare organlarından ayırmak için gereklidir.

Anahtar Kavram

UKOME ve AYKOME Başkanlık Yapısı
Tahmini Süre:45s
Soru 47Soru →

Büyükşehir belediye meclisinin, ilçe belediyelerinden gelen bütçeleri inceleme sürecinde bütçe üzerinde değişiklik yapabilmesi için kanunen gözetmesi gereken temel kriter aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yatırım ve hizmetler arasında bütünlük sağlamak

Cevap

Büyükşehir belediye meclisi, ilçe belediye bütçelerini yatırım ve hizmetler arasında bütünlük sağlayacak şekilde inceleme ve değiştirme yetkisine sahiptir.
Büyükşehir belediyeleri, bünyesindeki ilçe belediyeleriyle hizmet uyumunu sağlamakla yükümlüdür. Bu nedenle 5216 sayılı Kanun, büyükşehir meclisine ilçe bütçelerini incelerken yatırım ve hizmetlerde bütünlük sağlama amacıyla değişiklik yapma yetkisi tanımıştır.

Adım Adım Çözüm

1
İlgili mevzuatı (5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu) analiz edin.
Kanunun 14. maddesinde ilçe bütçelerinin büyükşehir meclisinde görüşülme usulü düzenlenmiştir.
Yasal dayanağı belirlemek uyuşmazlığın çözümünde ilk adımdır.
2
Büyükşehir meclisinin bütçe üzerindeki denetim yetkisinin sınırlarını belirleyin.
Meclis, ilçe bütçesini 'yatırım ve hizmetler arasında bütünlük sağlayacak şekilde' kabul eder.
Büyükşehir belediyesinin temel kuruluş amacı olan koordinasyon ve kaynak verimliliğini sağlamak için bu kriter esastır.

Anahtar Kavram

Bütçe Denetimi ve Hizmet Bütünlüğü
Tahmini Süre:45s
Soru 48Soru →

Büyükşehir belediye idaresi içerisinde hizmetlerin uzmanlaşmış birimler eliyle yürütülmesini sağlayan 'bağlı kuruluşlar' (ASKİ, İSKİ, EGO vb.) ile belediyenin hissedarı olduğu 'iktisadi teşebbüsler' (belediye şirketleri) farklı hukuki ve mali rejimlere tabidir. Bu bağlamda, bağlı kuruluşlar ile belediye şirketlerinin hukuki statüleri ve kurumsal yapılarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bağlı kuruluşlar kendilerine ait kamu tüzel kişiliğine ve özel bütçeye sahip kamu kurumları iken; belediye şirketleri özel hukuk hükümlerine ve Türk Ticaret Kanunu'na tabi kuruluşlardır.

Cevap

Bağlı kuruluşların kamu tüzel kişiliğine ve özel bütçeye sahip olduğu, şirketlerin ise özel hukuk hükümlerine tabi kuruluşlar olduğu ifadesi doğrudur.
Bağlı kuruluşlar, kanunla veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulan, kamu tüzel kişiliği bulunan ve 'özel bütçe' (belediye bütçesinden ayrı ancak meclis onayına tabi) ile yönetilen birimlerdir. Belediye şirketleri ise Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulan ve özel hukuk rejimine tabi olan ticari işletmelerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Bağlı kuruluşların hukuki niteliğini belirle.
İSKİ, ASKİ gibi kuruluşlar kamu tüzel kişisidir ve belediyeden ayrı bir özel bütçeye sahiptir.
Bu kuruluşlar belediyeye bağlı ancak müstakil genel müdürlükler şeklinde yapılandırılmıştır.
2
Belediye şirketlerinin hukuki niteliğini belirle.
Şirketler (BİT'ler), Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulan özel hukuk tüzel kişileridir.
Belediye bu şirketlerde hissedar konumundadır ve şirketler özel hukuk rejimine tabidir.
3
Personel ve bütçe rejimlerini karşılaştır.
Bağlı kuruluşlarda memur/sözleşmeli personel ağırlıktadır, şirketlerde ise İş Kanunu (işçi) geçerlidir.
Hukuki kişilik farkı, tabi olunan personel ve mali disiplin rejimini de belirler.

Anahtar Kavram

Büyükşehir belediyesi teşkilat yapısındaki yerinden yönetim birimlerinin (bağlı kuruluşlar) ve iktisadi teşebbüslerin (şirketler) hukuki rejim farkı.

