Examkin

Mahalli İdare Birlikleri

174 soru

Soru 121Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca, kurulmuş ve tüzel kişilik kazanmış bir mahalli idare birliğinin mevcut tüzüğünde yapılacak olan değişikliklerin hukuki olarak kesinleşme usulü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tüzük değişikliği, birliğin kuruluşundaki usule göre gerçekleştirilir ve Cumhurbaşkanının izni ile kesinleşir.

Cevap

Tüzük değişikliği, birliğin kuruluşundaki usule göre gerçekleştirilir ve Cumhurbaşkanının izni ile kesinleşir.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 7. maddesine göre, birlik tüzüğünde yapılacak değişiklikler tüzüğün kesinleşmesindeki usule tabidir. Aynı kanunun 4. maddesinde birliğin kuruluşunun Cumhurbaşkanının izniyle olacağı belirtildiğinden, tüzük değişikliği de Cumhurbaşkanı izni ile kesinleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Birlik tüzüğündeki değişiklik ihtiyacının tespiti ve birlik meclisi gündemine alınması.
Birlik meclisi değişikliği görüşerek karara bağlar.
Birlik meclisi, birliğin en üst karar organıdır.
2
5355 sayılı Kanun'un 7. maddesindeki 'kuruluş usulü' kuralının uygulanması.
Değişikliğin kuruluş prosedürüne (paralellik ilkesi) tabi olduğu belirlenir.
Kanun, tüzük değişikliğinin kuruluş usulüyle aynı şekilde yapılmasını emreder.
3
Hazırlanan tüzük değişikliğinin Cumhurbaşkanının onayına sunulması.
Cumhurbaşkanının izni ile tüzük değişikliği hukuki geçerlilik kazanır.
Mahalli idare birliklerinin kurulması ve tüzüklerinin kesinleşmesi Cumhurbaşkanı iznine bağlıdır.

Anahtar Kavram

Tüzük Değişikliğinde Paralellik İlkesi
Soru 122Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca, mahalli idare birliklerinin yürütme ve danışma organı olan "birlik encümeni"nin görev ve yetkileri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu organın sorumluluk alanında yer alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik meclisi tarafından alınan taşınmaz mal alımına ve satımına ilişkin kararları uygulamak

Cevap

Birlik meclisi tarafından alınan taşınmaz mal alımına ve satımına ilişkin kararları uygulamak
5355 sayılı Kanun'un 13. maddesinin (d) bendine göre, birlik meclisi tarafından alınan taşınmaz mal alımına, satımına, kiralanmasına ve takasına ilişkin kararları uygulamak birlik encümeninin görevleri arasındadır. Bu, encümenin bir yürütme organı olma niteliğiyle doğrudan örtüşür.

Adım Adım Çözüm

1
5355 sayılı Kanun kapsamındaki organ ayrımını analiz etmek
Birlik Meclisi karar organı, Birlik Encümeni ise yürütme ve danışma organıdır.
Görev dağılımını anlamak için organların hukuki niteliğini belirlemek gerekir.
2
Birlik encümeninin spesifik görevlerini (Madde 13) incelemek
İhale kararlarını almak, bütçeyi incelemek, cezaları vermek ve meclis kararlarını uygulamak encümen görevidir.
Yürütme organının teknik ve icrai yetkilerini belirlemek için kanun maddesi referans alınır.
3
Seçenekleri bu görevlerle karşılaştırmak
Taşınmaz mal kararlarının uygulanması yürütme (encümen) faaliyetidir.
Meclisin aldığı kararın hayata geçirilmesi bir yürütme işlemidir.

Anahtar Kavram

Birlik Encümeninin Görev ve Yetkileri

Daha Fazla Pratik

Birlik meclisi ve encümeninin üye seçim usullerini ve görev sürelerini karşılaştırmalı olarak çalışınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 123Soru →

Farklı illere bağlı üç ilçe belediyesinin bir araya gelerek kurduğu bir mahalli idare birliğinin, tüzüğünde öngörülen amacın gerçekleşmesi nedeniyle sona ermesi durumunda, 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'na göre tasfiye süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tasfiye heyeti İçişleri Bakanlığı tarafından görevlendirilir ve tasfiye süreci ek süre dahil en geç iki yıl içinde tamamlanır.

Cevap

Tasfiye heyetinin İçişleri Bakanlığı tarafından görevlendirilmesi ve sürecin ek süreyle birlikte en fazla iki yıl sürmesi
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 21. maddesine göre, üyeleri birden fazla ili kapsayan birliklerin tasfiye heyeti İçişleri Bakanlığı tarafından atanır. Kanun ayrıca tasfiye sürecinin bir yıl içinde tamamlanmasını öngörürken, bu sürenin bir defaya mahsus olmak üzere bir yıl uzatılabileceğini belirtir. Bu durumda toplam azami süre iki yıl olmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Birliğin kapsadığı idari alanı belirleme
Soruda 'farklı illere bağlı' belediyelerden bahsedildiği için bu birlik birden fazla ili kapsamaktadır.
5355 sayılı Kanun, tasfiye heyetini atayacak makamı birliğin coğrafi kapsamına göre belirler.
2
Görevlendirilecek makamı tespit etme
Birden fazla ili kapsayan birliklerde tasfiye heyeti İçişleri Bakanlığı tarafından görevlendirilir.
5355 sayılı Kanun'un 21. maddesi uyarınca tek ili kapsayanlarda Vali, birden fazla ili kapsayanlarda Bakanlık yetkilidir.
3
Yasal süreyi hesaplama
Tasfiye süreci normalde 1 yıldır; ancak bir defaya mahsus 1 yıl daha uzatılarak toplamda en fazla 2 yıla çıkabilir.
Kanun, idari işlemlerin sürüncemede kalmaması için tasfiye sürecine net bir zaman sınırı koymuştur.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinde Tasfiye Yetkisi ve Süresi

