Mahalli İdare Birlikleri

174 soru

$5355$ sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca, birlik bütçesinin hukuken kesinleşme usulü ve üye idarelerin tüzükte öngörülen katılım paylarını süresi içinde ödememesi durumunda izlenecek prosedürle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Birlik bütçesi, birlik meclisi tarafından kabul edilmesiyle birlikte kesinleşir; ödenmeyen katılım payları ise birlik başkanının talebi ve İçişleri Bakanlığının onayıyla ilgili idarenin genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek tahsil edilir.

Birlik bütçesinin yürürlüğe girmesi için birlik meclisi kabulünden sonra mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından onaylanması şarttır; katılım payları ise sadece üye idarenin öz gelirlerinden karşılanabilir.

Katılım payları, tüm üye idareler için kanunen sabit bir oran üzerinden hesaplanır ve üye idarenin bütçesi kesinleşmeden önce birlik encümeni tarafından doğrudan tahsil edilir.

Birlik meclisi bütçeyi onaylamadan önce Sayıştay’dan uygun görüş almak zorundadır; ödenmeyen paylar için birlik başkanı ilgili idarenin taşınmazlarına doğrudan haciz koyma yetkisine sahiptir.

Birlik bütçesi İçişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmeden harcama yapılamaz; katılım paylarının miktarı ise her yıl Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenen limitler dahilinde kalmalıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik bütçesi, birlik meclisi tarafından kabul edilmesiyle birlikte kesinleşir; ödenmeyen katılım payları ise birlik başkanının talebi ve İçişleri Bakanlığının onayıyla ilgili idarenin genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek tahsil edilir.

Cevap

Birlik bütçesinin kesinleşmesi için birlik meclisinin kabulü yeterlidir; bu durum mahalli idarelerin mali özerkliğinin bir gereğidir. Katılım paylarının tahsilinde ise, üye idarenin ödeme yapmaması durumunda birliğin alacağını korumak adına 'Birlik Başkanı talebi + İçişleri Bakanı onayı' mekanizması işletilerek üye idarenin merkezi yönetimden aldığı paylardan kesinti yapılır.

Adım Adım Çözüm

Birlik bütçesinin kesinleşme makamını belirleme

Birlik bütçesi, Birlik Meclisi tarafından kabul edildiği an kesinleşir.

5355 sayılı Kanun'un 16. maddesi uyarınca meclisin bütçe üzerindeki iradesi kesin ve nihai sonuç doğurur.

Katılım paylarının hesaplanma kaynağını tespit etme

Katılım payları birlik tüzüğünde belirtilen esaslara göre hesaplanır.

Birliklerin işleyiş ve mali yükümlülükleri kurucu belge olan tüzükte (charter) düzenlenir.

Ödenmeyen payların tahsilat prosedürünü analiz etme

Birlik Başkanı talep eder, İçişleri Bakanı onaylar ve İller Bankası/ilgili bankalar üye idarenin genel bütçe payından kesinti yapar.

Kanun koyucu, birlik hizmetlerinin aksamaması için üye idarenin paylarından 'kaynağında kesinti' yöntemini öngörmüştür.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinde Bütçe Özerkliği ve Katılım Payı Güvencesi

Daha Fazla Pratik

Birlik tüzüğünde yapılacak değişikliklerin hangi usule ve onay makamına tabi olduğunu inceleyerek kuruluş süreciyle karşılaştırınız.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 142Soru →

$5355$ sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’na göre, tüzel kişiliği sona eren bir mahalli idare birliğinde tasfiye işlemlerini yürütecek olan tasfiye heyetinin birlik meclisi tarafından seçilememesi durumunda; birliğin üyelerinin birden fazla ili kapsaması kaydıyla tasfiye heyeti üyelerini görevlendirmeye yetkili makam aşağıdakilerden hangisidir?

İçişleri Bakanlığı

Cumhurbaşkanı

Birlik merkezinin bulunduğu ilin valisi

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı

Danıştay Birinci Dairesi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İçişleri Bakanlığı

Cevap

İçişleri Bakanlığı

5355

sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun

21

. maddesine göre; tasfiye, birlik meclisince seçilecek üç kişilik bir heyet tarafından yapılır. Birlik meclisinin toplanamaması veya heyetin seçilememesi durumunda tasfiye heyeti üyeleri; bir il sınırları içinde kurulan birliklerde vali, birden fazla ili kapsayan birliklerde ise İçişleri Bakanı tarafından görevlendirilir.

Adım Adım Çözüm

Kanuni dayanağın tespiti

5355

sayılı Kanun'un

21

. maddesi incelenir.

Birliklerin sona ermesi ve tasfiye süreci bu maddede düzenlenmiştir.

Tasfiye heyeti oluşturma usulünün analizi

Normalde heyeti birlik meclisi seçer; ancak meclis seçemezse görevlendirme yapılır.

Tasfiye işlemlerinin aksamaması için kanun koyucu yedek bir mekanizma öngörmüştür.

Birlik yapısına göre yetkili makamın belirlenmesi

Birden fazla ili kapsayan birliklerde yetki merkez (bakanlık), tek ilde vali düzeyindedir.

İdari vesayet makamının kapsamı, birliğin faaliyet alanının genişliği ile orantılıdır.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinde Tasfiye Heyeti Teşkili

Daha Fazla Pratik

Birliklerin tasfiye sürecinin normal ve uzatmalı sürelerini (1+1 yıl) tekrar ediniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 143Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu hükümleri çerçevesinde, mahalli idare birliklerinin yürütme ve danışma organı niteliğindeki "birlik encümeni"nin oluşumu, üyelik statüsü ve görevleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Birlik encümeni üyeleri, birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla bir yıl süreyle seçilir ve bütçede ödenek aktarmalarına karar verme yetkisine sahiptir.

Encümen üyeleri, üye mahalli idarelerin meclis üyeleri arasından birlik başkanı tarafından beş yıl için görevlendirilir; birliğin kesin hesabını onaylayarak kesinleştirme yetkisi encümene aittir.

Birlik tüzüğünde aksine bir hüküm bulunmadıkça, birliğe üye olan her mahalli idarenin muhtarı veya belediye başkanı birlik encümeninin doğal üyesi kabul edilir.

Birlik encümeninin üye sayısı birlik tüzüğünde serbestçe belirlenir ve encümen, yatırım planı ile çalışma programını nihai olarak onaylayan en üst karar merciidir.

Birlik encümeni, taşınmaz malların alımı, satımı ve takası konularında birlik meclisinin kararına ihtiyaç duymaksızın tam ve sınırsız bir karar alma yetkisine sahiptir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik encümeni üyeleri, birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla bir yıl süreyle seçilir ve bütçede ödenek aktarmalarına karar verme yetkisine sahiptir.

Cevap

Birlik encümeni üyelerinin birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından bir yıl süreyle seçilmesi ve bütçede ödenek aktarmalarına karar verme yetkisine sahip olması.

Doğru ifade, birlik encümeni üyelerinin birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla ve bir yıl süreyle seçildiğini ve bütçede ödenek aktarmalarına karar verme yetkisine sahip olduğunu belirtmektedir. 5355 sayılı Kanun'un 12. maddesi, encümen yapısını başkan ve meclisçe seçilen üyeler olarak tanımlar ve ödenek aktarımını encümenin yetkileri arasında sayar.