Daha Fazla Pratik

Bağlı kuruluşların (İSKİ vb.) yönetim kurullarının oluşumu ve belediye başkanı ile ilişkisini inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 49Soru →

52165216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca; görevden uzaklaştırılan bir büyükşehir belediye başkanının yerine yapılacak "belediye başkan vekili" seçimi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye meclisi, valinin çağrısı üzerine on gün içinde toplanarak kendi üyeleri arasından gizli oyla bir başkan vekili seçer.

Cevap

Belediye meclisinin, valinin çağrısı üzerine on gün içinde toplanarak üyeleri arasından gizli oyla seçim yapması doğru usuldür.
Belediye Kanunu'na göre, bir belediye başkanı görevden uzaklaştırıldığında, büyükşehirlerde vali meclisi on gün içinde toplantıya çağırmakla yükümlüdür. Meclis bu toplantıda, kendi üyeleri arasından gizli oyla bir başkan vekili seçerek yönetimin sürekliliğini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Görevden uzaklaştırma işleminin mahiyetini belirle.
İçişleri Bakanı tarafından uygulanan geçici bir idari tedbirdir.
Anayasa'nın 127. maddesi ve Belediye Kanunu uyarınca soruşturma/kovuşturma aşamasında uygulanır.
2
Yerine bakacak kişinin (başkan vekili) seçim usulünü tespit et.
Belediye Kanunu'nun 45. maddesi uygulanır.
Başkanlığın boşalması veya uzaklaştırma durumunda izlenecek prosedür bu maddede düzenlenmiştir.
3
Toplantı çağrısı ve süre şartlarını kontrol et.
Büyükşehirlerde vali tarafından 1010 gün içinde çağrı yapılır.
Seçimin meşruiyeti için mülki idare amirinin (Vali) resmi çağrısı ve kanuni süreye uyum şarttır.
4
Seçim yöntemini doğrula.
Meclis üyeleri arasından gizli oy ile seçim yapılır.
Demokratik temsil ilkesi gereği meclis kendi içinden bir vekil belirler.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Seçimi

İpuçları

1
Büyükşehir belediye başkanının görevden uzaklaştırılması geçici bir durumdur ve bu süreçte meclis devreye girer.
2
Seçim sürecini başlatmak için mülki idare amirinin (Vali) resmi bir çağrısı ve kanunla belirlenmiş kısa bir süre (1010 gün) vardır.

Daha Fazla Pratik

Belediye başkanlığının kesin olarak düşmesi (Danıştay kararı) ile görevden uzaklaştırma (Bakanlık kararı) arasındaki farkları içeren soruları çözerek yetki karmaşasını netleştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 50Soru →

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'na göre; büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde su, kanalizasyon, elektrik, doğal gaz ve haberleşme gibi altyapı hizmetlerinin bir koordinasyon içinde yürütülmesini sağlamak, bu amaçla ortak programlar hazırlamak ve kazı ruhsatı vermekle görevli olan merkez aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Altyapı Koordinasyon Merkezi (AYKOME)

Cevap

Altyapı Koordinasyon Merkezi (AYKOME)
Altyapı Koordinasyon Merkezi (AYKOME), büyükşehir belediyelerinde altyapı kurumlarının (İZSU, TEDAŞ, Türk Telekom vb.) yatırımlarını koordine etmek, kazı ruhsatlarını tek elden yönetmek ve ortak çalışma programları oluşturmak için kurulan birimdir. Bu merkezin kararları belediyeler ve ilgili kurumlar için bağlayıcıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Hizmet alanını belirleme
Hizmet alanı; su, elektrik, doğal gaz ve haberleşme gibi 'altyapı' unsurlarıdır.
Altyapı ve ulaşım arasındaki ayrımı yapmak doğru merkeze ulaşmak için ilk adımdır.
2
Yasal çerçeve ve kurum eşleştirmesi
5216 sayılı Kanun, altyapı koordinasyonu için AYKOME'yi yetkilendirmiştir.
AYKOME, altyapı kurumları arasında eş güdüm sağlayarak mükerrer kazıları önler.