Daha Fazla Pratik

Birliklerin tüzük değişikliği usulü ve Cumhurbaşkanı onayının hangi aşamalarda gerekli olduğunu tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 124Soru →

53555355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu çerçevesinde, birliklerin mali yapısı, gelirleri ve bütçe esaslarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üye mahalli idarelerin birliğe ödeyecekleri katılım paylarının miktarı, hesaplanma usulü ve ödeme dönemleri birliğin kuruluş tüzüğünde düzenlenir.

Cevap

Üye mahalli idarelerin birliğe ödeyecekleri katılım paylarının miktarı, hesaplanma usulü ve ödeme dönemleri birliğin kuruluş tüzüğünde düzenlenir.
Doğru seçenek olan ifadedeki gibi, 53555355 sayılı Kanun'un 1515. maddesi uyarınca mahalli idare birliklerinin en temel gelir kaynağı olan üye katılım paylarının hesaplanma yöntemi, miktarı ve ne zaman ödeneceği birliğin kuruluş belgesi olan 'tüzük'te netleştirilir. Bu durum, birliğin mali öngörülebilirliğini ve üye idarelerin yükümlülüklerini garanti altına alır.

Adım Adım Çözüm

1
Birlik gelir kaynaklarını tanımla
Birliklerin temel gelirleri; katılım payları, taşınır/taşınmaz gelirleri, hizmet karşılığı ücretler, bağışlar ve faizlerdir.
Gelirlerin yasal dayanağını belirlemek için gereklidir.
2
Katılım payının belirlenme usulünü incele
5355 sayılı Kanun, katılım paylarının tüzükle belirleneceğini emreder.
Üye idarelerin mali sorumluluğunun sınırını çizmek için tüzük esastır.
3
Bütçe onay sürecini doğrula
Bütçe, encümen tarafından incelenir ve meclis tarafından kabul edilir.
Karar organının bütçe üzerindeki mutlak yetkisini teyit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Birlik Tüzüğünün Mali Önceliği ve Birlik Meclisinin Bütçe Yetkisi

Daha Fazla Pratik

Birliklerin ödenmeyen katılım paylarının tahsilatı için hangi merkezi idare paylarından kesinti yapılabileceğini (5779 Sayılı Kanun) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 125Soru →

Mahalli idare birliklerinde karar organı olan birlik meclisinin demokratik temsil yapısı, üye kompozisyonu ve yetki paylaşımı esas alındığında, 53555355 sayılı Kanun uyarınca aşağıdakilerden hangisi meclisin hukuki statüsü ve işleyişi ile bağdaşan bir düzenlemedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üye mevcudu ikiyi aşan birliklerde, tek bir mahalli idarenin meclisteki temsilci sayısını toplam üye tam sayısının üçte biri ile sınırlandırmak

Cevap

Üye sayısı ikiden fazla olan birliklerde, bir mahalli idarenin temsilci sayısının toplam meclis üye sayısının üçte birini geçememesi kuralı doğrudur.
Doğru seçenek, 53555355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 8. maddesinde yer alan açık bir hükümdür. Bu düzenleme, çok üyeli birliklerde büyük belediyelerin veya idarelerin küçük olanlar üzerinde orantısız bir tahakküm kurmasını engellemeyi hedefler. Diğer idarelerin haklarını korumak adına getirilen bu 'üçte bir' (1/31/3) kotası, birliğin ortak iradesinin yansıtılması için kritik bir temsil sınırlamasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Birlik meclisinin oluşumuna ilişkin 5355 sayılı Kanun'un 8. maddesini analiz etme
Meclis üyelerinin bir kısmının doğal üye (başkanlar), bir kısmının ise seçilmiş üyelerden oluştuğu saptanmıştır.
Meclis yapısındaki temsil dengesini anlamak için temel yasal dayanağın belirlenmesi gerekir.
2
Temsil oranlarındaki yasal kısıtlamayı kontrol etme
Üye sayısı 2'den fazla olan birliklerde hiçbir üye idarenin toplam sandalyelerin 1/31/3'ünden fazlasına sahip olamayacağı görülmüştür.
Bu kural, bir mahalli idarenin birlik kararları üzerinde tek başına baskın güç olmasını engellemek amacıyla getirilmiştir.
3
Karar alma ve görev dağılımı usullerini değerlendirme
Tüzük değişikliği için 2/32/3 nitelikli çoğunluk gerektiği ve bütçe inceleme görevinin encümene ait olduğu teyit edilmiştir.
Seçeneklerdeki diğer idari ve işlemsel hataların elenmesi sağlanır.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinde Temsil Adaleti ve Meclis Oluşumu
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 126Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu ve Anayasa'nın ilgili hükümleri çerçevesinde mahalli idare birliklerinin hukuki niteliği, kuruluşu ve idari yapıdaki yeri değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa'nın 127. maddesi uyarınca kurulan mahalli idare birlikleri, kamu tüzel kişiliğine sahiptir ve kuruluşları Cumhurbaşkanının iznine tabidir.

