Examkin

İl Özel İdaresi

155 soru

Soru 101Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’na göre, il özel idaresi bütçesinin uygulanması, bütçe ödeneklerinin kullanımı ve kalemler arası aktarma yetkileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yedek ödenekten bütçenin diğer kalemlerine yapılacak olan aktarma işlemleri, bütçe bütünlüğünün korunması amacıyla münhasıran il genel meclisinin kararına tabidir.

Cevap

Yedek ödenekten bütçenin diğer kalemlerine yapılacak aktarma işlemleri il genel meclisinin değil, valinin yetkisindedir.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 46. maddesinin son cümlesi 'Yedek ödenekten aktarma yapmaya vali yetkilidir.' hükmünü amirdir. Bu nedenle, yedek ödenekten yapılacak aktarmaların münhasıran il genel meclisi kararına tabi olduğunu belirten ifade hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
5302 Sayılı Kanun'un 46. maddesindeki aktarma yetkilerini inceleyin.
Bütçe aktarmalarında hiyerarşik bir yetki paylaşımı olduğu görülür.
Üst düzey (birinci düzey) fonksiyonel aktarmalar karar organı olan İl Genel Meclisi'ne, alt düzey (ikinci düzey) aktarmalar ise yürütme organı olan Valiye bırakılmıştır.
2
Yedek ödenekten aktarma usulünü tespit edin.
Kanun koyucu, yedek ödenekten aktarma yetkisini açıkça Valiye vermiştir.
Beklenmedik durumlarda bütçe disiplinini bozmadan hızlı müdahale edilebilmesi için bu yetki yürütme organına delege edilmiştir.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresi Bütçe Aktarma Yetkileri

Daha Fazla Pratik

Belediye bütçesindeki aktarma yetkilerini (5393 Sayılı Kanun) il özel idaresi ile karşılaştırarak çalışınız.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 102Soru →

53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, il özel idaresinin bütçe üzerindeki tasarruf yetkileri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi il genel meclisinin görev ve yetkileri arasında yer alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bütçede kurumsal kodlama yapılan birimler ile fonksiyonel sınıflandırmanın birinci düzeyleri arasında aktarma yapılmasına karar vermek

Cevap

Bütçede kurumsal kodlama yapılan birimler ile fonksiyonel sınıflandırmanın birinci düzeyleri arasında aktarma yapılmasına karar vermek
Doğru seçenek, 53025302 sayılı Kanun'un 10.10. maddesinin (b) fıkrasında açıkça belirtilen; bütçede kurumsal kodlama yapılan birimler ile fonksiyonel sınıflandırmanın birinci düzeyleri arasında aktarma yapma yetkisinin İl Genel Meclisine ait olduğu hükmüne dayanmaktadır. Bu yetki, meclisin bütçe üzerindeki denetim ve karar alma gücünün bir parçasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 10.10. maddesinde düzenlenen meclis görevlerinin incelenmesi
İl genel meclisinin bütçeyi kabul etme ve bütçe içi temel aktarmaları yapma yetkisine sahip olduğu görülür.
Meclis, il özel idaresinin karar organı olarak mali kaynakların yönetiminde üst düzey irade sahibidir.
2
Bütçe içi aktarma düzeylerinin (birinci düzey vs. ikinci düzey) yetki paylaşımına göre analiz edilmesi
Fonksiyonel sınıflandırmanın birinci düzeyinde aktarma yetkisi Meclis'te, ikinci düzeyinde ise Encümen'dedir.
Mali disiplin gereği stratejik düzeydeki kaydırmalar meclis denetimine tabi tutulurken, operasyonel kaydırmalar encümene bırakılmıştır.

Anahtar Kavram

İl Genel Meclisinin Bütçe Üzerindeki Karar Yetkisi

İpuçları

1
İl özel idaresinde 'karar' ve 'yürütme' ayrımına dikkat edin; bütçeyi hazırlayan ile kabul eden farklıdır.
2
Bütçe içi aktarmalarda 'birinci düzey' daha geniş bir yetkiyi, 'ikinci düzey' ise daha dar bir teknik yetkiyi ifade eder.

Daha Fazla Pratik

Valinin meclis kararları üzerindeki geri gönderme yetkisini ve bu kararların kesinleşme sürecini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 103Soru →

Bir il özel idaresinde, mevcut bütçe yılı içerisinde 'Eğitim Hizmetleri' ve 'Sağlık Hizmetleri' (fonksiyonel sınıflandırmanın birinci düzeyleri) arasında ödenek aktarımı yapılması planlanmaktadır. Aynı zamanda, 'Sağlık Hizmetleri' fonksiyonu altındaki 'Temel Sağlık Hizmetleri' ile 'Yataklı Tedavi Hizmetleri' (ikinci düzeyler) arasında da bir miktar ödeneğin kaydırılmasına ihtiyaç duyulmuştur.