Anahtar Kavram

AYKOME'nin Görev ve Yetki Alanı
Soru 51Soru →

Büyükşehir belediye başkanının, göreviyle ilgili bir suç nedeniyle İçişleri Bakanı tarafından geçici bir önlem olarak görevden uzaklaştırılması durumunda; belediye başkan vekili seçimi yapmak üzere belediye meclisini on gün içinde toplantıya çağırmaya yetkili makam aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vali

Cevap

Büyükşehir belediye başkanının görevden uzaklaştırılması halinde, meclisi başkan vekili seçimi için toplantıya çağırma yetkisi Valiye aittir.
Belediye Kanunu'nun 4545. maddesi uyarınca, belediye başkanlığının herhangi bir nedenle boşalması veya başkanın görevden uzaklaştırılması hallerinde, yeni başkan veya başkan vekili seçimi için belediye meclisi Vali tarafından on gün içinde toplantıya çağrılır.

Adım Adım Çözüm

1
Görevden uzaklaştırma işleminin mahiyetini belirle.
İçişleri Bakanı tarafından uygulanan geçici bir idari önlemdir.
Soruşturmanın selameti için alınan bu önlem, makamın geçici olarak boşalmasına neden olur.
2
Uzaklaştırma sonrası seçim prosedürünü hatırla.
Belediye Meclisi'nin kendi içinden bir başkan vekili seçmesi gerekir.
Hizmetlerin aksamaması için meclisin toplanması zorunludur.
3
Seçim için çağrı yapacak makamı tespit et.
Vali, on gün içinde meclisi toplantıya çağırır.
53935393 sayılı Belediye Kanunu (Madde 4545) ve büyükşehir mevzuatı uyarınca mülki idare amirinin yetkisidir.

Anahtar Kavram

Belediye Başkan Vekili Seçimi ve Çağrı Usulü

Daha Fazla Pratik

Belediye başkan vekili seçimi için gerekli olan toplantı ve karar yeter sayılarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 52Soru →

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu uyarınca, büyükşehir belediye sınırları içerisinde yürütülen hizmetlerin bölüşümü dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi büyükşehir belediyesinin görev ve yetkileri arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Evsel katı atıkları toplamak ve aktarma istasyonuna kadar taşımak

Cevap

Evsel katı atıkları toplamak ve aktarma istasyonuna kadar taşımak görevi ilçe belediyelerine aittir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin (g) bendi uyarınca; büyükşehir katı atık yönetim planına uygun olarak, katı atıkları toplamak ve aktarma istasyonuna taşımak görevi ilçe belediyelerine verilmiştir. Büyükşehir belediyesi ise bu atıkların bertaraf tesislerini kurmak ve işletmekle yükümlüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Hukuki dayanağın belirlenmesi
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesi incelenmiştir.
Büyükşehir ve ilçe belediyeleri arasındaki görev ayrımı bu maddede düzenlenmiştir.
2
Hizmetlerin niteliğine göre ayrıştırılması
Katı atık hizmetlerinde 'toplama ve taşıma' ilçe belediyesine; 'bertaraf ve tesis kurma' büyükşehir belediyesine bırakılmıştır.
Yerinden yönetim ilkesi gereği kapıdan çöp toplama yerel (ilçe) düzeyde, atıkların işlenmesi ise bölgesel (büyükşehir) düzeyde yürütülür.

Anahtar Kavram

Büyükşehir ve İlçe Belediyeleri Arasındaki Görev Paylaşımı
Tahmini Süre:45s
Soru 53Soru →

5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca, büyükşehir belediyesi ile ilçe belediyeleri arasındaki görev, yetki ve sorumluluk paylaşımı esas alındığında; aşağıdakilerden hangisi münhasıran büyükşehir belediyesinin yerine getirmekle yükümlü olduğu görevlerden biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyükşehir katı atık yönetim planına uygun olarak, evsel katı atıkları toplamak ve aktarma istasyonuna taşımak.

Cevap

Büyükşehir katı atık yönetim planına uygun olarak, evsel katı atıkları toplamak ve aktarma istasyonuna taşımak görevi ilçe belediyelerine aittir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun 7. maddesinin son bölümünde ilçe belediyelerinin görevleri sayılmıştır. Bu hükme göre, 'Büyükşehir katı atık yönetim planına uygun olarak, katı atıkları toplamak ve aktarma istasyonuna taşımak' görevi ilçe belediyelerine bırakılmıştır. Büyükşehir belediyesi ise bu atıkların bertaraf edilmesinden ve sanayi/tıbbi atıkların yönetiminden sorumludur.