Cevap

Anayasa'nın 127. maddesi uyarınca kurulan mahalli idare birlikleri, kamu tüzel kişiliğine sahiptir ve kuruluşları Cumhurbaşkanının iznine tabidir.
Anayasa'nın 127. maddesinde öngörülen mahalli idare birlikleri, 5355 sayılı Kanun çerçevesinde kamu tüzel kişiliğine sahip, kendine has organları ve bütçesi olan kamu kurumlarıdır. 2018 yılındaki mevzuat değişiklikleri ile kuruluşları için gereken izin makamı Cumhurbaşkanı olarak belirlenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasal dayanağın tespit edilmesi
Anayasa'nın 127. maddesinin son fıkrası, mahalli idarelerin kendi aralarında birlik kurmalarına izin verir.
Birliğin hukuki temelini ve meşruiyetini belirlemek için anayasal dayanağın bilinmesi gerekir.
2
Hukuki kişiliğin belirlenmesi
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca birlikler birer 'kamu tüzel kişisi'dir.
Birliklerin üye idarelerden bağımsız hak ve borç edinebilmesi için bu statüye sahip olmaları zorunludur.
3
Kuruluş usulünün güncel mevzuatla teyit edilmesi
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile yapılan değişiklikler neticesinde kuruluş izni Cumhurbaşkanı tarafından verilir.
Eski mevzuattaki Bakanlar Kurulu veya İçişleri Bakanlığı yetkisiyle karıştırılmaması için güncel makamın tespiti şarttır.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinin Hukuki Statüsü ve İdari Yerinden Yönetim

Daha Fazla Pratik

Birliklerin organlarının (Birlik Meclisi, Birlik Encümeni, Birlik Başkanı) oluşum süreçlerini ve üyelikten ayrılma usullerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 127Soru →

Türkiye'deki yerel yönetim sistemi içerisinde yer alan mahalli idare birliklerinin, Anayasa'nın 127127. maddesi ve 53555355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu çerçevesindeki hukuki statüsü ve kuruluş prosedürü dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mahalli idare birlikleri kamu tüzel kişiliğine sahiptir ve birlik tüzüğünün kesinleşmesinden sonra Cumhurbaşkanının izni ile kurulurlar.

Cevap

Mahalli idare birlikleri kamu tüzel kişiliğine sahiptir ve birlik tüzüğünün kesinleşmesinden sonra Cumhurbaşkanının izni ile kurulurlar.
Doğru ifade, mahalli idare birliklerinin kamu tüzel kişiliğine sahip olduğunu ve kuruluşlarının Cumhurbaşkanı iznine tabi olduğunu belirten ifadedir. 53555355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 44. maddesi uyarınca birlik, tüzüğün kesinleşmesinden sonra Cumhurbaşkanının izniyle kurulur ve tüzel kişilik kazanır.

Adım Adım Çözüm

1
Hukuki dayanağı belirle.
Anayasa'nın 127127. maddesi mahalli idarelerin kendi aralarında birlik kurmalarına izin verir.
Birliklerin anayasal temelini anlamak için gereklidir.
2
Hukuki niteliği saptan.
Mahalli idare birlikleri birer 'kamu tüzel kişisi'dir.
Birliklerin devlet aygıtı içerisindeki statüsünü netleştirmek gerekir.
3
Kuruluş usulünü kontrol et.
53555355 sayılı Kanun uyarınca kuruluş için Cumhurbaşkanı izni şarttır.
Güncel mevzuattaki yetkili makamı belirlemek soruyu çözer.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinin Kamu Tüzel Kişiliği ve Cumhurbaşkanı İzniyle Kurulması
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 128Soru →

Bir mahalli idare birliği, tüzüğünde yer alan 'birliğin görev ve yetkileri' maddesini, hizmet alanını genişletmek amacıyla değiştirmeye karar vermiştir. 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca, birlik meclisi tarafından kabul edilen bu tüzük değişikliğinin hukuken kesinleşerek yürürlüğe girebilmesi için aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi zorunludur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanından izin alınması

Cevap

Birlik meclisince kabul edilen tüzük değişikliği ancak Cumhurbaşkanının izni ile hukuken geçerlilik kazanır.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 7. maddesine göre birlik tüzüğü, birliğin kuruluşundaki usule göre değiştirilir. Birliğin kuruluşu ise aynı kanunun 4. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanının izni ile gerçekleştiğinden, tüzükte yapılacak her türlü değişiklik de ancak Cumhurbaşkanının izni ile yürürlüğe girebilir.

Adım Adım Çözüm

1
İlgili kanun maddesinin belirlenmesi
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 7. maddesi.
Birlik tüzüğünün değiştirilme usulü bu maddede düzenlenmiştir.
2
Usul paralelliği ilkesinin uygulanması
Tüzük değişikliğinin birliğin kuruluş usulüne tabi olduğunun tespiti.
Kanun, tüzüğün kuruluşundaki usule göre değiştirileceğini açıkça belirtir.
3
Karar ve izin makamlarının netleştirilmesi
Birlik meclisi kararı ve Cumhurbaşkanı izni.
Birliğin kuruluşu Cumhurbaşkanı izniyle gerçekleştiği için tüzük değişikliği de aynı makamın iznine bağlıdır.