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca, bu ödenek aktarmalarının gerçekleştirilmesi için yetkili organ ve makam eşleşmesi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birinci düzeyler arası aktarma il genel meclisi kararıyla; ikinci düzeyler arası aktarma ise vali onayıyla yapılır.

Cevap

Birinci düzeyler arası aktarmalar il genel meclisi kararıyla, ikinci düzeyler arası aktarmalar ise vali onayıyla yapılır.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 'Bütçe içi aktarma' başlıklı 46. maddesine göre; fonksiyonel sınıflandırmanın birinci düzeyleri arasındaki ödenek aktarmaları il genel meclisi kararıyla, ikinci düzeyleri arasındaki aktarmalar ise valinin onayıyla gerçekleştirilir. Soruda verilen eğitim ve sağlık arasındaki geçiş birinci düzeyi, sağlık altındaki birimler arası geçiş ise ikinci düzeyi temsil ettiğinden bu usul uygulanmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Bütçe içi aktarma türlerini tanımla
Bütçe kalemleri arasındaki ödenek kaydırmaları 'fonksiyonel sınıflandırma' düzeylerine göre ayrılır.
Yetki paylaşımı bu sınıflandırma düzeylerine göre belirlenmiştir.
2
5302 Sayılı Kanun Madde 46 hükmünü uygula
Birinci düzey (hizmet alanları arası) aktarmalar için yasama/karar organı yetkilidir.
Hizmet önceliklerinin değişmesi meclis iradesini gerektirir.
3
İkinci düzey aktarmalar için yürütme yetkisini belirle
İkinci düzey (alt hizmet birimleri arası) aktarmalar vali onayı ile yapılır.
Operasyonel esneklik sağlamak amacıyla bu yetki yürütme organının başı olan valiye verilmiştir.

Anahtar Kavram

Bütçe içi aktarma yetki hiyerarşisi

Daha Fazla Pratik

İl özel idaresinde 'ek ödenek' verilmesi usulü ile 'bütçe içi aktarma' arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 104Soru →

53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca, il özel idaresinin bütçe yönetimi ve idari karar alma mekanizmaları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudan il genel meclisinin görev ve yetkileri arasında yer alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bütçede fonksiyonel sınıflandırmanın birinci düzeyleri arasında aktarma yapmak

Cevap

İl Genel Meclisi, bütçede fonksiyonel sınıflandırmanın birinci düzeyleri arasında aktarma yapma yetkisine sahiptir.
Doğru seçenek olan fonksiyonel sınıflandırmanın birinci düzeyleri arasında aktarma yapma yetkisi, 53025302 sayılı Kanun'un 1010. maddesinin (b) bendi uyarınca açıkça İl Genel Meclisine verilmiştir. Bu yetki, Meclisin bütçe üzerindeki genel tasarruf ve denetim hakkının bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 1010. ve 2626. maddelerini karşılaştırınız.
Kanun'un 1010. maddesi Meclisin, 2626. maddesi ise Encümenin görevlerini belirler.
Makamlar arasındaki yetki ayrımını netleştirmek için yasal dayanağa bakılmalıdır.
2
Bütçe aktarma yetkilerini 'düzey' bazında analiz ediniz.
Birinci düzey aktarmalar Meclis, ikinci düzey aktarmalar Encümen yetkisindedir.
Sınavlarda en sık sorulan teknik detaylardan biri bütçe kademelerindeki yetki paylaşımıdır.
3
Bağış kabul usullerini kontrol ediniz.
Şartlı bağışlar Meclis, şartsız bağışlar Vali tarafından kabul edilir.
İdarenin mali kaynaklarının hangi irade ile kabul edileceği, bağışın niteliğine (şartlı/şartsız) bağlıdır.

Anahtar Kavram

İl Genel Meclisinin Mali ve Düzenleyici Yetkileri
Soru 105Soru →

İl özel idaresinin kurumsal işleyişinde "baş" ve "yürütme organı" sıfatıyla görev yapan valinin yetkileri; meclis ve encümen gibi karar, inceleme ve danışma organlarının yetki alanlarından hukuki olarak ayrılmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca doğrudan valinin yürütme yetkisi ve görevleri arasında yer almaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresinin stratejik planını, bütçe tasarısını ve yıllık faaliyet raporunu hazırlayarak ilgili organlara sunmak

Cevap

İl özel idaresinin stratejik planını, bütçe tasarısını ve yıllık faaliyet raporunu hazırlayarak ilgili organlara sunmak
Vali, 53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 2929. ve 3030. maddeleri uyarınca il özel idaresinin yürütme organıdır. Kanun'un 3030. ve 3131. maddelerinde açıkça belirtildiği üzere; stratejik planı, performans programını, bütçe tasarısını ve yıllık faaliyet raporunu hazırlamak valinin asli görevleri arasındadır.