Adım Adım Çözüm

1
5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun 7. maddesindeki görev dağılımının incelenmesi.
Büyükşehir belediyesinin stratejik planlama, ulaşım, su ve kanalizasyon, itfaiye ve katı atık bertarafı gibi üst ölçekli görevleri olduğu tespit edildi.
Belediyeler arası yetki sınırlarını belirleyen temel hukuk normu bu maddedir.
2
Katı atık hizmetlerindeki hiyerarşik ayrımın analiz edilmesi.
Bertaraf tesislerinin kurulması ve yönetimi büyükşehir belediyesine; toplama ve aktarma istasyonuna taşıma görevi ise ilçe belediyesine verilmiştir.
Hizmetin etkinliği açısından toplama yerel (ilçe), bertaraf ise merkezi (büyükşehir) düzeyde yapılandırılmıştır.
3
Seçeneklerin bu yasal ayrım çerçevesinde elenmesi.
Evsel katı atıkların toplanması ve taşınması ifadesinin açıkça ilçe belediyesi görevi olduğu belirlendi.
Kanun metninde ilçe belediyeleri için tanımlanan istisnai görevlerden biri budur.

Anahtar Kavram

Büyükşehir ve İlçe Belediyeleri Arasındaki Görev Bölüşümü (Katı Atık ve GSM Örneği)

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediyesi ile ilçe belediyesi arasındaki bütçe bütünlüğü ve vesayet ilişkilerini (bütçe onay süreci) inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 54Soru →

Türkiye'de bir ilde büyükşehir belediyesi statüsünün kazanılması için gerekli olan nüfus eşiği, kuruluşun hukuki yöntemi ve bu kuruluşun il özel idaresi üzerindeki etkisi aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Toplam nüfusun 750.000750.000’i aşması şartıyla kanunla kurulur ve il özel idaresi tüzel kişiliği sona erer.

Cevap

Toplam nüfusu 750.000750.000’den fazla olan illerde büyükşehir belediyesi kanunla kurulur ve bu illerde il özel idaresi tüzel kişiliği kaldırılır.
Büyükşehir belediyeleri, toplam nüfusu 750.000750.000’den fazla olan illerde kanunla kurulur. Bu statünün kazanılmasıyla birlikte, 6360 sayılı Kanun gereği ilin mülki sınırları belediye sınırı haline gelir ve il genelinde hizmet bütünlüğü sağlamak amacıyla il özel idaresi tüzel kişiliği ile köy tüzel kişilikleri sona erdirilerek mahalleye dönüştürülür.

Adım Adım Çözüm

1
Büyükşehir kuruluşu için gerekli nüfus kriterini belirle.
İl genelindeki toplam nüfusun 750.000750.000 ve üzerinde olması gerekir.
5216 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca kuruluş için temel sayısal eşik budur.
2
Kuruluşun hangi hukuki usulle yapıldığını tespit et.
Büyükşehir belediyeleri ancak 'Kanun' ile kurulabilir.
Anayasa'nın mahalli idarelerin kuruluşuna dair amir hükmü ve ilgili kanun gereğidir.
3
Kuruluşun ildeki diğer birimler üzerindeki hukuki etkisini incele.
Büyükşehir sınırları il mülki sınırları olduğu için il özel idareleri ve köyler kaldırılır.
6360 sayılı Kanun ile getirilen 'bütünşehir' modeli gereği hizmetlerin tek elden yürütülmesi amaçlanmıştır.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediyesi Kuruluş Kriterleri ve İdari Sonuçları

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir kurulan yerlerdeki Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı (YİKOB) yapısını inceleyerek il özel idaresinin görevlerinin nasıl devredildiğini öğrenebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 55Soru →

Büyükşehir belediyesi bulunmayan bir ilin büyükşehir belediyesi statüsü kazanması durumunda, o ildeki il özel idaresi tüzel kişiliğinin sona ermesi için gereken toplam nüfus eşiği ve bu statü değişikliğini gerçekleştiren hukuki araç aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 750.000750.000 nüfus - Kanun

Cevap

Büyükşehir belediyesi kurulabilmesi için asgari 750.000750.000 nüfus ve bir kanun düzenlemesi gerekmektedir.
Türkiye'deki mahalli idareler hukukuna göre, bir ilde büyükşehir belediyesi kurulabilmesi için o ilin toplam nüfusunun 750.000750.000’den fazla olması şarttır ve bu kuruluş işlemi münhasıran TBMM tarafından çıkarılan bir kanun ile gerçekleştirilir. Bu işlem sonucunda, 6360 sayılı Kanun uyarınca ilgili ildeki il özel idaresi tüzel kişiliği de sona erer.