Anahtar Kavram

Birlik Tüzüğü Değişiklik Usulü

İpuçları

1
Mahalli idare birliklerinin kuruluşu ve tüzük değişiklikleri arasındaki usul benzerliğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Birlik tüzüğünde yer alması zorunlu olan unsurları (ad, merkez, üye listesi vb.) gözden geçirmek konuyu pekiştirmenize yardımcı olur.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 129Soru →

53555355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 20.20. maddesi kapsamında düzenlenen ve tüm belediyelerin doğal üyesi olduğu Türkiye Belediyeler Birliği'nin (TBBTBB) yönetim organları ve görev süreleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik başkanı ve encümen üyeleri, mahalli idare genel seçim sonuçlarının ilanından itibaren 55 yıl görev yapmak üzere seçilirler.

Cevap

Türkiye Belediyeler Birliği'nde birlik başkanı ve encümen üyeleri, mahalli idare genel seçim sonuçlarının ilanından itibaren beş yıl görev yapmak üzere seçilirler.
Doğru olan ifade, birlik başkanı ve encümen üyelerinin beş yıllık süre için seçilmesidir. 53555355 sayılı Kanun'un 20.20. maddesine göre, Türkiye Belediyeler Birliği'nde başkanlık ve encümen üyeliği süresi, mahalli idarelerin genel seçim periyoduyla tam uyumlu olacak şekilde beş yıl olarak belirlenmiştir. Bu durum, ilk dönem için iki yıl seçilen diğer mahalli idare birliği organlarından temel bir farktır.

Adım Adım Çözüm

1
İlgili Mevzuatın İncelenmesi
53555355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 20.20. maddesi tespit edildi.
Ülke düzeyinde kurulan mahalli idare birliklerinin statüsü bu maddede özel olarak düzenlenmiştir.
2
Organların Görev Sürelerinin Karşılaştırılması
Normal birliklerde 22 yıl + kalan süre (seçimlere kadar) kuralı varken, TBBTBB için doğrudan 55 yıl kuralı görüldü.
Ülke düzeyindeki birliğin sürekliliğini ve seçim periyoduyla uyumunu sağlamak amaçlanmıştır.
3
Encümen Yapısının Analizi
Encümen üye sayısının 1414 (başkanla 1515) olduğu teyit edildi.
Birlik yapısının büyüklüğü nedeniyle encümen üye sayısı diğer birliklerden daha fazladır.

Anahtar Kavram

Türkiye Belediyeler Birliği'nin (TBBTBB) Özel Statüsü ve Teşkilat Yapısı

Daha Fazla Pratik

Türkiye Belediyeler Birliği'nin gelir kalemlerini ve genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan payın oranını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 130Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu hükümleri uyarınca, mahalli idare birliklerinin yürütme organının başı ve birliğin temsilcisi olan "Birlik Başkanı"nın seçimi ve görev süresi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik meclisi, başkanı kendi üyeleri arasından gizli oyla seçer; ilk iki yıl için seçilen başkanın görev süresi iki yıldır.

Cevap

Birlik meclisi, başkanı kendi üyeleri arasından gizli oyla seçer; ilk iki yıl için seçilen başkanın görev süresi iki yıl, ikinci dönem için seçilenin görev süresi ise genel seçimlere kadardır.
Doğru ifadeye göre birlik başkanı, birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla seçilir. Kanuni düzenleme gereği, ilk iki yıl için seçilen başkanın görev süresi iki yıl ile sınırlandırılmış; ikinci dönem seçilenin görev süresi ise bir sonraki yerel seçimlere kadar uzatılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Birlik başkanının seçim organını ve adaylık şartını belirlemek
Birlik başkanı, birlik meclisi tarafından meclis üyeleri arasından seçilir.
5355 sayılı Kanun uyarınca birlik başkanı meclisin içinden çıkmalıdır.
2
Seçim usulünü teyit etmek
Seçim gizli oylama ile yapılır.
Demokratik temsil ve meclis içi iradenin serbestçe oluşması için kanun gizli oylama şartı getirmiştir.
3
Görev süresini kademelendirmek
İlk dönem için iki yıl, ikinci dönem için mahalli idare genel seçimlerine kadar.
Belediye meclisi başkanlık divanı seçim usulüne paralel olarak görev süresi iki aşamalı belirlenmiştir.

Anahtar Kavram

Birlik Başkanı Seçim Usulü ve Görev Süresi Kademelendirmesi
Tahmini Süre:1m 5s
Soru 131Soru →

53555355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu hükümleri çerçevesinde, mahalli idare birliklerinin tanımı ve hukuki niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mahalli idare birlikleri, üye mahalli idarelerden bağımsız bir kamu tüzel kişiliğine sahiptir ve kuruluşları Cumhurbaşkanının izni ile gerçekleşir.