Adım Adım Çözüm

1
Valinin il özel idaresindeki hukuki statüsünün belirlenmesi
Vali, il özel idaresinin başı ve yürütme organıdır
Yürütme organının temel işlevi, idari işlerin sevk ve idaresi ile karar organlarına sunulacak taslakların hazırlanmasıdır
2
53025302 sayılı Kanun kapsamındaki hazırlık süreçlerinin analiz edilmesi
Stratejik plan, bütçe ve faaliyet raporunun valilik makamınca hazırlandığı teyit edildi
Bu belgeler idarenin gelecekteki hedeflerini ve geçmiş performansını gösteren temel yürütme araçlarıdır
3
Karar ve inceleme organlarının yetkileriyle karşılaştırma yapılması
Meclisin karara bağlama, encümenin ise inceleme yetkisine sahip olduğu görüldü
Kuvvetler ayrılığı ilkesine benzer şekilde yerel yönetimlerde de hazırlık, inceleme ve karar organları ayrılmıştır

Anahtar Kavram

İl özel idaresinde valinin yürütme organı sıfatıyla hazırlık ve temsil yetkileri
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 106Soru →

İl özel idaresinin yönetim yapısı içerisinde hem bir yürütme organı hem de bir danışma heyeti niteliği taşıyan il encümeninin görev, yetki ve çalışma usulleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukukî açıdan isabetlidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vali tarafından hazırlanan stratejik plân, bütçe ve kesin hesabı inceleyip il genel meclisine görüş bildirmekle görevlidir.

Cevap

İl encümeni, vali tarafından hazırlanan stratejik plan, bütçe ve kesin hesabı inceleyip il genel meclisine görüş bildirmekle görevlidir.
İl encümeni, yürütme organının (vali) hazırladığı bütçe tasarısı ve stratejik plan gibi belgeleri il genel meclisine sunulmadan önce incelemekle yükümlü olan teknik ve idari bir kuruldur. Bu görev, encümenin hazırlık ve danışma fonksiyonunun bir gereğidir.

Adım Adım Çözüm

1
İl encümeninin görev dağılımını analiz etme
Encümenin hem karar (kamulaştırma, cezalar) hem de hazırlık/danışma (bütçe inceleme) yetkileri olduğu görülür.
Kurumun stratejik belgelerinin meclise sunulmadan önce teknik bir süzgeçten geçirilmesi gerekir.
2
Seçim ve atama usullerini kontrol etme
Meclis üyelerinin gizli oyla seçildiği, birim amirlerinin ise vali tarafından atandığı saptanır.
Yürütme ve karar organı arasındaki dengeyi korumak adına karma bir yapı öngörülmüştür.
3
Başkanlık ve temsil yetkisini değerlendirme
Vali asıl başkandır; yokluğunda ise idari hiyerarşinin başı olan genel sekreterin başkanlık ettiği doğrulanır.
İl özel idaresinde genel sekreterlik makamı, belediyelerden farklı olarak encümen başkanlığı yetkisine sahiptir.

Anahtar Kavram

İl Encümeninin Görev ve Yetki Paylaşımı

Daha Fazla Pratik

İl encümeninin kamulaştırma kararı alma ve idari para cezası verme yetkilerini il belediye encümeni ile kıyaslayarak çalışınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 107Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, il özel idaresinin başı ve yürütme organı sıfatıyla tüzel kişiliği temsil eden valinin, idarenin temel yönetim belgeleri ve operasyonel süreçleri üzerindeki yetkileriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresinin stratejik planını, bütçe tasarısını ve yıllık faaliyet raporunu hazırlayarak ilgili organlara sunmak.

Cevap

Vali, il özel idaresinin yürütme organı olarak stratejik plan, bütçe ve yıllık faaliyet raporunu hazırlamakla yükümlüdür.
5302 sayılı Kanun'un 30. maddesi uyarınca vali, il özel idaresini stratejik plana uygun olarak yönetmek, bütçeyi hazırlamak ve yıllık faaliyet raporlarını oluşturarak meclise sunmakla görevli olan yürütme organıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Valinin hukuki statüsünü belirle.
Vali, 5302 sayılı Kanun uyarınca il özel idaresinin başı, yürütme organı ve tüzel kişiliğin temsilcisidir.
Yürütme organının görevleri, karar ve inceleme organlarından ayrılmalıdır.
2
Stratejik belgelerdeki 'hazırlama' ve 'karar' ayrımını analiz et.
Vali hazırlar, Encümen inceler, Meclis karara bağlar.
Bu hiyerarşi, yerel yönetimlerdeki kuvvetler ayrılığının temelini oluşturur.
3
Genel sekreter atama ve personel yetkilerini kontrol et.
Atama valinin teklifi ve Bakan onayıyla olur; kadro kararları meclise aittir.
Valinin idari amir sıfatı ile meclisin düzenleyici yetkisi arasındaki farkı anlamak gerekir.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresinde Yürütme ve Karar Organları Arasındaki Yetki Paylaşımı

Daha Fazla Pratik

Valinin il encümenine başkanlık etme yetkisini ve encümen üyelerinin seçilme usulünü inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 108Soru →