Adım Adım Çözüm

1
Nüfus kriterini belirle
Büyükşehir belediyesi kurulabilmesi için ilin toplam nüfusunun en az 750.000750.000 olması gerekir.
5216 ve 6360 sayılı Kanunlar uyarınca belirlenen yasal nüfus eşiğidir.
2
Hukuki usulü tespit et
Büyükşehir belediyesi kuruluşu ancak bir 'Kanun' ile mümkündür.
Anayasa'nın yerinden yönetim kuruluşlarının ancak kanunla kurulabileceğine dair hükmü ve 5216 sayılı Kanun gereğidir.
3
İdari sonucu analiz et
Büyükşehir kurulan illerde İl Özel İdaresi kaldırılır ve belediye sınırları il mülki sınırlarına genişler.
6360 sayılı Kanun ile getirilen 'Bütünşehir' modelinin bir gereğidir.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediyesinin Kurulma Şartları (Nüfus ve Kanun)

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediyesi olan illerde köy tüzel kişiliklerinin mahalleye dönüşme sürecini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 56Soru →

Büyükşehir belediye idaresinin en üst karar ve denetim organı olan meclisin yapısı, üyelerinin niteliği ve görev alanları dikkate alındığında, 52165216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'na göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İlçe belediye başkanları büyükşehir belediye meclisinin doğal üyesidir ve meclis, büyükşehir belediyesinin stratejik planı ile yatırım programlarını kabul etmekle yetkilidir.

Cevap

İlçe belediye başkanlarının meclisin doğal üyesi olduğu ve meclisin stratejik plan ile yatırım programlarını kabul etme yetkisine sahip olduğu ifade doğrudur.
Büyükşehir belediye meclisi, hem seçilmiş üyelerden hem de ilçe belediye başkanlarından (doğal üye) oluşur. 52165216 sayılı Kanun uyarınca, belediyenin geleceğine yön veren stratejik plan ve yatırım programlarını onaylama yetkisi doğrudan bu karar organına verilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Büyükşehir Belediye Meclisi'nin oluşumunu incele.
52165216 sayılı Kanun Madde 1212 uyarınca meclis; büyükşehir belediye başkanı, ilçe belediye başkanları ve ilçe belediye meclislerinden gelen üyelerden oluşur.
Meclisin demokratik temsil yapısını ve doğal üyelerini belirlemek için gereklidir.
2
Meclisin temel karar yetkilerini değerlendir.
Meclis; stratejik plan, yatırım programları, bütçe ve nazım imar planlarını görüşüp kabul eden en üst organıdır.
Karar organı ile yürütme organı arasındaki görev ayrımını netleştirmek için gereklidir.
3
Meclis ve Encümen görevlerini ayrıştır.
İhale, kamulaştırma ve ceza verme gibi işlemler encümen (yürütme destek organı) yetkisindedir; bütçe ve plan onayı meclis yetkisindedir.
Çeldiricilerdeki 'encümen görevleri' ile 'meclis görevleri' arasındaki farkı doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediye Meclisinin Karar Organı Niteliği ve Oluşumu

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediye meclisinin ilçe belediye meclis kararları üzerindeki 'değiştirerek onaylama' yetkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 57Soru →

5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu kapsamında büyükşehir belediyesi teşkilatı içerisinde yer alan Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) ve Altyapı Koordinasyon Merkezi (AYKOME) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: UKOME ve AYKOME tarafından alınan kararlar idari birer tasarruf olup, bu kararlara karşı yargı yoluna başvurulması kararın bağlayıcılığını kendiliğinden durdurur.