Cevap

Mahalli idare birlikleri, üye mahalli idarelerden bağımsız bir kamu tüzel kişiliğine sahiptir ve kuruluşları Cumhurbaşkanının izni ile gerçekleşir.
Mahalli idare birlikleri, birden fazla mahalli idarenin (il özel idaresi, belediye ve köy) görevlerini birlikte yürütmek amacıyla oluşturdukları, üye idarelerden ayrı bir kamu tüzel kişiliğidir. 53555355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'na göre, birliğin kuruluşu tüzüğün Cumhurbaşkanı tarafından onaylanmasıyla gerçekleşir ve bu onay ile birlik tüzel kişilik kazanır.

Adım Adım Çözüm

1
Mahalli idare birliklerinin hukuki statüsünü belirlemek.
Anayasa'nın 127127. maddesi ve 53555355 sayılı Kanun uyarınca birlikler 'kamu tüzel kişisi' niteliğindedir.
Birlikler, kendilerini kuran belediye, köy veya il özel idarelerinden ayrı bir hukuki kişiliğe, bütçeye ve karar organlarına sahiptir.
2
Birliğin kuruluş usulünü ve yetkili makamı tespit etmek.
Birlik tüzüğünün Cumhurbaşkanı tarafından onaylanması.
53555355 sayılı Kanun'un 44. maddesi uyarınca birlik, tüzüğün Cumhurbaşkanınca onaylanmasıyla kurulur ve tüzel kişilik kazanır.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinin Kamu Tüzel Kişiliği ve Cumhurbaşkanı Onayı ile Kuruluşu

Daha Fazla Pratik

Birlik meclisinin oluşumu ve üyelik şartları konusuna çalışarak bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 132Soru →

Bir mahalli idare birliğinin bütçesinin kesinleşmesi ve üye idarelerin tüzükte belirlenen mali yükümlülüklerini aksatması durumunda uygulanacak prosedürle ilgili 53555355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu hükümleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik bütçesi birlik meclisince kabul edilerek kesinleşir; üye idarelerin vadesinde ödemediği katılım payları ise birlik başkanının başvurusu üzerine mahalli birliklerde valilik, ülke düzeyindeki birliklerde ise İçişleri Bakanlığı aracılığıyla ilgili idarenin genel bütçe payından kesilerek tahsil edilir.

Cevap

Birlik bütçesi meclis tarafından kabul edilerek kesinleşir; ödenmeyen katılım payları ise birlik başkanının talebiyle valilik veya İçişleri Bakanlığı kanalıyla üye idarenin genel bütçe payından kesilerek tahsil edilir.
Doğru ifadeye göre, birliğin en üst karar organı olan birlik meclisi bütçeyi kabul eder. Ayrıca, birliğin en önemli gelir kaynağı olan katılım paylarının tahsilatı, üye idarenin (belediye veya il özel idaresi) genel bütçeden aldığı paylardan doğrudan kesinti yapılabilmesi yoluyla güvence altına alınmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
53555355 sayılı Kanun'un 16. maddesini analiz etme
Birlik bütçesinin birlik meclisi tarafından kabul edileceği ve bütçe yılının takvim yılı olduğu belirlendi.
Bütçenin kesinleşme makamını tespit etmek için gereklidir.
2
53555355 sayılı Kanun'un 18. maddesini analiz etme
Üye idarelerin tüzükteki katılım paylarını ödememesi durumunda birlik başkanının başvurusuyla "kesinti" yoluna gidilebileceği görüldü.
Mali yükümlülüklerin ifasındaki zorlayıcı mekanizmayı anlamak için gereklidir.
3
Kesinti makamlarını doğrulama
Mahalli birliklerde valilik, ülke düzeyindeki birliklerde İçişleri Bakanlığı'nın aracı olduğu teyit edildi.
İdari prosedürün yasal dayanağını kesinleştirmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Birlik Bütçe Özerkliği ve Katılım Payı Tahsilat Rejimi
Soru 133Soru →

Mahalli idare birliklerinin mali özerkliğini ve üye idarelerle olan mali ilişkilerini düzenleyen 53555355 sayılı Kanun uyarınca, birlik bütçesinin kesinleşmesi ve "katılım payları"nın üye idare bütçelerindeki hukuki statüsü hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üye mahalli idarelerin ödeyecekleri katılım payı esasları birlik tüzüğünde belirlenir ve birlik bütçesinin kesinleşmesiyle bu paylar üye idarelerin bütçelerinde öncelikli gider olarak yer alır.

Cevap

Üye mahalli idarelerin katılım payları birlik tüzüğünde belirlenir ve bu paylar üye idarelerin bütçelerinde öncelikli gider statüsündedir.
Doğru ifadeye göre, 5355 sayılı Kanun'un 18. maddesi uyarınca üye mahalli idarelerin birliğe ödeyecekleri katılım payları miktarı veya oranları birlik tüzüğünde açıkça yer almalıdır. Ayrıca, birlik bütçesinin kesinleşmesiyle birlikte bu paylar, üye mahalli idarelerin kendi bütçelerine 'öncelikli gider' olarak kaydedilir; bu durum birliğin alacaklarının hukuki güvence altında olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun bütçe ve gelir maddelerini incele.
Kanun'un 16. maddesinin bütçe onayını, 18. maddesinin ise katılım paylarını düzenlediği görülür.
Yasal dayanağın doğru tespiti sorunun çözüm anahtarıdır.
2
Birlik bütçesinin kesinleşme usulünü değerlendir.
Birlik bütçesinin birlik meclisi tarafından kabul edilmesiyle kesinleştiği, bir üst makamın onayı gerekmediği saptanır.
Mahalli idare birliklerinin karar organlarının özerkliğini doğrulamak gerekir.
3
Katılım paylarının üye idare bütçesindeki statüsünü analiz et.
Tüzükle belirlenen bu payların üye idare bütçesine 'öncelikli gider' olarak konulması zorunluluğu tespit edilir.
Birliğin mali sürdürülebilirliğini koruyan yasal güvenceyi anlamak gerekir.