Adım Adım Çözüm

Birlik encümeninin oluşum usulünün belirlenmesi.

Üyelerin birlik meclisi üyeleri arasından gizli oyla seçilmesi gerekmektedir.

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu Madde 12 uyarınca seçim esastır.

Görev süresinin kontrol edilmesi.

Seçilen üyelerin görev süresi 1 yıl olarak belirlenmiştir.

Yıllık rotasyon ve denetim dengesini sağlamak amacıyla kanunla belirlenmiştir.

Bütçe üzerindeki yetkinin analiz edilmesi.

Encümen, bütçe içi ödenek aktarmalarına karar verir.

Yürütme organı olarak bütçenin uygulanmasındaki esnekliği sağlamak encümenin görevidir.

Anahtar Kavram

Birlik Encümeninin Hukuki Statüsü ve İşleyişi

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 144Soru →

$5355$ sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu çerçevesinde, mahalli idare birliklerinin yürütme organı olan "Birlik Başkanı"nın seçimi, görev süresi ve hukuki statüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Birlik başkanı, birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından ve gizli oyla seçilir.

Birlik başkanının seçilme usulünde; ilk iki oylamada üye tam sayısının üçte iki, üçüncü oylamada ise salt çoğunluğu aranır.

Mahalli idare genel seçimlerinden sonra yapılan ilk seçimde birlik başkanı iki yıl için, ikinci seçimde ise mahalli idare genel seçimlerine kadar görev yapmak üzere seçilir.

Birlik başkanlığına seçilen kişinin, birliğe üye mahalli idaredeki (belediye başkanlığı veya meclis üyeliği gibi) asli görevinin sona ermesi, birlik başkanlığı sıfatını kendiliğinden sona erdirmez.

Köylere Hizmet Götürme Birliklerinde birlik başkanı meclis tarafından seçilmeyip; ilde vali, ilçede ise kaymakamdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik başkanlığına seçilen kişinin, birliğe üye mahalli idaredeki (belediye başkanlığı veya meclis üyeliği gibi) asli görevinin sona ermesi, birlik başkanlığı sıfatını kendiliğinden sona erdirmez.

Cevap

Birlik başkanının, birliğe üye olan mahalli idaredeki asli görevinin sona ermesi durumunda birlik başkanlığı sıfatı da kendiliğinden sona erer.

Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü

5355

sayılı Kanun'un

11

. maddesinin son fıkrası açıkça; 'Üyelik sıfatının sona ermesi durumunda birlik başkanlığı ve meclis başkanlık divanı üyeliği de sona erer' hükmünü amirdir. Dolayısıyla, belediye başkanlığı veya meclis üyeliği düşen bir kişinin birlik başkanlığı da hukuken düşer.

Adım Adım Çözüm

5355

sayılı Kanun'un

11

. maddesindeki seçim esaslarını incele.

Birlik başkanının meclis üyeleri arasından gizli oyla seçileceği sonucuna varılır.

Başkanın meşruiyetini meclis iradesinden alması gerekir.

Seçim usulü ve oylama turlarını Belediye Kanunu'na yapılan atıf çerçevesinde değerlendir.

İlk iki turda nitelikli çoğunluk (

2/3

), sonraki turlarda salt çoğunluk gerektiği teyit edilir.

5355

sayılı Kanun, seçim prosedürü için

5393

sayılı Belediye Kanunu'nun

19

. maddesine yollama yapar.

Görev süresi ve üyelik ilişkisini analiz et.

Birlik başkanlığının, asıl mahalli idare üyeliğine bağlı bir görev olduğu görülür.

Meclis üyeliği sıfatı sona eren kişinin, o meclisin seçtiği başkanlık görevini sürdürmesi hukuken mümkün değildir.

Anahtar Kavram

Birlik Başkanının Hukuki Statüsü ve Bağımlı Görev İlkesi

İpuçları

Birlik başkanlığı seçimi için

5355

sayılı Kanun'un hangi belediye organının seçim usulüne atıf yaptığına odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Birlik encümeninin oluşumunda belediye ve il özel idaresi ayrımını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 145Soru →

$5355$ sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca, üyeleri arasında birden fazla ile bağlı mahalli idarelerin bulunduğu bir birliğin, birlik meclisi kararıyla feshedilmesi ve tasfiye edilmesi sürecine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Tasfiye heyeti İçişleri Bakanlığı tarafından görevlendirilir ve tasfiye süresi, bir yılı geçmemek üzere aynı makamca bir yıl daha uzatılabilir.

Tasfiye heyeti, birlik merkezinin bulunduğu ilin valisi tarafından görevlendirilir ve tasfiye işlemleri kural olarak en geç altı ay içinde tamamlanmak zorundadır.

Fesih kararı ancak birlik meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğu ile alınabilir ve tasfiye heyeti birlik encümeni tarafından kendi üyeleri arasından teşkil edilir.

Tasfiye sonucunda birliğin tüm borçları ödendikten sonra kalan malvarlığı, üye mahalli idarelerin güncel nüfusları oranında paylaştırılır.

Birliğin sona ermesi İçişleri Bakanlığının bildirisi üzerine Danıştay kararıyla kesinleşir ve tasfiye heyetini doğrudan Cumhurbaşkanı atar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tasfiye heyeti İçişleri Bakanlığı tarafından görevlendirilir ve tasfiye süresi, bir yılı geçmemek üzere aynı makamca bir yıl daha uzatılabilir.

Cevap

Birden fazla ili kapsayan birliklerde tasfiye heyetini İçişleri Bakanlığı görevlendirir ve tasfiye süresi Bakanlıkça bir yılı geçmemek üzere uzatılabilir.

5355

sayılı Kanun'un

21

. maddesine göre, üyeleri arasında birden fazla ile bağlı mahalli idarelerin bulunduğu birliklerde tasfiye heyeti İçişleri Bakanlığınca görevlendirilir. Tasfiye süresi bir yıldır ve bu süre zorunlu hallerde ilgili makamca bir yılı geçmemek üzere uzatılabilir.

Adım Adım Çözüm

Birliğin üye yapısının kapsamını belirleme

Üyeler arasında farklı illere bağlı idarelerin bulunduğu tespit edilir.

Tasfiye heyetini görevlendirecek yetkili makam (Vali veya İçişleri Bakanlığı) birliğin tek bir ili mi yoksa birden fazla ili mi kapsadığına göre değişir.

Tasfiye süresini ve uzatma imkanını değerlendirme

Kanuni sürenin

1

yıl olduğu ve zorunlu hallerde

1

yıl daha uzatılabileceği saptanır.

5355

sayılı Kanun'un

21

. maddesi tasfiye sürecinin azami sınırlarını çizmiştir.

Malvarlığı dağıtım kriterini doğrulama

Dağıtımın katılım payı esasına dayandığı teyit edilir.

Tasfiye artığının adaletli dağıtımı üye idarelerin finansal katkılarıyla orantılı olmalıdır.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinde Tasfiye Yetkisi ve Süresi

Daha Fazla Pratik

Mahalli idare birliklerinin infisah (kendiliğinden sona erme) halleri ile fesih (kararla sona erme) halleri arasındaki farkları inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 146Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu çerçevesinde kurulmuş olan bir mahalli idare birliğinin tüzüğünde yapılacak değişikliklerin hukuki geçerlilik kazanması için izlenmesi gereken usul ve yetkili makam aşağıdakilerden hangisidir?