53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 66. maddesi uyarınca, il özel idaresinin görev ve sorumlulukları coğrafi kapsam bakımından iki ana gruba ayrılmıştır. Bazı hizmetler sadece belediye sınırları dışındaki alanlarda yürütülürken, bazıları ilin tamamında (belediye sınırları gözetilmeksizin) yerine getirilmektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi il özel idaresinin belediye sınırları ilke ve şartı aranmaksızın ilin tamamında yürütmekle görevli olduğu hizmetlerden biridir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sağlık, eğitim, tarım ve hayvancılık hizmetleri

Cevap

Sağlık, eğitim, tarım ve hayvancılık hizmetleri
Doğru cevap olan seçenek, 53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 6/a6/a maddesinde açıkça belirtilen; sağlık, eğitim, kültür, sanat, turizm, sosyal hizmet ve yardımlar, tarım, hayvancılık, sanayi ve ticaret gibi 'belediye sınırları ilke ve şartı aranmaksızın' yürütülen hizmetleri içermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
53025302 sayılı Kanun'un 66. maddesindeki ayrımı inceleyin.
Hizmetler (a) bendi (İl geneli) ve (b) bendi (Sadece belediye dışı) olarak ikiye ayrılır.
Kanun, mahalli müşterek nitelikteki ihtiyaçların karşılanmasında coğrafi bir görev paylaşımı öngörmüştür.
2
Seçeneklerdeki hizmetleri bu kategorilere yerleştirin.
Eğitim, sağlık ve tarım gibi hizmetler sosyal ve ekonomik kalkınma odaklı olduğu için ilin tamamını kapsar; altyapı ve imar hizmetleri ise belediye yetki alanıyla sınırlanır.
Belediyelerin halihazırda yürüttüğü teknik altyapı hizmetlerinde yetki çatışmasını önlemek amaçlanmıştır.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresinin Görev Alanı ve Belediye Sınırı Ayrımı
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 109Soru →

Mahalli idareler üzerinde uygulanan idari vesayet denetimi çerçevesinde, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'na göre bir il genel meclisinin feshine ilişkin yetki kullanımıyla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl genel meclisinin feshine, İçişleri Bakanlığının bildirisi üzerine Danıştay tarafından karar verilir.

Cevap

İl genel meclisinin feshine, İçişleri Bakanlığının bildirisi üzerine Danıştay tarafından karar verilir.
İl genel meclisinin feshine ilişkin doğru prosedür; İçişleri Bakanlığının bildirisi üzerine Danıştay'ın karar vermesidir. Bu durum, yerel yönetim organlarının güvencesini sağlamak adına yargısal bir denetim olarak yapılandırılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Hukuki dayanağın tespiti
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 22. maddesi
İl genel meclisinin fesih şartları ve usulü bu maddede düzenlenmiştir.
2
Sürecin başlatılması ve karar mercilerinin belirlenmesi
Bildirim: İçişleri Bakanlığı, Karar: Danıştay
Anayasa'nın 127. maddesi uyarınca mahalli idare organlarının seçimle gelen statülerinin kaybı yargı yoluyla gerçekleşmelidir.

Anahtar Kavram

İl Genel Meclisinin Yargısal Denetimi ve Feshi
Tahmini Süre:50s
Soru 110Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, bir il genel meclisinin Danıştay kararıyla feshedilmesi durumunda, yeni meclis seçimi sonuçlanıncaya kadar meclisin görevlerini yerine getirmekle yükümlü olan heyet aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl encümeninin memur üyeleri ile vali tarafından görevlendirilecek birim amirleri

Cevap

İl encümeninin memur üyeleri ile vali tarafından görevlendirilecek birim amirleri
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 22. maddesine göre, Danıştay tarafından feshedilen bir meclisin görevleri, yeni seçimler yapılıp sonuçlanıncaya kadar il encümeninin memur üyeleri ile vali tarafından görevlendirilecek birim amirleri tarafından yerine getirilir. Bu düzenleme, yerel demokrasinin sekteye uğradığı dönemde kamu hizmetlerinin bürokratik sürekliliğini sağlamayı hedefler.

Adım Adım Çözüm

1
Fesih sonrası durumu tanımlama
İl genel meclisi Danıştay kararıyla feshedildiğinde, il özel idaresinin karar organı boşalır.
Mahalli müşterek hizmetlerin sürekliliği için bu boşluğun kanuni bir heyetle doldurulması gerekir.
2
5302 sayılı Kanun'un ilgili maddesini uygulama
Kanun'un 22. maddesi, geçici yönetim heyetini belirlemiştir.
Hukuki belirlilik ilkesi gereği fesih sonrası yetki devri kanunla düzenlenmiştir.
3
Heyet bileşenlerini netleştirme
Encümenin seçilmiş üyeleri meclisle birlikte düştüğü için geriye kalan memur üyeler ve valinin atayacağı birim amirleri görevlendirilir.
Siyasi irade (meclis) feshedildiği için yerel hizmetlerin teknokrat/bürokrat kanat tarafından yürütülmesi amaçlanır.