Cevap

UKOME ve AYKOME kararlarının idari bir işlem olduğu ve bunlara karşı yargı yolunun açık olduğu doğru olsa da, dava açılmasının kararın bağlayıcılığını kendiliğinden durduracağı ifadesi hukuken yanlıştır.
İdari yargı hukukunun temel bir kuralı olarak, bir idari işleme (UKOME veya AYKOME kararı gibi) karşı iptal davası açılması, o işlemin yürütülmesini ve bağlayıcılığını kendiliğinden askıya almaz. İşlemin durdurulması için mahkemenin yürütmeyi durdurma kararı vermesi şarttır. Diğer seçeneklerde yer alan; kararların meclis onayına tabi olmaması, kamu kurumlarını bağlaması ve ilçe belediyelerinin oy hakkı gibi bilgiler 5216 sayılı Kanun'a tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
UKOME ve AYKOME'nin hukuki niteliğini analiz etme
Bu merkezler, 5216 sayılı Kanun'un 8. ve 9. maddelerine göre büyükşehir belediyesi bünyesinde kurulan, kararları bağlayıcı olan koordinasyon organlarıdır.
Bu organlar sıradan danışma kurulları değildir; aldıkları kararlar icrai (uygulanabilir) niteliktedir.
2
Kararların kesinleşme sürecini değerlendirme
Kararlar kurulda alınır ve büyükşehir belediye başkanı (veya görevlendirdiği kişi) tarafından onaylandığında kesinleşir; belediye meclisi gibi başka bir organın onayına tabi değildir.
Hiyerarşik olarak belediye meclisine bağlı değillerdir, kanunla doğrudan yetkilendirilmişlerdir.
3
İdari yargı prensiplerini uygulama
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na göre idari işlemlere karşı dava açılması, yürütmeyi kendiliğinden durdurmaz.
İdari işlemlerin sürekliliği ve kamu yararı gereği, ancak mahkemenin açıkça 'yürütmeyi durdurma' kararı vermesi durumunda uygulama durur.

Anahtar Kavram

Koordinasyon Merkezlerinin Karar Alma ve Uygulama Gücü
Soru 58Soru →

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu uyarınca, büyükşehir belediyelerinde ulaşım ve altyapı hizmetlerini koordine etmek amacıyla kurulan Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) ve Altyapı Koordinasyon Merkezi (AYKOME) kurullarına başkanlık etme yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyükşehir belediye başkanı veya görevlendireceği kişi

Cevap

Büyükşehir belediye başkanı veya görevlendireceği kişi
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'na göre, ulaşım ve altyapı hizmetlerinin koordinasyonunu sağlayan UKOME ve AYKOME kurullarının başkanı büyükşehir belediye başkanıdır. Kanun metni, başkanın bu görevi bizzat yürütebileceği gibi uygun gördüğü bir kişiyi görevlendirerek de yerine getirebileceğini açıkça ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
UKOME ve AYKOME'nin hukuki dayanağının belirlenmesi
Bu merkezlerin kuruluşu ve işleyişi 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile düzenlenmiştir.
Yasal çerçeveyi bilmek, kurulların yönetim yapısını anlamak için ilk adımdır.
2
Başkanlık makamının tespit edilmesi
Kanunun ilgili maddelerinde (Madde 7 ve Madde 9) bu kurulların başkanının büyükşehir belediye başkanı olduğu belirtilmiştir.
Belediye başkanı, belediyenin yürütme organı ve temsilcisi olarak koordinasyonun da başıdır.
3
Temsil ve görevlendirme usulünün incelenmesi
Başkanın bu kurullara bizzat katılması zorunlu olmayıp, görevlendireceği bir temsilci (genellikle ilgili genel sekreter yardımcısı veya daire başkanı) aracılığıyla da başkanlık edebilir.
Yönetsel esneklik sağlamak amacıyla kanun koyucu 'veya görevlendireceği kişi' ibaresini eklemiştir.

Anahtar Kavram

Koordinasyon Merkezlerinin Yönetim Yapısı
Tahmini Süre:45s
Soru 59Soru →

Türkiye'de yürürlükte olan mahalli idareler mevzuatına göre, yeni bir büyükşehir belediyesinin kurulabilmesi için gerekli olan nüfus kriteri ve kuruluşun gerçekleştirileceği hukuki yöntem aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Toplam nüfusu 750.000750.000’i aşan illerde kanunla kurulur ve bu illerde il özel idareleri kaldırılır.