Tüzük değişikliği, birlik meclisince kabul edildikten sonra İçişleri Bakanlığının onayı ile yürürlüğe girer.

Tüzük değişikliği, kuruluşundaki usule göre yapılır ve Cumhurbaşkanının izni ile kesinleşir.

Tüzükte yapılacak değişiklikler, birlik meclis üye tam sayısının salt çoğunluğu ile kabul edilmesiyle birlikte başka bir makamın iznine gerek kalmaksızın kesinleşir.

Tüzük değişikliği, birlik meclisinin kararından sonra valiliğin uygun görüşü ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının kararıyla sonuçlandırılır.

Tüzük değişikliği, üye mahalli idarelerin kendi meclislerinde ayrı ayrı kabul edilip kesinleşmesiyle tamamlanır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tüzük değişikliği, kuruluşundaki usule göre yapılır ve Cumhurbaşkanının izni ile kesinleşir.

Cevap

Tüzük değişikliği, kuruluşundaki usule göre yapılır ve Cumhurbaşkanının izni ile kesinleşir.

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 'Tüzük Değişikliği' başlıklı 7. maddesinde, tüzük değişikliğinin tüzüğün kesinleşmesindeki usule göre yapılacağı açıkça belirtilmiştir. Kanun'un 4. maddesine göre birlikler Cumhurbaşkanının izni ile kurulduğundan, tüzük değişiklikleri de birlik meclisinin kabulünden sonra Cumhurbaşkanının izni ile hukuki geçerlilik kazanır.

Adım Adım Çözüm

İlgili kanun maddesinin tespiti

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 7. maddesi

Tüzük değişikliklerinin hangi usule tabi olduğunu belirlemek için temel hukuki dayanağa bakılmalıdır.

Kuruluş usulünün hatırlanması

Birliklerin kuruluşu Cumhurbaşkanının iznine tabidir.

7. madde, değişikliklerin kuruluş usulüne (usulde paralellik ilkesine) göre yapılacağını öngörür.

Karar ve izin sürecinin birleştirilmesi

Birlik meclisi kararı + Cumhurbaşkanı izni

Tüzük değişikliği birliğin iradesiyle başlar ancak merkezi idarenin izniyle hukuki sonuç doğurur.

Anahtar Kavram

Usulde Paralellik İlkesi ve Birlik Tüzüğü Tadili

İpuçları

İdare hukukundaki 'usulde paralellik' ilkesini hatırlayın: Bir işlem hangi usulle tesis edildiyse, o işlemde yapılacak değişiklikler de kural olarak aynı usule tabidir.

Daha Fazla Pratik

Birlik tüzüğünde yer alması gereken zorunlu unsurları (ad, merkez, amaç, görev vb.) 5355 sayılı Kanun 5. madde kapsamında gözden geçirin.

Tahmini Süre:50s

Soru 147Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca, mahalli idare birliklerinin en üst karar organı olan birlik meclisinin oluşumu, temsil esasları ve karar alma usulleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Birlik meclis üyeleri, her üye mahalli idarenin kendi seçmenleri tarafından doğrudan beş yıl için seçilerek belirlenir.

Birlik tüzüğünde öngörülen kamulaştırma işlerini yürütmek ve ihale kararlarını almak meclisin devredilemez mali yetkilerindendir.

Bir mahalli idarenin birlik meclisindeki üye sayısı, toplam birlik meclisi üye sayısının en fazla

%50

'sine kadar çıkabilir.

Birlik tüzüğünün değiştirilmesi, birliğe üye kabulü ve üyeliğin sona ermesine ilişkin kararlar, meclis üye tam sayısının salt çoğunluğu ile alınır.

Birlik başkanı, meclis üyeleri arasından seçimle belirlenmek yerine tüzükte belirlenen kriterlere göre İçişleri Bakanlığı tarafından atanır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik tüzüğünün değiştirilmesi, birliğe üye kabulü ve üyeliğin sona ermesine ilişkin kararlar, meclis üye tam sayısının salt çoğunluğu ile alınır.

Cevap

Birlik tüzüğünün değiştirilmesi, üye kabulü ve üyeliğin sona ermesine ilişkin kararların meclis üye tam sayısının salt çoğunluğu ile alınması gerektiği ifadesi doğrudur.

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 10. maddesi, birliğin anayasası hükmündeki tüzük değişiklikleri ve üyelik statüsündeki değişimler (kabul/sona erme) için basit çoğunluğu yeterli görmemiş; meclis üye tam sayısının salt çoğunluğunun (nitelikli çoğunluk) sağlanmasını zorunlu kılmıştır.

Adım Adım Çözüm

Hukuki dayanağı belirle.

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun ilgili maddeleri (8, 9, 10, 12) incelenmelidir.

Sorunun cevabı doğrudan kanun metnindeki teknik ayrıntılara dayanmaktadır.

Meclis oluşum usulünü kontrol et.

Meclis üyeleri, üye mahalli idare meclislerinin kendi üyeleri arasından seçilir (Dolaylı seçim).

Seçmenler tarafından doğrudan seçim yapıldığına dair yanlış algıyı elemek için gereklidir.

Temsil sınırlarını analiz et.

Bir birimin temsil oranı

%40

ile sınırlandırılmıştır.

Büyük idarelerin birlik üzerinde mutlak hakimiyet kurmasını engellemeye yönelik bu sınırı teyit etmek gerekir.

Karar yeter sayılarını ayırt et.

Tüzük değişikliği, üye kabulü ve üyelikten çıkarma için 'üye tam sayısının salt çoğunluğu' gerekir.

Kanunun 10. maddesindeki bu özel nitelikli çoğunluk şartı, diğer olağan kararlardan ayrılır.

Anahtar Kavram

Birlik Meclisi Karar Yeter Sayıları ve Görev Dağılımı

Soru 148Soru →

Türkiye'de mahalli idare birlikleri kural olarak mahalli idarelerin kendi iradeleriyle ve Cumhurbaşkanı izniyle kurulurken; ülke düzeyinde faaliyet gösteren Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) doğrudan kanunla düzenlenmiş özel bir statüye sahiptir. Bu çerçevede, 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu hükümleri uyarınca TBB'nin teşkilat yapısı ve hukuki rejimi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Birlik encümeni; birlik başkanı ve birlik meclis üyeleri arasından seçilen on dört üyeden oluşur.

Birliğe üyelik, belediye meclislerinin alacağı salt çoğunluk kararı ve Cumhurbaşkanı'nın izniyle kesinleşen iradi bir süreçtir.

Birlik tüzüğünün Cumhurbaşkanı tarafından onaylanmasıyla birlik tüzel kişilik kazanır.

Birlik başkanı, birliğin doğal üyesi olan belediye başkanları arasından Cumhurbaşkanı tarafından beş yıl süreyle görev yapmak üzere atanır.

Birlik meclisi, sadece büyükşehir ve il belediye başkanlarının katılımıyla oluşan kısıtlı bir temsil yapısına sahiptir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik encümeni; birlik başkanı ve birlik meclis üyeleri arasından seçilen on dört üyeden oluşur.