Anahtar Kavram

İl Genel Meclisinin feshinden sonraki geçici yönetim usulü

Daha Fazla Pratik

İl genel meclisinin fesih sebeplerini (siyasi kararlar, görev ihmali) 5302 sayılı Kanun çerçevesinde tekrar gözden geçiriniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 111Soru →

1982 Anayasası'nın 127. maddesi ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, il özel idaresinin hukuki statüsü ve kuruluşuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idareleri; karar organları seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan, idari ve mali özerkliğe sahip kamu tüzel kişileridir.

Cevap

İl özel idareleri; karar organları seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan, idari ve mali özerkliğe sahip kamu tüzel kişileridir.
Doğru seçenek, Anayasa'nın 127. maddesinde yer alan 'Mahallî idareler; il, belediye veya köy halkının mahallî müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları, gene kanunda gösterilen seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzelkişileridir.' hükmüyle tam olarak örtüşmektedir. İl özel idaresi, bu tanım gereği idari ve mali özerkliğe sahip, tüzel kişiliği olan bir mahalli idare birimidir.

Adım Adım Çözüm

1
1982 Anayasası'nın 127. maddesini analiz edin.
İl özel idaresinin bir mahalli idare birimi olduğu ve kamu tüzel kişiliğine sahip olduğu belirlenir.
Anayasa, yerel toplulukların ihtiyaçlarını karşılamak üzere il, belediye ve köy yönetimlerini mahalli idareler olarak tanımlar.
2
Mahalli idarelerin yapısal özelliklerini 5302 sayılı Kanun ile karşılaştırın.
Karar organlarının seçimle oluştuğu ve idari/mali özerkliğin bu kurumların temel niteliği olduğu teyit edilir.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu, Anayasal çerçevede bu kurumun hukuki statüsünü somutlaştırmıştır.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresinin Anayasal ve Kanuni Statüsü

Daha Fazla Pratik

İl genel meclisinin görevleri ve valinin mahalli idare organı olarak statüsü konularını tekrar etmeniz faydalı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 112Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, bir mali yılın bütçe uygulama sonuçlarını gösteren "kesin hesabın" hazırlanması, incelenmesi ve karara bağlanması süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vali tarafından hazırlanan kesin hesap, mart ayı sonuna kadar encümene sunulur ve il genel meclisinin mayıs ayı toplantısında karara bağlanır.

Cevap

Vali tarafından hazırlanan kesin hesap, mart ayı sonuna kadar encümene sunulur ve il genel meclisinin mayıs ayı toplantısında karara bağlanır.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 40. maddesine göre, her yıl bütçesinin kesin hesabı vali tarafından hazırlanarak mart ayı sonuna kadar encümene sunulur. Encümen tarafından incelenip görüşüyle birlikte mayıs ayı toplantısında il genel meclisine sunulan kesin hesap, aynı toplantıda karara bağlanarak süreç tamamlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Kesin hesabın hazırlık makamını tespit etme.
5302 sayılı Kanun uyarınca hazırlama yetkisi validedir.
Yürütme organı bütçe uygulamalarından sorumlu olduğu için sonuçları da o hazırlar.
2
İnceleme sürecini ve takvimini belirleme.
Mart ayı sonuna kadar encümene sunulması gerekir.
Encümen, bütçe ve kesin hesap üzerinde inceleme yapan ara denetim organıdır.
3
Karar merciini ve onay ayını teyit etme.
İl genel meclisi mayıs ayı toplantısında karara bağlar.
Kesin hesap, karar organı olan meclisin onayıyla mali ibra niteliği kazanır.

Anahtar Kavram

İl özel idaresinde kesin hesabın onaylanma takvimi ve usulü
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 113Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'na göre, il genel meclisinin feshine ilişkin yetki paylaşımı ve usul ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclisin feshine karar verme yetkisi Danıştay'a, süreci başlatacak bildirim yetkisi ise İçişleri Bakanlığına aittir.

Cevap

İl genel meclisinin feshine karar verme yetkisi Danıştay'a, süreci başlatacak bildirim yetkisi ise İçişleri Bakanlığına aittir.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 22. maddesine göre, meclisin feshi için gerekli olan bildirim İçişleri Bakanlığı tarafından yapılırken, kesin fesih kararı verme yetkisi münhasıran Danıştay'a aittir. Bu durum idari vesayet denetiminin yargısal bir boyutu olarak karşımıza çıkar.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal dayanağı tespit etme
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 22. maddesi incelenir.
İl genel meclisinin fesih şartları ve usulü bu maddede düzenlenmiştir.
2
Fesih nedenlerini belirleme
Siyasi nitelikli karar alma veya kanunla verilen görevlerin ihmali ve hizmetlerin aksaması şartları görülür.
Sadece bu iki temel hukuki nedene dayalı olarak fesih süreci başlatılabilir.
3
Yetkili makamları ayrıştırma
İçişleri Bakanlığının 'bildirimde bulunan', Danıştay'ın ise 'karar veren' makam olduğu saptanır.
Mahalli idare organlarının organlık sıfatını kaybetmeleri kural olarak yargı kararıyla gerçekleşir.