Cevap

Büyükşehir belediyeleri toplam nüfusu 750.000750.000’i aşan illerde kanunla kurulur ve bu illerde il özel idaresi tüzel kişiliği sona erer.
Büyükşehir belediyesi kurulması için mevzuatta öngörülen temel şartlar; ilin toplam nüfusunun 750.000750.000’den fazla olması ve bu statünün bir kanun ile tesis edilmesidir. Ayrıca 6360 sayılı Kanun ile getirilen düzenleme sonucunda, büyükşehir belediyesi kurulan illerde mülki sınırlar belediye sınırı haline geldiğinden, bu illerdeki il özel idaresi tüzel kişiliği sona erdirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Nüfus kriterini belirleme
Toplam nüfus ≥750.000 ≥ 750.000 olmalıdır.
5216 sayılı Kanun uyarınca büyükşehir statüsü için aranan alt sınır budur.
2
Hukuki yöntemi tespit etme
Kuruluş ancak 'Kanun' ile gerçekleşebilir.
Anayasa ve ilgili kanunlar mahalli idarelerin kurulmasını kanun şartına bağlamıştır.
3
İdari yapı değişikliğini kontrol etme
İl özel idaresi kaldırılır.
6360 sayılı Kanun ile büyükşehir sınırları il mülki sınırlarına çekildiği için büyükşehir olan illerde il özel idaresine gerek kalmamıştır.

Anahtar Kavram

Büyükşehir belediyesinin kuruluşu için gerekli olan '750.000 nüfus' ve 'Kanun' şartı ile büyükşehir sınırları içindeki il özel idarelerinin kaldırılması kuralı.

Alternatif Yöntem

Büyükşehir kuruluşunu ezberlemek yerine; 'Büyük bir yapı = Büyük bir yetki (Kanun)' ve 'En büyük mahalli idare nüfusu (750.000750.000)' şeklinde kodlama yapılabilir.
Tahmini Süre:45s
Soru 60Soru →

52165216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu uyarınca, büyükşehir belediyesi bünyesinde ulaşım ve altyapı hizmetlerinin eş güdüm içerisinde yürütülmesi amacıyla kurulan koordinasyon merkezlerinin (UKOME ve AYKOME) hukuki statüsü, karar alma süreçleri ve yetki sınırları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Koordinasyon merkezleri tarafından alınan kararlar büyükşehir belediye başkanının onayıyla kesinleşir ve bu kararlar büyükşehir belediyesi, ilçe belediyeleri ile ilgili tüm kamu kurum ve kuruluşları için bağlayıcıdır.

Cevap

Koordinasyon merkezlerinin (UKOME ve AYKOME) kararları büyükşehir belediye başkanının onayıyla kesinleşir ve hem belediyeler hem de diğer tüm kamu kurumları için hukuken bağlayıcıdır.
Büyükşehir belediyelerinde UKOME ve AYKOME kararları, 52165216 sayılı Kanun uyarınca belediye başkanı onayladığı andan itibaren kesinleşir. Bu kararların en temel özelliği, büyükşehir sınırları içerisindeki tüm kamu kurumlarını (Karayolları, TCDD, vb.) ve ilçe belediyelerini bağlamasıdır. Bu durum, hizmetlerin parçalı yapıda değil, bütüncül bir plan dahilinde yürütülmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
52165216 sayılı Kanun'un 8.8. (AYKOME) ve 9.9. (UKOME) maddelerini inceleyin.
Bu merkezlerin büyükşehir belediyesi teşkilat yapısı içerisinde birer koordinasyon birimi olduğu görülür.
Kurumsal yapının ve yasal dayanağın tespiti için gereklidir.
2
Kararların kesinleşme usulünü belirleyin.
Kanun metni, kararların büyükşehir belediye başkanı tarafından onaylanması gerektiğini açıkça belirtir.
Kararın hangi makamın iradesiyle icrai hale geldiğini anlamak için gereklidir.
3
Kararların bağlayıcılık kapsamını analiz edin.
Kararların sadece belediyeleri değil, bölgedeki tüm kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek/tüzel kişileri kapsadığı saptanır.
Koordinasyonun etkinliğini sağlayan 'bağlayıcılık' unsurunun sınırlarını çizmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Koordinasyon Merkezlerinin Karar Kesinliği ve Bağlayıcılığı

Daha Fazla Pratik

UKOME'nin üye yapısında yapılan son değişiklikleri ve hangi kurumların temsilci gönderdiğini incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:2m 0s
ÖncekiSayfa 3 / 8Sonraki
Büyükşehir Belediye İdaresi Alıştırma Soruları — KPSS Kamu Yönetimi — Sayfa 3 | Examkin