Cevap

Birlik encümeni; birlik başkanı ve birlik meclis üyeleri arasından seçilen on dört üyeden oluşur.

5355 sayılı Kanun'un 20. maddesine göre, ülke düzeyinde kurulan Türkiye Belediyeler Birliği'nin encümeni; birlik başkanı ve meclis üyeleri arasından seçilen 14 üyeden oluşur. Bu, genel mahalli idare birlikleri için geçerli olan 'başkan + en fazla 7 üye' kuralından ayrılan özel bir hükümdür.

Adım Adım Çözüm

Ülke düzeyinde kurulan mahalli idare birliğinin (TBB) yasal dayanağını belirle.

TBB, 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 20. maddesine tabidir.

Genel mahalli idare birlikleri ile ülke düzeyindeki birlikler arasındaki farkları tespit etmek için gereklidir.

Birlik organlarının (Meclis, Encümen, Başkan) oluşum kurallarını incele.

Normal birliklerde encümen üye sayısı başkan dahil en fazla 8 (7+1) iken, TBB'de bu sayı 15 (14+1) olarak belirlenmiştir.

Organ yapısındaki nicel farklar bu konu başlığındaki en ayırt edici sınav bilgisidir.

Anahtar Kavram

Ülke düzeyinde kurulan birliklerde (TBB) encümen üye sayısı ve doğal üyelik statüsü.

Daha Fazla Pratik

TBB'nin gelir kaynaklarını ve belediyelerin genel bütçe paylarından yapılan 'binde bir' oranındaki kesintiyi inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 149Soru →

$1982$ Anayasası’nın $127$ . maddesi ile $5355$ sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu hükümleri çerçevesinde, mahalli idare birliklerinin hukuki niteliği ve kuruluşuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kamu tüzel kişiliğine sahip olan mahalli idare birliklerinin kurulması Cumhurbaşkanının iznine tabidir.

Mahalli idare birlikleri özel hukuk tüzel kişiliğine sahip olup İçişleri Bakanlığı kararıyla kurulurlar.

Siyasi yerinden yönetim esasına dayanan bu birlikler, federal devlet yapısındaki gibi geniş yasama yetkilerine sahiptir.

Mahalli idare birlikleri kamu tüzel kişiliğine sahip değildir ve yerel yönetimlerin birliğe katılımı her durumda zorunludur.

Merkezi idarenin hiyerarşik denetimi altında bulunan bu birlikler, devlet hiyerarşisi içerisinde yer alan özerk olmayan birimlerdir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu tüzel kişiliğine sahip olan mahalli idare birliklerinin kurulması Cumhurbaşkanının iznine tabidir.

Cevap

Mahalli idare birlikleri kamu tüzel kişiliğine sahip kuruluşlardır ve kurulabilmeleri için Cumhurbaşkanının izni gereklidir.

Doğru ifade, mahalli idare birliklerinin bir kamu tüzel kişisi olduğunu ve

5355

sayılı Kanun uyarınca kuruluşlarının Cumhurbaşkanının iznine tabi olduğunu belirtmektedir. Bu, mahalli idarelerin hizmet odaklı iş birliği yapmalarını sağlayan temel anayasal ve yasal çerçevedir.

Adım Adım Çözüm

Anayasal dayanağın tespit edilmesi

Anayasa’nın

127

. maddesi mahalli idarelerin kendi aralarında birlik kurmalarına izin verir.

Hukuki niteliğin en üst normdaki dayanağını belirlemek için gereklidir.

Tüzel kişilik statüsünün belirlenmesi

Mahalli idare birlikleri, kanunla kendilerine verilen kamu görevlerini yerine getirmek üzere kurulan 'kamu tüzel kişileri'dir.

5355

sayılı Kanun’un

3

. maddesinde bu nitelik açıkça belirtilmiştir.

Kuruluş usulünün ve yetkili makamın belirlenmesi

Birlik tüzüğünün kesinleşmesinden sonra kuruluş için Cumhurbaşkanı izni alınır.

2018

hükümet sistemi değişikliği sonrası yetki Bakanlar Kurulu'ndan Cumhurbaşkanı'na geçmiştir.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinin Kamu Tüzel Kişiliği ve Cumhurbaşkanı Onayı

Daha Fazla Pratik

Mahalli idare birliklerinin en yüksek karar organı olan 'Birlik Meclisi'nin oluşum şartlarını inceleyerek bilginizi pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 150Soru →

Mahalli idare birlikleri hukukunda genel kural, birlik başkanının birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından seçilmesidir. Ancak Köylere Hizmet Götürme Birlikleri (KHGB), hem yönetim organlarının oluşumu hem de başkanlık sıfatının kazanılması bakımından bu genel kuraldan ayrılmaktadır. Buna göre, 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu çerçevesinde KHGB’lerin teşkilat yapısı ve işleyişi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Birlik başkanı, birlik meclisi üyeleri arasından gizli oyla ve mahalli idare seçim dönemini izleyen ilk toplantıda seçilir.

Birlik meclisi; birliğe üye olan köylerin muhtarları ile o ilçe veya merkez ilçeden seçilen belediye meclis üyelerinden oluşur.

Birlik başkanı, birliğin merkezinin bulunduğu yere göre vali veya kaymakamdır; birlik encümeni ise bu başkan dahil toplam beş kişiden oluşur.

Birlik meclisine, birliğin faaliyet gösterdiği ilçenin belediye başkanı doğal üye ve başkan vekili sıfatıyla katılır.

Birlik encümeninde görev alacak muhtar üyeler, o ildeki tüm köy muhtarlarının katılımıyla yapılan genel bir oylama ile belirlenir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik başkanı, birliğin merkezinin bulunduğu yere göre vali veya kaymakamdır; birlik encümeni ise bu başkan dahil toplam beş kişiden oluşur.

Cevap

Köylere Hizmet Götürme Birliklerinde başkanlık makamı vali veya kaymakam tarafından 'doğal başkanlık' usulüyle doldurulur ve birlik encümeni başkan ile birlikte seçilmiş iki il genel meclisi üyesi ve iki muhtardan teşekkül eder.

Doğru seçenek, Köylere Hizmet Götürme Birliklerinin (KHGB) en temel yapısal farklarını yansıtmaktadır. 5355 sayılı Kanun uyarınca, bu birliklerde başkanlık seçimi yapılmaz; illerde vali, ilçelerde ise kaymakam birliğin doğal başkanıdır. Ayrıca birlik encümeni, bu başkanın yanı sıra birlik meclisince seçilen iki il genel meclisi üyesi ve iki muhtardan oluşarak toplam beş kişilik bir karar organı meydana getirir.

Adım Adım Çözüm

KHGB'nin diğer birliklerden farkını belirleme

5355 sayılı Kanun'un 18. maddesine göre KHGB'ler 'doğal başkanlık' sistemine tabidir.

Genel kural olan seçimle başkanlık usulü bu özel birlik türünde uygulanmaz.

Birlik Meclisi yapısını analiz etme

Meclis; üye köy muhtarları + o ilçeden/merkezden seçilen İl Genel Meclisi üyelerinden oluşur.