Anahtar Kavram

İl Genel Meclisinin Feshinde Yetki ve Usul

Daha Fazla Pratik

Fesih durumunda, yeni meclis seçilinceye kadar görev yapacak olan 'geçici encümen' yapısını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 114Soru →

53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ve 19821982 Anayasası'nın mahalli idarelere ilişkin hükümleri dikkate alındığında, il özel idaresinin kuruluşu ve hukuki statüsü hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve kamu tüzel kişiliğine sahiptir.

Cevap

İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve kamu tüzel kişiliğine sahiptir.
Doğru seçenek olan ifade, hem 19821982 Anayasası hem de 53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ile tam uyumludur. İl özel idareleri, ilin kurulmasına ilişkin kanunla otomatik olarak kurulur ve anayasal düzeyde tanımlanmış bir kamu tüzel kişiliğine sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 127127. maddesinin incelenmesi.
Mahalli idarelerin (il, belediye, köy) kuruluşlarının ve görevlerinin kanunla düzenleneceği ve tüzel kişiliklerinin olduğu tespit edilir.
Hukuki statünün anayasal dayanağını belirlemek.
2
53025302 sayılı Kanun'un 44. maddesinin analiz edilmesi.
İl özel idaresinin, ilin kurulmasına dair kanunla kurulduğu bilgisine ulaşılır.
Kuruluş usulünü netleştirmek.
3
Güncel mülki yapılanmanın (Büyükşehir statüsü) değerlendirilmesi.
Büyükşehir olan illerde bu yapının kaldırıldığı, sadece büyükşehir olmayan illerde mevcut olduğu doğrulanır.
Seçeneklerdeki istisnai durumları elemek.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresinin Kanuni Kuruluşu ve Tüzel Kişiliği

Daha Fazla Pratik

İl özel idaresinin karar organı olan İl Genel Meclisi'nin oluşumu ve görevleri konusunu inceleyerek organ bazlı statü bilgilerini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 115Soru →

Bir il özel idaresinde idari teşkilatın en üst devlet memuru sıfatıyla birimler arası koordinasyonu sağlayan ve vali adına hizmetleri yürüten genel sekreterin atanma usulüne ilişkin 53025302 sayılı Kanun'da yer alan düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Valinin teklifi ve İçişleri Bakanının onayı ile atanır.

Cevap

İl özel idaresi genel sekreteri, valinin teklifi ve İçişleri Bakanının onayı ile atanır.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 36. maddesi uyarınca; il özel idaresi hizmetlerinin yürütülmesinden vali adına sorumlu olan genel sekreter, valinin teklifi ve İçişleri Bakanının onayı ile atanır. Bu düzenleme, genel sekreterin hem yerel ihtiyaçlara (vali teklifi) hem de merkezi denetime (bakan onayı) tabi olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Genel sekreterin hukuki statüsünü belirle
Genel sekreter, il özel idaresi teşkilatının en üst düzey devlet memurudur.
Atama usulü, personelin hiyerarşik konumu ve kanuni statüsüne göre farklılık gösterir.
2
5302 sayılı Kanun'un ilgili maddesini hatırla
Kanun'un 36. maddesi genel sekreter ve yardımcılarının atamasını düzenler.
Teşkilat yapısı ve personel yönetimi doğrudan bu maddeye dayalıdır.
3
Genel sekreter ve yardımcıları arasındaki atama farkını ayırt et
Genel sekreter için Bakan onayı gerekirken, yardımcıları için sadece valinin ataması yeterlidir.
Hiyerarşik önem nedeniyle genel sekreter atamasında merkezi yönetimin vesayet denetimi (onay) devrededir.

Anahtar Kavram

İl özel idaresi teşkilat yapısında en üst düzey memur olan genel sekreterin atanmasında 'valinin teklifi' ve 'İçişleri Bakanının onayı' kümülatif şarttır.
Soru 116Soru →

Bir il özel idaresinde hizmetlerin etkin yürütülmesi amacıyla norm kadro ilke ve standartları çerçevesinde yeni birimlerin oluşturulması ve bu birimlerin üst yönetim kadrolarının belirlenmesine ilişkin 53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresi bünyesinde yeni bir daire başkanlığı veya müdürlük kurulması, valinin teklifi üzerine il genel meclisinin kararıyla gerçekleştirilir.