Anahtar Kavram

Birlik Bütçesi ve Katılım Payı Güvencesi

Daha Fazla Pratik

Birliklerin ödenmeyen katılım paylarının İller Bankası üzerinden tahsilat usulünü detaylandıran maddeleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 134Soru →

Türkiye’de mahalli idarelerin (il özel idaresi, belediye ve köy), kendilerine verilen görevlerden bir kısmını birlikte yürütmek üzere oluşturdukları mahalli idare birliklerinin tanımı ve hukuki niteliği ile ilgili olarak 53555355 sayılı Kanun ve 19821982 Anayasası hükümleri çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mahalli idare birlikleri, Anayasa'nın 127127. maddesi uyarınca kurulan, idari ve mali özerkliğe sahip kamu tüzel kişileridir.

Cevap

Mahalli idare birlikleri, Anayasa'nın 127. maddesi uyarınca kurulan, idari ve mali özerkliğe sahip kamu tüzel kişileridir.
Anayasa'nın 127127. maddesi mahalli idarelerin birlik kurabileceğini hükme bağlamış, 53555355 sayılı Kanun ise bu birliklerin kamu tüzel kişiliğine sahip olduğunu, idari ve mali özerklik çerçevesinde hizmet yürüttüğünü tescil etmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasal Dayanağı Belirleme
Anayasa'nın 127127. maddesi, mahalli idarelerin kendi aralarında birlik kurmalarına izin verilmesinin kanunla düzenleneceğini belirtir.
Birliklerin yasal temelini ve meşruiyet kaynağını tespit etmek için gereklidir.
2
Hukuki Statüyü Tanımlama
Birlikler, mahalli idarelerin oluşturduğu, kendine özgü kamu tüzel kişiliğine sahip yapılardır.
Birliğin üye idarelerden bağımsız bir hukuki varlığı olduğunu anlamak için kritiktir.
3
Yerinden Yönetim Türünü Analiz Etme
Türkiye'deki tüm yerel yönetim yapıları gibi birlikler de 'idari yerinden yönetim' esasına dayanır.
Siyasi yerinden yönetim (federalizm) ile idari yerinden yönetim arasındaki farkı ayırt etmek akademik bir zorunluluktur.
4
Kuruluş ve Denetim Usulünü Doğrulama
Kuruluş Cumhurbaşkanı iznine tabidir; denetim ise idari vesayet yoluyla merkezi yönetim tarafından yapılır.
Güncel mevzuattaki yetki dağılımını ve denetim türünü kesinleştirmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Mahalli idare birlikleri, mahalli idarelerin ortak görevlerini yürütmek amacıyla Cumhurbaşkanı izniyle kurulan kamu tüzel kişileridir.

Daha Fazla Pratik

Birliklerin organları (meclis, encümen, başkan) ve bunların oluşum usulleri üzerine çalışılması tavsiye edilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 135Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca, mahalli idarelerin kendilerine verilen görev ve hizmetlerden bir kısmını birlikte yürütmek üzere kurmayı planladıkları bir birliğin, tüzüğünün kesinleşmesinin ardından tüzel kişilik kazanabilmesi ve hukuken kurulmuş sayılabilmesi için aşağıdakilerden hangisinin izni gereklidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı

Cevap

Mahalli idare birlikleri, tüzüklerinin kesinleşmesinden sonra Cumhurbaşkanının izni ile kurulur ve tüzel kişilik kazanırlar.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 4. maddesine göre; mahalli idare birlikleri, tüzüğünün kesinleşmesinden sonra Cumhurbaşkanının izni ile kurulur ve tüzel kişilik kazanır. Bu yetki, birliğin hukuken varlık kazanmasını sağlayan kurucu işlemdir.

Adım Adım Çözüm

1
Birliği kuracak mahalli idarelerin meclis kararlarını ve tüzük taslağını hazırlaması
Tüzüğün kesinleşmesi süreci başlar.
Kuruluşun ilk adımı üye idarelerin iradesidir.
2
Kesinleşen tüzüğün ilgili makamlar aracılığıyla iletilmesi
Kuruluş izni için başvuru yapılmış olur.
Yasal prosedürün tamamlanması gerekir.
3
Cumhurbaşkanının onay/izin işleminin gerçekleşmesi
Birliğin tüzel kişilik kazanması
5355 Sayılı Kanun'un 4. maddesi gereği nihai yetki Cumhurbaşkanı'ndadır.

Anahtar Kavram

Mahalli idare birliklerinde tüzel kişilik kazanma anı ve izin makamı
Tahmini Süre:45s
Soru 136Soru →

53555355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca, mahalli idare birliklerinin yürütme ve danışma organı niteliğindeki birlik encümeninin oluşumu ve yapısıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik encümeni; birlik başkanı ile sayısı birlik tüzüğünde belirtilen ve birlik meclisince kendi üyeleri arasından bir yıl için seçilen üyelerden oluşur; ancak üye sayısı başkan dâhil yediyi geçemez.