Belediye meclis üyelerinin bu yapıda yer almadığını teyit etmek yanıltıcı seçenekleri eler.

Birlik Encümeni kompozisyonunu hesaplama

Başkan (1) + İl Genel Meclisi Üyesi (2) + Muhtar (2) = 5 Üye.

Kanunda belirtilen özel üye dağılımı ve toplam sayının doğrulanması gerekir.

Anahtar Kavram

Köylere Hizmet Götürme Birliklerinde (KHGB) Doğal Başkanlık ve Organ Yapısı

Daha Fazla Pratik

Mahalli idare birliklerinin kuruluşunda Cumhurbaşkanı izninin gerekliliğini ve tasfiye sürecindeki yetki dağılımını incelemek konuyu pekiştirecektir.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 151Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca "ülke düzeyinde kurulan mahalli idare birliği" statüsüne sahip olan Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Birlik encümeni; Birlik Başkanı ile birlikte toplam on beş üyeden oluşur.

Büyükşehir belediye başkanları ile il merkezi belediye başkanları Birlik Meclisinin doğal üyeleridir.

Bir belediyenin birliğe üye olabilmesi için kendi belediye meclisinin üçte iki çoğunlukla alacağı katılım kararı şarttır.

Birliğin tüzüğü, Birlik Meclisince kabul edildikten sonra Cumhurbaşkanı tarafından onaylanır.

Birliğin giderleri, belediyelere aktarılan genel bütçe vergi gelirleri paylarından yapılan binde bir oranındaki kesintiyle karşılanır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir belediyenin birliğe üye olabilmesi için kendi belediye meclisinin üçte iki çoğunlukla alacağı katılım kararı şarttır.

Cevap

Türkiye Belediyeler Birliği'ne üyelik için belediye meclislerinin katılım kararı almasının zorunlu olduğu yönündeki ifade yanlıştır; çünkü tüm belediyeler kanun gereği bu birliğin doğal üyesidir.

Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü 5355 sayılı Kanun'un 20. maddesi uyarınca Türkiye'deki tüm belediyeler Türkiye Belediyeler Birliği'nin (TBB) doğal üyesidir. İradi olarak kurulan diğer mahalli idare birliklerinden farklı olarak TBB'ye katılım için ilgili belediye meclisinin bir karar almasına veya üyelik başvurusu yapmasına gerek yoktur.

Adım Adım Çözüm

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 20. maddesindeki TBB statüsünü incelemek.

TBB'nin 'ülke düzeyinde tek birlik' olduğu ve tüm belediyelerin 'doğal üyesi' olduğu belirlenir.

Ülke düzeyindeki birliğin, iradi (isteğe bağlı) birliklerden en temel farkını ortaya koymak.

Üyelik prosedürünü değerlendirmek.

Doğal üyelik statüsünde olan bir birliğe katılım için belediye meclislerinin bir irade beyanına veya karar almasına gerek olmadığı anlaşılır.

Seçeneklerdeki 'meclis kararı şarttır' ifadesinin hukuki geçerliliğini denetlemek.

Birliğin teşkilat ve mali yapısına dair yasal hükümleri teyit etmek.

Encümenin 15 kişiden oluştuğu, tüzüğün Cumhurbaşkanı onayına tabi olduğu ve gelirlerin pay kesintileriyle sağlandığı doğrulanır.

Çeldirici seçeneklerin doğruluğunu kanıtlayarak hatalı olanı kesinleştirmek.

Anahtar Kavram

Doğal Üyelik ve Kamu Tüzel Kişiliği

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 152Soru →

Türkiye'de mahalli idarelerin ortak hizmet yürütmek amacıyla oluşturdukları birliklerin hukuki statüsü ve kuruluş süreçleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu birliklerin temel niteliği olarak kabul edilir?

Anayasal bir dayanağa sahip olup, kuruluşları Cumhurbaşkanının iznine bağlı olan kamu tüzel kişileridir.

Merkezi idarenin hiyerarşik yapısı içinde yer alan, kamu tüzel kişiliği bulunmayan ve bakanlık emriyle kurulan birimlerdir.

Siyasi yerinden yönetim ilkesi gereği kurulan, tam bağımsız bütçeye ve kendi yasama organına sahip olan özerk yapılardır.

Sadece büyükşehir belediyelerinin zorunlu katılımıyla kurulan ve özel hukuk tüzel kişiliğine sahip olan ticari ortaklıklardır.

Kuruluşları İçişleri Bakanının onayı ile gerçekleşen ve devlet tüzel kişiliğinin taşra uzantısı sayılan idari kurumlardır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasal bir dayanağa sahip olup, kuruluşları Cumhurbaşkanının iznine bağlı olan kamu tüzel kişileridir.

Cevap

Mahalli idare birlikleri, Anayasal bir dayanağa sahip olup kuruluşları Cumhurbaşkanının iznine bağlı olan kamu tüzel kişileridir.

Mahalli idare birlikleri, Anayasa'nın

127

. maddesinde açıkça ifade edildiği üzere mahalli idarelerin kendi aralarında kurdukları kamu tüzel kişileridir ve bu yapıların kurulabilmesi için Cumhurbaşkanının izni şarttır.

Adım Adım Çözüm

Mahalli idare birliklerinin anayasal temelini incelemek.

1982

Anayasası'nın

127

. maddesinde mahalli idarelerin kendi aralarında birlik kurabileceklerinin düzenlendiği görülür.

Bir kurumun hukuki niteliğini belirlemek için öncelikle anayasal statüsüne bakılmalıdır.

Kuruluş usulü ve tüzel kişilik statüsünü teyit etmek.

Birliklerin kamu tüzel kişisi olduğu ve kuruluşlarının Cumhurbaşkanı iznine tabi olduğu belirlenir.

5355

sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu ve Anayasa hükümleri bu statüyü netleştirir.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinin Hukuki Statüsü

Daha Fazla Pratik

Birliklerin organları (Meclis, Encümen, Başkan) ve görevlerini inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 153Soru →

$5355$ sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu hükümlerine göre, mahalli idare birliklerinin karar organı olan birlik meclisinin oluşumu, temsil esasları ve görevleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Birlik meclisi; birlik üyesi mahalli idarelerin meclislerinin kendi üyeleri arasından seçeceği üyeler ile üye mahalli idarelerin başkanlarından oluşur.

Birlik bütçe tasarısını ve kesin hesabını inceleyerek görüşünü birlik meclisine sunmak, birlik meclisinin öncelikli görevleri arasındadır.

Üye sayısı ikiden fazla olan birliklerde, bir mahalli idarenin meclisteki temsilci sayısı birlik meclisi üye tam sayısının üçte ikisinden fazla olamaz.

Birlik meclisi, birlik tüzüğünde yapılacak değişiklikleri toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğu ile karara bağlar.

Birlik meclisi üyeleri, ilgili mahalli idarelerin seçmenleri tarafından doğrudan mahalli idare seçimleri sırasında belirlenir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik meclisi; birlik üyesi mahalli idarelerin meclislerinin kendi üyeleri arasından seçeceği üyeler ile üye mahalli idarelerin başkanlarından oluşur.

Cevap

Birlik meclisi; birlik üyesi mahalli idarelerin meclislerinin kendi üyeleri arasından seçeceği üyeler ile üye mahalli idarelerin başkanlarından oluşur.