Cevap

İl özel idaresinde birimlerin (daire başkanlığı, müdürlük vb.) kurulması, kaldırılması veya birleştirilmesi valinin teklifi üzerine il genel meclisinin kararıyla olur.
Doğru yanıt olan seçenek, 5302 sayılı Kanun'un 35. maddesinde açıkça belirtilen; teşkilat birimlerinin (daire başkanlığı ve müdürlükler) kurulması, kaldırılması veya birleştirilmesinin valinin teklifi ve il genel meclisinin kararıyla olacağı hükmüne tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Teşkilat kurulum yetkisini belirle
Birimlerin kurulması Vali teklifi + Meclis kararı ile gerçekleşir.
5302 sayılı Kanun Madde 35 uyarınca yerel özerklik çerçevesinde karar organı meclistir.
2
Üst düzey atama usullerini kontrol et
Genel Sekreter (Vali teklifi + Bakan onayı), Genel Sekreter Yardımcısı (Vali ataması).
Madde 36'daki hiyerarşik atama yetkilerini saptamak için.
3
Nüfus kriterli kadro sınırlarını incele
3 milyon altı için max 2, üstü için max 4 yardımcı.
Kadro sınırlamalarındaki sayısal doğruluğu teyit etmek için.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresi Teşkilat Yapısı ve Atama Usulleri

Daha Fazla Pratik

İl özel idaresi norm kadro yönetmeliği ile belediye norm kadro yönetmeliği arasındaki yetki farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 117Soru →

19821982 Anayasası'nın 127127. maddesi ve 53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri çerçevesinde, il özel idaresinin kuruluşu ve hukuki statüsüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresinin merkezi idareden ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip olması, bu birimin "siyasi yerinden yönetim" ilkesine dayandığının bir kanıtıdır.

Cevap

İl özel idaresinin merkezi idareden ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip olması, onun siyasi yerinden yönetim değil, idari yerinden yönetim birimi olduğunu gösterir.
Doğru cevap olan yargı, il özel idaresinin statüsünü 'siyasi yerinden yönetim' olarak tanımladığı için yanlıştır. Türkiye Cumhuriyeti üniter bir devlet yapısına sahiptir ve yerinden yönetim birimleri (belediye, il özel idaresi, köy) sadece idari ve mali özerkliğe sahip olan 'idari yerinden yönetim' birimleridir. Siyasi yerinden yönetim, sadece federal devlet yapılarında (örneğin ABD veya Almanya'daki eyaletler) mevcuttur ve bu birimlerin kendi yasama ve yargı organları bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Yerinden yönetim türlerini analiz etmek
Yerinden yönetim; 'idari' ve 'siyasi' olmak üzere ikiye ayrılır.
Türkiye bir üniter devlet olduğu için mahalli idareler sadece idari ve mali özerkliğe (idari yerinden yönetim) sahiptir; yasama yetkisine sahip eyalet yapısı (siyasi yerinden yönetim) yoktur.
2
Anayasa ve Kanun hükümlerini incelemek
Anayasa'nın 127127. maddesi mahalli idarelerin kuruluş ve görevlerinin 'kanunla' düzenleneceğini ve merkezi idarenin 'idari vesayet' yetkisini öngörür.
Bu hükümler, mahalli idarelerin devletin bütünlüğü içinde yer alan idari birimler olduğunu kanıtlar.
3
Yanlış yargıyı tespit etmek
Siyasi yerinden yönetim ifadesinin kullanıldığı yargı hatalıdır.
Kamu tüzel kişiliği, idari yerinden yönetimin de temel şartıdır ve tek başına siyasi yerinden yönetimi kanıtlamaz.

Anahtar Kavram

İdari Yerinden Yönetim ve Üniter Devlet Yapısı
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 118Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca il genel meclisinin yapısı, toplantı düzeni ve başkanlık divanı oluşumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mahallî idareler genel seçim sonuçlarının ilânını takip eden beşinci gün, il valisinin çağrısı üzerine toplanan il genel meclisine en yaşlı üye başkanlık eder.

Cevap

Seçimlerden sonra meclisin toplanması için valinin çağrısı gerektiği ifadesi yanlıştır; meclis kendiliğinden toplanır.
İl Genel Meclisi, mahallî idareler genel seçim sonuçlarının ilânını takip eden beşinci gün herhangi bir makamın (Vali veya Meclis Başkanı) çağrısı beklemeksizin kendiliğinden toplanır. Seçenekte belirtilen 'il valisinin çağrısı üzerine toplanma' ifadesi 5302 sayılı Kanun'un 11. maddesine aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 11. maddesinin incelenmesi.
Meclisin seçimlerden sonraki 5. gün 'kendiliğinden' toplanacağı kuralına ulaşılır.
Belediye Kanunu (5393) ile İl Özel İdaresi Kanunu arasındaki en kritik usul farklarından biri budur.
2
Valinin meclis üzerindeki yetkilerinin değerlendirilmesi.
Valinin meclisi olağanüstü toplantıya çağırma yetkisi meclis başkanı aracılığıyla mevcuttur ancak ilk toplantıda çağrı yetkisi yoktur.
Vali yürütme organıdır, meclis ise kendi iç işleyişinde özerktir.
3
Başkanlık divanı seçim usulünün teyit edilmesi.
İlk toplantıya en yaşlı üyenin başkanlık edeceği bilgisi doğrudur ancak toplantının başlangıç usulü (çağrı/kendiliğinden) yanlıştır.
Seçenek bütünsel olarak incelendiğinde 'çağrı üzerine toplanma' kısmının kanuna aykırı olduğu görülür.