Cevap

Birlik encümeni; birlik başkanı ile sayısı birlik tüzüğünde belirtilen ve birlik meclisince kendi üyeleri arasından bir yıl için seçilen üyelerden oluşur; ancak üye sayısı başkan dâhil yediyi geçemez.
53555355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 1212. maddesi uyarınca; birlik encümeni, birlik başkanı ile sayısı birlik tüzüğünde gösterilen ve birlik meclisinin kendi üyeleri arasından bir yıl için seçeceği üyelerden oluşur. Kanun, encümen üye sayısının başkan dâhil 77 kişiyi geçemeyeceğini açıkça emreder.

Adım Adım Çözüm

1
Kanuni dayanağın belirlenmesi.
53555355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 1212. maddesi incelenmiştir.
Birlik encümeninin oluşumu ve üye yapısı bu madde ile düzenlenmiştir.
2
Encümen başkanlığı ve üye seçim usulünün teyit edilmesi.
Birlik başkanının encümenin doğal başkanı olduğu ve üyelerin meclis içinden seçilmesi gerektiği görülmüştür.
Yürütme organının meclis iradesine ve başkanın liderliğine dayandığını doğrulamak için gereklidir.
3
Sayısal ve süresel sınırların kontrol edilmesi.
Üye sayısının üst sınırının başkan dâhil 77 olduğu ve görev süresinin 11 yıl olduğu saptanmıştır.
Kanundaki emredici sınırların tüzükteki esneklikten üstün olduğunu belirlemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Birlik Encümeninin Teşekkülü

Daha Fazla Pratik

Birlik encümeninin oluşumu ile Köylere Hizmet Götürme Birliklerinin (KHGB) özel encümen yapısı arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 137Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca tüzel kişilik kazanmış olan bir mahalli idare birliğinin, tüzüğünde yer alan zorunlu unsurlardan birini (örneğin birliğin adı, merkezi veya görevlerini) değiştirmek istemesi durumunda izlenmesi gereken hukuki usul aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tüzük değişikliğinin, birliğin kuruluşundaki usule uygun olarak birlik meclisi kararı ve Cumhurbaşkanının izniyle gerçekleştirilmesi

Cevap

Birlik tüzüğü değişikliğinin, birliğin kuruluşundaki usule uygun olarak birlik meclisi kararı ve Cumhurbaşkanının izniyle gerçekleştirilmesi gerekir.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 7. maddesine göre, birlik tüzüğünde yapılacak her türlü değişiklik, birliğin kuruluşundaki usule göre yapılmalıdır. Aynı kanunun 4. maddesi uyarınca birliğin kuruluşu Cumhurbaşkanı'nın iznine bağlı olduğundan, tüzük değişiklikleri de birlik meclisi kararından sonra Cumhurbaşkanı'nın izni ile tamamlanır.

Adım Adım Çözüm

1
İlgili mevzuatın belirlenmesi
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu.
Birliklerin işleyişi ve tüzük süreçleri bu kanunla düzenlenir.
2
Tüzük değişikliği usulünün tespiti
Kanun'un 7. maddesine göre tüzük değişikliği, birliğin kuruluşundaki usule göre yapılır.
Tüzük, birliğin anayasası niteliğinde olduğundan değişikliği de kuruluşu kadar sıkı şekil şartlarına tabidir.
3
Kuruluş usulünün hatırlanması
Birlik kuruluşu Cumhurbaşkanının izni ile gerçekleşir.
Güncel idari yapıda mahalli idare birliklerinin kurulması ve tüzük onayı Cumhurbaşkanı yetkisindedir.

Anahtar Kavram

Tüzük Değişikliğinde Kuruluş Usulüne Paralellik İlkesi

Daha Fazla Pratik

Birlik tüzüğünün zorunlu içeriği (Madde 5) ile ilgili bir soru çözerek tüzüğün kapsamını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 138Soru →

Türkiye'de mahalli idarelerin kendi kararlarıyla oluşturdukları iradi birliklerin tabi olduğu genel usuller ile ülke düzeyinde kurulan Türkiye Belediyeler Birliği'nin (TBBTBB) hukuki rejimi karşılaştırıldığında; aşağıdakilerden hangisi TBBTBB'yi diğer mahalli idare birliklerinden ayıran temel bir özelliktir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üyeliğin bir meclis kararına veya birlik meclisinin kabulüne bağlı olmaksızın, tüm belediyelerin kuruluşlarıyla birlikte birliğin doğal üyesi sayılması

Cevap

Türkiye Belediyeler Birliği'ne (TBB) üyeliğin, herhangi bir meclis kararı veya kabul sürecine bağlı olmaksızın, tüm belediyelerin kuruluşuyla birlikte otomatik olarak gerçekleşmesi (doğal üyelik).
Ülke düzeyinde kurulan mahalli idare birliklerinde (Türkiye Belediyeler Birliği - TBB), belediyelerin birliğe katılması için bir irade beyanı veya meclis kararı gerekmez; kanun gereği tüm belediyeler kuruluşuyla birlikte bu birliğin doğal üyesi sayılır. Bu durum, katılımın meclis kararı ve birlik kabulüyle gerçekleştiği diğer mahalli idare birliklerinden en temel farkıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İradi mahalli idare birliklerinin üyelik usulünü belirle.
İradi birliklere katılmak için ilgili mahalli idare meclisinin kararı ve birlik meclisinin kabulü şarttır.
Genel mahalli idare birliği mevzuatının katılıma dair temel kuralıdır.
2
Ülke düzeyinde kurulan birliklerin (TBB) üyelik statüsünü incele.
Mevzuata göre tüm belediyeler TBB'nin doğal üyesidir.
Ülke düzeyindeki birliğin temsil gücünü ve kaynak yapısını korumak amacıyla getirilmiş özel bir hükümdür.
3
Karşılaştırma yaparak ayırt edici unsuru saptan.
Doğal üyelik statüsü, TBB'yi iradi katılım esasına dayanan diğer birliklerden ayırır.
Seçenekler arasında sadece bu özellik TBB'nin 'ülke düzeyi' statüsüne özgü hukuki farktır.

Anahtar Kavram

Mahalli idare birliklerinde iradi üyelik ile ülke düzeyindeki doğal üyelik ayrımı

Daha Fazla Pratik

TBB'nin özel bütçe yapısı ve encümen üye sayısının (1515 kişi) genel birlik sınırlamalarından farkını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken 'iradi' (isteye bağlı) ve 'doğal/zorunlu' (kanundan doğan) ayrımına odaklanmak, ülke düzeyinde tek bir birlik kurulması mantığıyla doğal üyeliği ilişkilendirmeyi kolaylaştırır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 139Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu çerçevesinde; mahalli idarelerin kendi aralarında bir birlik kurma iradesi göstermeleri ve hazırlanan tüzüğün kesinleşmesi sürecinin ardından, bu birliğin bir 'kamu tüzel kişisi' olarak hukuk aleminde varlık kazanabilmesi için öngörülen nihai aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tüzüğün kesinleşmesinden sonra Cumhurbaşkanı tarafından kurulmasına izin verilmesi

Cevap

Birlik tüzüğünün kesinleşmesinin ardından Cumhurbaşkanı tarafından kuruluş izni verilmesiyle tüzel kişilik kazanılır.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 4. maddesine göre; birlik, tüzüğün kesinleşmesinden sonra Cumhurbaşkanının izni ile kurulur ve bu izin anıyla birlikte kamu tüzel kişiliği kazanır. Bu, merkezi yönetimin yerinden yönetim üzerindeki en ağır vesayet yetkilerinden biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Meclis Kararlarının Alınması
Birlik kuracak olan her mahalli idarenin (belediye, köy, il özel idaresi) kendi meclislerinde karar alması.
Kuruluş iradesinin hukuki dayanağını oluşturmak.
2
Tüzüğün Hazırlanması ve Kesinleşmesi
Birliğin adını, amacını ve organlarını belirleyen tüzüğün valilik süreçleriyle kesinlik kazanması.
Birliğin anayasasını oluşturmak.
3
Cumhurbaşkanı İzninin Alınması
Kesinleşen tüzüğün Cumhurbaşkanlığına sunulması ve iznin çıkması.
Kamu tüzel kişiliğinin (legal personality) yasal olarak doğması.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinin Kuruluş Usulü
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 140Soru →

Mahalli idare birliklerinde, birlik meclisinin karar organı olma vasfına karşın birlik encümeni yürütme ve danışma işlevlerini üstlenmektedir. 53555355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca, birlik encümeninin teşekkülü ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik encümeni; birlik başkanı ile sayısı birlik tüzüğünde belirtilen ve birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından seçilen üyelerden oluşur.

Cevap

Birlik encümeni; birlik başkanı ile sayısı birlik tüzüğünde belirtilen ve birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından seçilen üyelerden oluşur.
Doğru seçenek, 53555355 sayılı Kanun'un 1212. maddesindeki hükmü tam olarak yansıtmaktadır. Birlik encümeni, birlik başkanı ve sayısı tüzükte belirlenen, meclisin kendi üyeleri arasından seçtiği üyelerden teşekkül eder. Bu yapı, birliğin demokratik temsil niteliğini yürütme organında da korumayı amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal dayanağın belirlenmesi
53555355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 1212. maddesi esas alınır.
Mahalli idare birliklerinin organ yapısı bu kanunla düzenlenmiştir.
2
Üye yapısının analiz edilmesi
Birlik encümeninin üyelerinin tamamının (başkan hariç) birlik meclisi üyeleri arasından seçilmesi gerektiği saptanır.
Birlik encümeni, belediye encümeninden farklı olarak 'atanmış üye' (birim amiri) içermeyen, tamamen seçilmişlerden oluşan bir yapıya sahiptir.
3
Başkanlık makamının tespiti
Birlik başkanının encümenin de doğal başkanı olduğu teyit edilir.
Birlik başkanı, birliğin yürütme organının başı sıfatıyla encümene başkanlık eder.

Anahtar Kavram

Birlik Encümeninin Saf Seçilmiş Üye Yapısı

Daha Fazla Pratik

Birlik encümeninin bütçe üzerindeki inceleme yetkisi ile birlik meclisinin bütçeyi onaylama yetkisi arasındaki farkları gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 7 / 9Sonraki