Doğru ifadeye göre birlik meclisi, üye birimlerin meclislerinin kendi içinden seçtiği üyeler ile bu birimlerin başkanlarından (belediye başkanı veya muhtar) oluşur. Bu yapı, mahalli idare birliğinin demokratik temsil ve idari koordinasyon işlevini yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

Birlik meclisinin üye kompozisyonunu belirleme

Meclis, doğal üyeler (belediye başkanları/muhtarlar) ve seçilmiş üyelerden (idare meclislerinin kendi içinden seçtiği asıl ve yedek üyeler) oluşur.

5355

sayılı Kanun'un

8

. maddesindeki yasal tanımı doğrulamak için.

Temsil ve karar yeter sayılarını analiz etme

Bir idarenin temsil gücü

\%50

ile sınırlıdır ve tüzük değişikliği gibi kritik kararlar üye tam sayısının

2/3

çoğunluğunu gerektirir.

Yanlış seçeneklerdeki sayısal ve usul hatalarını elemek için.

Organlar arası görev dağılımını ayırt etme

İnceleme ve görüş bildirme görevleri encümene, nihai karar ve kabul yetkisi meclise aittir.

Meclis ve encümen yetkilerinin karıştırılmasını önlemek için.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birlik Meclisinin Oluşumu ve Yetki Sınırları

Daha Fazla Pratik

Birlik encümeninin üye yapısının birlik meclisinden farklarını inceleyiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 154Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca, mahalli idare birliklerinin yürütme ve danışma organı olan birlik encümeninin oluşumu ve üyelerinin seçimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Birlik encümeni üyeleri, birlik başkanı tarafından meclis üyeleri arasından bir yıllığına atanır.

Birlik encümenine, birliğin merkezinin bulunduğu yerin mülki idare amiri doğal başkan olarak başkanlık eder.

Birlik encümeni üyeleri, birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla ve bir yıl için seçilir.

Birim müdürleri, birlik tüzüğünde belirtilmek kaydıyla encümenin seçimsiz doğal üyeleri arasında yer alabilir.

Encümen üyelerinin sayısı, birlik meclisinin üye tam sayısının üçte birinden az olamaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik encümeni üyeleri, birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla ve bir yıl için seçilir.

Cevap

Birlik encümeni üyeleri, birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla ve bir yıl için seçilir.

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 12. maddesine göre, birlik encümeni; birlik başkanı ile meclisin kendi üyeleri arasından gizli oyla seçeceği üyelerden oluşur. Bu üyelerin görev süresi bir yıl olarak belirlenmiştir. Bu yapı, birliğin yürütme organının tamamen seçilmiş üyelerden oluşmasını sağlayarak demokratik temsil ilkesini güçlendirir.

Adım Adım Çözüm

Birlik encümeninin hukuki dayanağını belirleme

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 12. maddesi esas alınır.

Birliklerin organ yapıları özel kanunla düzenlenmiştir.

Üye kompozisyonunu analiz etme

Encümen; birlik başkanı ve tüzükte belirlenen sayıda (en fazla 7) seçilmiş üyeden oluşur.

Yürütme organının meclis ile uyumlu çalışması hedeflenir.

Seçim usulünü kontrol etme

Üyelerin meclis içinden, gizli oyla ve bir yıl süreyle seçilmesi gerektiği doğrulanır.

Kanuni prosedürün tam olarak uygulanması gerekir.

Anahtar Kavram

Birlik Encümeninin Üye Yapısı ve Seçim Usulü

Daha Fazla Pratik

Birlik Encümeni ile Belediye Encümeni arasındaki üye yapısı farklarını (memur üye varlığı/yokluğu) tablo halinde inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 155Soru →

Türkiye'de mahalli idarelerin (il özel idaresi, belediye ve köy) kendilerine verilen görevlerden bir kısmını birlikte yürütmek amacıyla oluşturdukları birliklerin hukuki niteliği ve kuruluşu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Mahalli idare birlikleri, üye olan mahalli idarelerden bağımsız bir kamu tüzel kişiliğine sahiptir ve kurulmaları Cumhurbaşkanının iznine tabidir.

Mahalli idare birlikleri, siyasi yerinden yönetim ilkesi gereği kendi yasama organlarına sahip olan ve merkezi idarenin hiyerarşik denetimi altında bulunan yapılardır.

Mahalli idare birliklerinin kurulması için ilgili mahalli idare meclislerinin kararı üzerine İçişleri Bakanlığının onay vermesi hukuken yeterli kabul edilmektedir.

Mahalli idare birlikleri, 1982 Anayasası'nda düzenlenmemiş olan ve yalnızca ortak hizmet yürütmek için kurulan özel hukuk tüzel kişileridir.

Mahalli idare birliklerine üyelik her koşulda gönüllülük esasına dayanır ve birlikler devletin üniter yapısından bağımsız bir özerkliğe sahiptir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mahalli idare birlikleri, üye olan mahalli idarelerden bağımsız bir kamu tüzel kişiliğine sahiptir ve kurulmaları Cumhurbaşkanının iznine tabidir.

Cevap

Mahalli idare birlikleri, üye olan mahalli idarelerden bağımsız bir kamu tüzel kişiliğine sahiptir ve kurulmaları Cumhurbaşkanının iznine tabidir.

Anayasa'nın 127. maddesi mahalli idarelerin kendi aralarında birlik kurmalarına izin verir. 5355 sayılı Kanun ise bu birliklerin kamu tüzel kişiliğine sahip olduğunu ve Cumhurbaşkanı izniyle kurulacağını açıkça belirtmektedir. Bu nedenle kamu tüzel kişiliği ve Cumhurbaşkanı izni unsurlarını içeren ifade doğrudur.

Adım Adım Çözüm

Mahalli idare birliklerinin anayasal dayanağını belirle.

1982 Anayasası'nın 127. maddesinin son fıkrasında mahalli idarelerin kendi aralarında birlik kurabilecekleri hüküm altına alınmıştır.

Birliklerin hukuki temelini anlamak için anayasal çerçeveyi bilmek gerekir.

Birliklerin hukuki statüsünü ve tüzel kişilik yapısını analiz et.

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'na göre birlikler birer 'kamu tüzel kişisidir'.

Birliklerin hukuki niteliğini tanımlayan temel özellik kamu tüzel kişiliğidir.

Kuruluş usulünü ve yetkili makamı teyit et.

Birliklerin kuruluşu, birlik tüzüğünün Cumhurbaşkanı tarafından izin verilmesiyle tamamlanır.

Güncel idari yapıda kuruluş izni yetkisi Cumhurbaşkanı'ndadır.

Anahtar Kavram

Mahalli idare birlikleri, mahalli idarelerin (il özel idaresi, belediye, köy) ortak hizmet yürütmek üzere Cumhurbaşkanı izniyle kurdukları kamu tüzel kişileridir.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 156Soru →

Bir mahalli idare birliğinin tüzel kişilik kazanmasının ardından gerçekleştirilen ilk meclis toplantısında, birliğin yürütme organının başı olan birlik başkanının belirlenme süreci ve görev süresine ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi mevzuata uygundur?

Birlik başkanı, birliğe üye olan mahalli idarelerin en yüksek mülki amiri tarafından doğal olarak yürütülür ve herhangi bir seçim yapılmaz.