Anahtar Kavram

İl genel meclisinin seçim sonrası ilk toplantı ve oluşum usulü (Kendiliğinden toplanma kuralı).

Daha Fazla Pratik

Belediye Meclisi ile İl Genel Meclisi arasındaki toplantı usulü farklarını karşılaştıran bir tablo hazırlayarak 5302 ve 5393 sayılı kanunları pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 119Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’na göre, il genel meclisinin siyasi nitelikli kararlar alması veya kanunla kendisine verilen görevleri ihmal etmesi nedeniyle Danıştay tarafından feshedilmesi durumunda; yeni meclis seçilinceye kadar meclise ait görevlerin yerine getirilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Görevler, vali başkanlığında il encümeninin memur üyeleri tarafından yürütülür.

Cevap

İl genel meclisinin feshi durumunda meclis görevleri, yeni meclis seçilinceye kadar vali başkanlığında il encümeninin memur üyeleri tarafından yerine getirilir.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 22. maddesine göre, il genel meclisinin feshinden sonra yeni meclis seçilinceye kadar geçen sürede meclis görevleri, vali başkanlığında il encümeninin memur üyeleri tarafından yürütülür. Bu düzenleme idari sürekliliği sağlamayı amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Fesih durumunda meclis organının hukuki statüsünü belirle.
Meclis feshedildiğinde seçilmiş tüm üyelerin görevi sona erer ve karar organı işlevsiz kalır.
Hizmetlerin aksamaması için meclis yetkilerinin geçici bir yapıya devredilmesi gerekir.
2
5302 sayılı Kanun'un 22. maddesindeki özel hükmü analiz et.
Kanun, bu ara dönem için il encümeninin memur üyelerini işaret etmektedir.
Seçilmiş üyeler fesihle gittiği için, idarenin sürekliliği memur üyeler üzerinden sağlanır.
3
Toplantı başkanlığını belirle.
Bu geçici süreçte encümen toplantılarına Vali başkanlık eder.
Vali, il özel idaresinin başı ve yürütme organı sıfatıyla hiyerarşik ve idari temsili sağlar.

Anahtar Kavram

Fesih Sonrası Geçici Karar Organı

İpuçları

1
Meclis feshedildiğinde tüm seçilmiş üyelerin yetkisinin sona erdiğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Belediye meclisinin feshi durumunda meclis görevlerinin kim tarafından yürütüldüğünü (5393 Sayılı Kanun) inceleyerek farkları not edin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 120Soru →

53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu çerçevesinde, il özel idaresinin mülkiyetinde bulunan taşınmazların yönetimi ve mali süreçlerin karara bağlanması hususunda organlar arasında hassas bir yetki paylaşımı öngörülmüştür. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudan il genel meclisinin görev ve yetkileri arasında yer almaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresine ait taşınmazların satımına, takasına veya üç yıldan fazla süreli kiralanmasına karar vermek

Cevap

İl özel idaresine ait taşınmazların satımına, takasına veya üç yıldan fazla süreli kiralanmasına karar vermek
Doğru yanıt olan taşınmazların yönetimiyle ilgili seçenek, 53025302 sayılı Kanun'un 1010. maddesinin (i) bendi uyarınca doğrudan il genel meclisinin yetkisindedir. Özellikle taşınmaz mülkiyetini etkileyen (satış, takas) veya uzun süreli (3 yıldan fazla) yükümlülük altına sokan kiralama işlemleri, idarenin en üst karar organının onayını gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1
Karar ve uygulama organlarını ayrıştır
İl genel meclisi karar organı, vali yürütme organı, encümen ise inceleme ve uygulama (ihale/kamulaştırma) organıdır.
Yetki sınırlarını belirlemek için organların hukuki statüsünü bilmek gerekir.
2
53025302 Sayılı Kanun'un 1010. maddesini analiz et
Taşınmaz malların alımı, satımı, takası, tahsisi ve 33 yıldan fazla kiralanması yetkisinin meclise verildiği görülür.
Meclisin mali ve idari temel kararları alma yetkisi bu maddeyle sabitlenmiştir.
3
Taşınmaz yönetimi üzerindeki 'karar' ve 'ihale' ayrımını yap
Satış kararı meclise aitken, bu satışın nasıl yapılacağına dair ihale süreci encümen tarafından yürütülür.
KPSS'de en sık sorulan çeldirici, karar ile uygulamanın karıştırılmasıdır.

Anahtar Kavram

İl Genel Meclisinin Karar Yetkileri

Daha Fazla Pratik

İl Genel Meclisi ve Belediye Meclisi arasındaki yetki farklarını, özellikle valinin ve belediye başkanının meclis başkanlığı yapıp yapmaması üzerinden karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 6 / 8Sonraki
İl Özel İdaresi Alıştırma Soruları — KPSS Kamu Yönetimi — Sayfa 6 | Examkin