Birlik başkanı, birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla seçilir ve ilk dönem seçilenin görev süresi iki yıldır.

Birlik başkanı seçimi için meclis üye tam sayısının salt çoğunluğu ilk turda yeterli olup, seçilen başkan kesintisiz beş yıl görev yapar.

Birlik başkanı, üye mahalli idarelerin meclis üyeleri arasından İçişleri Bakanının teklifi ve Cumhurbaşkanının onayı ile atanır.

Birlik başkanı sadece birliğin sembolik temsilinden sorumlu olup, bütçeyi uygulama ve personel yönetimi gibi yürütme yetkilerine sahip değildir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik başkanı, birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla seçilir ve ilk dönem seçilenin görev süresi iki yıldır.

Cevap

Birlik başkanı, birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla seçilir ve ilk dönem için görev süresi iki yıl olarak belirlenmiştir.

Birlik başkanının seçimi 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 11. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre birlik başkanı, birlik meclisi üyeleri arasından gizli oyla seçilir. Görev süresi ise ilk iki yıl için iki yıl, ikinci dönem için ise mahalli idare genel seçimlerine kadar olan süredir.

Adım Adım Çözüm

Birlik başkanının hangi organ tarafından seçildiğini tespit etmek.

Birlik başkanı, birliğin karar organı olan Birlik Meclisi tarafından seçilir.

Yürütme organının meşruiyetini karar organından alması demokratik yerinden yönetim ilkesinin gereğidir.

Seçilme kriterlerini ve yöntemini incelemek.

Başkan, meclis üyeleri (belediye başkanları veya meclis üyeleri) arasından gizli oyla seçilir.

Mevzuat, dışarıdan atamayı değil, meclis içinden seçimi öngörmektedir.

Görev süresinin kademelendirilmesini analiz etmek.

İlk dönem için seçilenin görev süresi 2 yıl, ikinci dönem için seçilenin süresi ise sonraki yerel seçimlere kadardır.

Bu yapı, mahalli idarelerin genel seçim periyoduyla (5 yıl) uyum sağlamak üzere 2+3 yıllık bir bölüme dayanır.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinde Yürütme Organının Oluşumu

İpuçları

Birlik başkanının seçim usulü, belediye meclis başkanlık divanı seçim usulü ile büyük benzerlik gösterir.

Görev süresinin mahalli idare genel seçimlerine kadar olan toplam 5 yıllık süreyi ikiye böldüğünü (2+3 gibi) unutmayın.

Seçimin meclis üyeleri dışından bir kişiyle veya atama yoluyla yapılamayacağını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Birlik başkanının seçimindeki oylama turlarını ve gerekli nitelikli çoğunlukları detaylıca incelemek konuyu pekiştirecektir.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 157Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’nun 20. maddesi kapsamında düzenlenen ve "ülke düzeyinde kurulan mahalli idare birliği" statüsüne sahip olan Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Belediyelerin Birliğe üye olabilmesi için ilgili belediye meclisince üye tam sayısının salt çoğunluğuyla karar alınması ve bu kararın Cumhurbaşkanınca onaylanması gerekir.

Tüm belediyeler Birliğin doğal üyesidir; üyeliğin gerçekleşmesi için herhangi bir meclis kararı veya idari makam onayı aranmaz.

Birlik tüzüğü, Birlik Meclisi tarafından kabul edildikten sonra İçişleri Bakanlığı'nın hiyerarşik denetimi ve onayı ile kesinleşerek yürürlüğe girer.

Birlik, yerinden yönetim kuruluşu statüsünde olmayıp, merkezi idarenin hiyerarşik yapısı içinde yer alan bir hizmet birimidir.

Belediyeler, belediye meclis kararıyla Birliğin doğal üyeliğinden ayrılabilir ve bu durumda Birlik aidatı ödeme yükümlülükleri sona erer.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tüm belediyeler Birliğin doğal üyesidir; üyeliğin gerçekleşmesi için herhangi bir meclis kararı veya idari makam onayı aranmaz.

Cevap

Türkiye Belediyeler Birliği'ne (TBB) üyelik kanun gereği (doğal üyelik) gerçekleştiğinden, belediyelerin herhangi bir katılım kararı almasına veya bir makamdan onay almasına gerek yoktur.

5355 sayılı Kanun'un 20. maddesi, Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) için özel bir statü belirlemiştir. Bu maddeye göre, Türkiye'deki tüm belediyeler (büyükşehir, il, ilçe ve belde belediyeleri) herhangi bir meclis kararına gerek kalmaksızın Birliğin 'doğal üyesi' kabul edilirler. Dolayısıyla, üyeliğin başlaması için bir idari başvuru veya onay süreci gerekmez.

Adım Adım Çözüm

Kanuni dayanağın belirlenmesi

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 20. maddesi incelenir.

Ülke düzeyinde kurulan birliklerin özel rejimini anlamak için temel kanun maddesine bakılmalıdır.

Üyelik türünün analizi

Maddede geçen "Tüm belediyeler bu Birliğin doğal üyesidir" ibaresi tespit edilir.

TBB'yi diğer (iradi/isteğe bağlı) birliklerden ayıran en temel fark üyelik yöntemidir.

Hukuki sonucun değerlendirilmesi

Doğal üyelik durumunda meclis kararı veya onay gibi prosedürlerin aranmadığı sonucuna varılır.

Kanunla doğrudan tesis edilen bir statü için ek bir idari işleme gerek yoktur.

Anahtar Kavram

Doğal Üyelik ve Kanunla Kuruluş

Daha Fazla Pratik

TBB'nin karar organı olan Birlik Meclisi'nin ve yürütme organı olan Birlik Encümeni'nin (başkan + 14 üye) üye sayılarını ve seçim usullerini gözden geçirebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 158Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu çerçevesinde, bir mahalli idare birliğinin sona ermesi ve ardından yürütülen tasfiye süreciyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Birlik meclisi, üye tam sayısının üçte iki çoğunluğunun kararıyla birliğin feshine karar verebilir.

Tasfiye heyeti, birlik merkezinin bulunduğu ilin valisi tarafından görevlendirilen üç kişiden oluşur.

Tasfiye işlemlerinin, birliğin sona ermesinden itibaren kural olarak en geç bir yıl içinde sonuçlandırılması gerekir.

Tüzükte paylaşım esaslarına dair bir hüküm bulunmadığı takdirde, birliğin mal varlığı üye birimlere nüfusları oranında dağıtılır.

Tüzel kişiliği sona eren birlik, tasfiye işlemleri tamamlanıncaya kadar sadece bu amaçla sınırlı kalmak kaydıyla tüzel kişiliğini sürdürür.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tüzükte paylaşım esaslarına dair bir hüküm bulunmadığı takdirde, birliğin mal varlığı üye birimlere nüfusları oranında dağıtılır.

Cevap

Tüzükte aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde, sona eren birliğin mal varlığı, hak ve borçlarının üye mahalli idarelere nüfusları oranında değil, katılım payları oranında dağıtılması gerekmektedir.

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 21. maddesine göre, tasfiye süreci sonunda birliğin tüm mal varlığı, hak ve borçları tüzükte belirtilen esaslara göre dağıtılır. Eğer tüzükte bu konuda bir hüküm bulunmuyorsa, dağıtım üye mahalli idarelerin nüfusları oranında değil, birliğe sağladıkları 'katılım payları' oranında gerçekleştirilir. Bu nedenle nüfus esasına vurgu yapan ifade hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

5355 sayılı Kanun'un tasfiye hükümlerini hatırla.

Kanun'un 21. maddesi, birliğin sona ermesi ve tasfiyesi için gerekli usul ve süreleri düzenler.

Soruda sorulan idari işlemin yasal dayanağını tespit etmek için gereklidir.

Tasfiye sonrası mal paylaşım kuralını incele.

Paylaşımın öncelikle birlik tüzüğüne göre, tüzükte hüküm yoksa katılım payları oranında yapılacağı sonucuna ulaşılır.

Yedek hukuk kuralının (katılım payı esası) tespiti, seçeneklerdeki yanlış bilgiyi ayırt etmeyi sağlar.

Seçeneklerdeki 'nüfus' kriterini yasal kural ile karşılaştır.

Nüfus kriterinin belediye gelirleri paylaşımında (5779 sayılı Kanun) geçerli olduğu, birlik tasfiyesinde ise katılım payının esas alındığı görülür.

Yaygın bir kavramsal yanılgının elenmesiyle doğru yanıta ulaşılır.

Anahtar Kavram

Mahalli idare birliklerinde tasfiye sonrası mal varlığı paylaşımında tüzükte hüküm yoksa 'katılım payları' esas alınır.

Soru 159Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca, birlik bütçesinin kesinleşme süreci ve üye idarelerin mali yükümlülüklerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Birlik bütçesi, birlik meclisi tarafından kabul edilerek kesinleşir ve üye idarelerin birliğin giderlerine katılma payları birlik tüzüğünde belirlenir.

Birlik bütçesi, birlik başkanı tarafından imzalandıktan sonra valinin onayı ile kesinleşir ve üyelerin katılım payları her yıl birlik encümeni tarafından belirlenir.

Birliklerin temel gelir kaynağı üyeler adına tahsil edilen emlak vergisi paylarıdır ve bütçe taslağı üye belediye meclislerinde ayrı ayrı görüşülerek onaylanır.

Birlik bütçesi birlik encümeni tarafından kesin karara bağlanır ve ödenmeyen katılım paylarının tahsili için sadece genel hükümlere göre icra takibi başlatılabilir.

Birlik bütçesi İçişleri Bakanlığı tarafından onaylanmadıkça yürürlüğe girmez ve katılım payları üye idarelerin merkezi yönetim vergi paylarından otomatik olarak kesilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik bütçesi, birlik meclisi tarafından kabul edilerek kesinleşir ve üye idarelerin birliğin giderlerine katılma payları birlik tüzüğünde belirlenir.

Cevap

Birlik bütçesi, birlik meclisi tarafından kabul edilerek kesinleşir ve üye idarelerin birliğin giderlerine katılma payları birlik tüzüğünde belirlenir.

Doğru ifade, 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 16. maddesinde yer alan bütçenin birlik meclisince kabul edilerek kesinleşeceği hükmü ile 17. maddesinde yer alan katılım paylarının tüzükte belirtileceği kuralını tam olarak yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

Bütçe onay makamını belirleyin.

5355 sayılı Kanun m. 16 uyarınca birlik bütçesi 'Birlik Meclisi' tarafından kabul edilerek kesinleşir.

Mahalli idare birliklerinde bütçe yapma yetkisi birliğin en üst karar organına aittir.

Katılım paylarının kaynağını tespit edin.

Kanun m. 17 uyarınca paylar 'Birlik Tüzüğü'nde belirtilen esaslara göre hesaplanır.

Birlik tüzüğü, birliğin anayasası niteliğinde olup mali yükümlülüklerin dağılımını belirler.

Yanlış gelir kalemlerini ve usul hatalarını eleyin.

Emlak vergisi gibi sadece belediyelere has gelirlerin birlik geliri sayılamayacağı ve vesayet makamının bütçeyi onaylama yetkisinin olmadığını doğrulayın.

Birlikler, sadece kanunla verilen ve tüzükte belirtilen sınırlı gelir kaynaklarına sahiptir.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birlikleri Bütçe ve Gelir Esasları

Daha Fazla Pratik

Birliklerin ödenmeyen katılım paylarının tahsilinde Vali veya Bakanlığın rolünü inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 160Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca kurulan Köylere Hizmet Götürme Birlikleri (KHGB), yönetim organları ve başkanlık makamı açısından diğer mahalli idare birliklerinden farklı bir statüye sahiptir.

Buna göre, Köylere Hizmet Götürme Birliklerinin (KHGB) teşkilat yapısıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Birlik başkanı, birliğin merkezinin bulunduğu yere göre vali veya kaymakamdır; birlik meclisi ise il genel meclisinin o ilçeden seçilen üyeleri ile üye köy muhtarlarından oluşur.

Birlik başkanı, birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından dört yıl süreyle görev yapmak üzere gizli oyla seçilir.

Birlik meclisi sadece üye köy muhtarlarından oluşur; il genel meclisi üyeleri sadece birlik encümeninde görev alabilirler.

Birlik başkanı, il genel meclisi tarafından kendi üyeleri arasından seçilen il özel idaresi genel sekreteridir.

Birlik başkanı, birliğin merkezinin bulunduğu yerdeki ilçe belediye başkanıdır ve bu görev meclis kararıyla onaylanır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik başkanı, birliğin merkezinin bulunduğu yere göre vali veya kaymakamdır; birlik meclisi ise il genel meclisinin o ilçeden seçilen üyeleri ile üye köy muhtarlarından oluşur.

Cevap

Köylere Hizmet Götürme Birliklerinde birlik başkanı vali veya kaymakamdır; birlik meclisi ise il genel meclisi üyeleri ve köy muhtarlarından oluşur.

Doğru ifade, KHGB'lerin başkanlığının kanun gereği mülki idare amirine (vali/kaymakam) ait olduğunu ve karar organı olan meclisin muhtarlar ile il genel meclisi üyelerinden oluştuğunu belirtmektedir. Bu durum, KHGB'lerin köylere yönelik altyapı hizmetlerini merkezi idare ve yerel temsilciler iş birliğiyle yürütme amacını yansıtır.

Adım Adım Çözüm

Birlik başkanının belirlenme usulünü incelemek.

5355 sayılı Kanun'un 18. maddesine göre KHGB'lerde başkanlık 'doğal başkanlık' statüsündedir. Vali veya kaymakam bu görevi yürütür.

KHGB'leri diğer birliklerden ayıran en temel fark başkanın seçimle gelmemesidir.

Birlik meclisinin bileşimini kontrol etmek.

Birlik meclisi, o ilçenin il genel meclisi üyeleri ile birliğe üye olan köylerin muhtarlarından oluşur.

Bu yapı, köylerin ve il özel idaresinin hizmet koordinasyonunu sağlamak içindir.

Anahtar Kavram

KHGB'lerde Doğal Başkanlık ve Karma Meclis Yapısı

Tahmini Süre:1m 15s

ÖncekiSayfa 8 / 9Sonraki

Mahalli İdare Birlikleri

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik