Mahalli İdarelerin Mali Yapısı

130 soru

Soru 101Soru

Büyükşehir belediyesi statüsünde bulunmayan bir belediyenin, bir mali yıl içerisinde yapmayı planladığı iç borçlanma tutarının; en son kesinleşmiş bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranıyla artırılmış miktarının yılı içinde toplam %10\%10'unu geçmesi durumunda, söz konusu borçlanmanın hukuken tekemmül edebilmesi için gerekli olan karar yeter sayısı ve onay makamı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğunun kararı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının onayı

Cevap

Belediye meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğunun kararı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının onayı gereklidir.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 6868. maddesinin (e) bendi uyarınca; belediyelerin bir mali yıl içinde yapacağı toplam iç borçlanma, bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranıyla artırılan miktarının %10\%10'unu geçiyorsa, bu işlem için hem belediye meclis üye tam sayısının salt çoğunluğunun kararı hem de Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının onayı zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Yıllık borçlanma eşiğini kontrol et
Mali yıl içindeki borçlanmanın bütçe gelirlerinin (yeniden değerleme oranıyla artırılmış) %10\%10'unu aştığı tespit edildi.
Yüzde 10'luk sınır, belediyenin kendi meclis kararıyla yapabileceği borçlanmanın üst limitidir.
2
Karar organını ve yeter sayısını belirle
Belediye meclisinin üye tam sayısının salt çoğunluğu (50%+150\% + 1) gereklidir.
Sınır aşıldığı için basit çoğunluk (toplantıya katılanlar) yeterli olmayıp, nitelikli bir meclis kararı aranmaktadır.
3
Dış onay makamını tespit et
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından onay alınmalıdır.
Belediyelerin mali denetimi ve vesayeti kapsamında, eşiği aşan borçlanmalar Bakanlık onayına tabi tutulmuştur.

Anahtar Kavram

5393 Sayılı Belediye Kanunu 68. Madde Borçlanma Esasları

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediyelerinde borç stok limitinin (1.5 kat) ve dış borçlanmada Cumhurbaşkanlığı onayının hangi şartlarda gerektiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 102Soru

Mahalli idarelerin mali yönetiminde, bütçeden yapılacak harcamaların yasallığı ilkesi gereği, gider kalemlerinin ilgili mevzuatta (53935393 ve 53025302 sayılı kanunlar vb.) tahdidi olarak sayılan unsurlar arasında yer alması zorunludur.

Buna göre, bir belediyenin bütçe uygulamaları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bütçenin giderler kısmında yer alabilecek yasal bir kalemdir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mahalli idarenin üye olduğu veya kurucusu olduğu yerel yönetim birliklerine ödenmesi gereken yıllık katılım payları

Cevap

Mahalli idarenin üye olduğu yerel yönetim birliklerine ödenen katılım payları, belediye bütçesinde yer alan yasal bir gider kalemidir.
Doğru seçenek olan yerel yönetim birliklerine ödenen katılım payları, 53935393 sayılı Belediye Kanunu'nun 6060. maddesinin (m) fıkrasında belediye giderleri arasında açıkça sayılmıştır. Mahalli idareler, ortak hizmet yürütmek amacıyla kurdukları birliklerin giderlerine kendi bütçelerinden pay ayırmakla yükümlüdürler.

Adım Adım Çözüm

1
Harcamanın yasal dayanağını kontrol etme
53935393 sayılı Belediye Kanunu'nun 6060. maddesi ve 53025302 sayılı Kanun'un 4343. maddesi incelenir.
Mahalli idare giderleri kanunda tahdidi (sınırlı) olarak sayılmıştır.
2
Merkezi yönetim ile yerel yönetim görev ayrımını yapma
Mahalle muhtarı ödenekleri ve devlet okulu öğretmen maaşları elenir.
Bu harcamalar merkezi idarenin (Bakanlıkların) bütçe sorumluluğundadır.
3
Gelir ve gider kavramlarını ayırt etme
Harcamalara katılma payları ve merkezi yönetim vergi payları elenir.
Bu kalemler belediye kasasına giren 'gelir' unsurlarıdır.
4
Birlik katılım payını doğrulama
Mahalli idare birliklerine ödenen payların gider olduğu tespit edilir.
Kanunun 60/m60/m maddesi bu harcamayı açıkça gider olarak tanımlamıştır.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Giderlerinin Tahdidiliği ve Gelir-Gider Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Belediye Kanunu 60. madde ile 59. maddeyi (Gelirler) karşılaştırmalı olarak inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 103Soru

Köy tüzel kişiliğinin mahalli müşterek ve zorunlu ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla köy sakinlerine bir mali yükümlülük olarak öngörülen "salma" uygulaması kapsamında, ödenecek miktarın belirlenmesinde esas alınan temel kıstas ve bu konuda karar almaya yetkili organ aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Köy sakinlerinin mali gücü (hal ve vakti) – Köy İhtiyar Meclisi

Cevap

Salma miktarı köy sakinlerinin mali durumu (hal ve vakti) gözetilerek Köy İhtiyar Meclisi tarafından belirlenir.
Köy Kanunu'nun ilgili maddeleri uyarınca, köyün ortak ve zorunlu giderlerini karşılamak üzere toplanan salmanın miktarı ve köylüler arasındaki dağıtımı, Köy İhtiyar Meclisi tarafından her köylünün mali durumuna (hal ve vaktine) göre belirlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Salma kavramının niteliğinin tespit edilmesi.
Salma, köyün zorunlu işleri için toplanan nakdi (parasal) bir yükümlülüktür.
İmece (bedeni çalışma) ile salma (nakdi katkı) arasındaki farkın anlaşılması gerekir.
2
Yetkili organın belirlenmesi.
Köy Kanunu'na göre köyün mali işlerinde karar organı Köy İhtiyar Meclisi'dir.
Muhtar yürütme organı iken, meclis karar organıdır.
3
Dağıtım kıstasının hukuki dayanağının bulunması.
Kanun, bu yükümlülüğün köylülerin "hal ve vaktine" (ödeme gücüne) göre dağıtılmasını emreder.
Sosyal adalet ilkesi gereği herkesin gücü oranında katılımı sağlanır.

Anahtar Kavram

Salma ve Köy İhtiyar Meclisi Yetkisi
Tahmini Süre:50s
Soru 104Soru

53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 42.42. maddesinde düzenlenen gelir kalemleri ile mahalli idarelerin genel mali rejimini belirleyen diğer mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, il özel idaresinin gelirleri ve bu gelirlerin hukuki statüsü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresi tarafından sunulan hizmetler karşılığında alınan ücretler idarenin öz gelirleri arasında yer alır ve bu ücretlerin tarifelerini belirleme yetkisi münhasıran il genel meclisine aittir.

Cevap

İl özel idaresi tarafından yürütülen hizmetler karşılığında alınan ücretler idarenin öz geliridir ve bu ücretlerin miktarını belirleme yetkisi il genel meclisine aittir.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 42. maddesinde 'hizmet karşılığı alınan ücretler' idarenin öz gelirleri arasında açıkça sayılmıştır. Aynı Kanun'un 10. maddesi, bu ücretlerin tarifelerini belirleme yetkisini karar organı olan İl Genel Meclisi'ne vermiştir. Bu durum, mahalli idarelerin kendi gelirlerini yönetme yetkisi olan mali özerkliğin temel bir unsurudur.

Adım Adım Çözüm

1
5302 sayılı Kanun'un 42. maddesindeki gelir kalemlerini analiz etme
Hizmet karşılığı alınan ücretlerin (madde 42/c) il özel idaresinin öz gelirleri arasında sayıldığı tespit edilir.
İl özel idaresinin kendi sunduğu hizmetlerden gelir elde etme yetkisinin kaynağını belirlemek için.
2
Karar organının yetkilerini kontrol etme
5302 sayılı Kanun'un 10/b maddesi uyarınca vergi dışı gelirlerin (ücretler gibi) tarifelerini belirleme yetkisinin İl Genel Meclisi'nde olduğu doğrulanır.
Mali işlemlerin hangi organın iradesiyle kesinleştiğini saptamak için.
3
Diğer mevzuat (6360 ve 2464) ile karşılaştırma yapma
Büyükşehirlerde il özel idarelerinin kaldırıldığı ve belediye vergilerinin (ilan-reklam vb.) il özel idaresi tarafından toplanamayacağı netleştirilir.
Hukuki sınırı ve yetki alanını tam olarak belirlemek için.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresi Öz Gelirleri ve Organ Yetki Paylaşımı

Daha Fazla Pratik

İl özel idaresinin gider kalemleri ile 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 105Soru

6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun hükümleri uyarınca, Bankanın ortakları olan mahalli idarelerin en üst karar organı olan Genel Kurulda temsil edilmesine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idarelerini valiler, belediyeleri ise belediye başkanları temsil eder.

Cevap

İller Bankası A.Ş. Genel Kurulunda il özel idarelerini valiler, belediyeleri ise belediye başkanları temsil eder.
6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun'un 5. maddesine göre, bankanın hissedarı olan il özel idareleri Genel Kurulda valiler tarafından, belediyeler ise belediye başkanları tarafından temsil edilir. Bu düzenleme, yerel yönetimlerin şirket üzerindeki haklarını doğrudan en üst idari amirleri vasıtasıyla kullanmalarını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
İller Bankası'nın (İlbank) hukuki yapısını ve hissedarlarını belirle.
Banka, mahalli idarelerin (il özel idareleri ve belediyeler) ortağı olduğu bir anonim şirkettir.
Temsil yetkisinin kaynağı bankanın ortaklık yapısıdır.
2
6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun'un 5. maddesini incele.
Madde 5/1: 'Genel Kurul; hissedar il özel idarelerini temsilen valiler, belediyeleri temsilen belediye başkanlarından oluşur.'
Genel Kurulun kimlerden oluşacağı kanunla açıkça hükme bağlanmıştır.
3
Temsilci sıfatlarını saptanmış olan mahalli idare birimleriyle eşleştir.
İl özel idaresi için vali, belediye için belediye başkanı temsilcidir.
Kurumsal temsil, idarenin tüzel kişiliğini temsil eden en üst makamlar aracılığıyla gerçekleşir.

Anahtar Kavram

İlbank Genel Kurul Temsil Yetkisi
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 106Soru

Mahalli idarelerin bütçe yapısı, harcamaların kanunla önceden belirlenmesi esasına dayanır. 53935393 sayılı Belediye Kanunu'nun 6060. maddesi, belediyelerin hangi kalemler için ödeme yapabileceğini sınırlı bir liste hâlinde düzenlemiştir. Bir harcamanın hukuken geçerli bir gider olarak kabul edilebilmesi için bu listede veya ilgili diğer özel kanunlarda yer alması şarttır.

Buna göre, belediyenin mali faaliyetleri kapsamında karşılaşılan aşağıdaki kalemlerden hangisi, ilgili kanun hükmüne göre bir 'belediye gideri' olarak değil, aksine bir 'belediye geliri' olarak değerlendirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye sınırları içinde yapılan yol ve su hizmetleri karşılığında mülk sahiplerinden tahsil edilen katılma payları

Cevap

Belediye sınırları içinde yapılan yol ve su hizmetleri karşılığında mülk sahiplerinden tahsil edilen katılma payları bir gelir kalemidir.
Belediye sınırı içindeki gayrimenkul sahiplerinden alınan yol ve su harcamalarına katılma payları, 53935393 sayılı Kanun'un 5959. maddesinde belediyenin 'öz gelirleri' arasında sayılmıştır. Bir unsurun gider olabilmesi için belediye bütçesinden dışarıya doğru bir para akışı olması gerekir; oysa bu kalem belediye kasasına giren bir kaynaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal dayanağın belirlenmesi
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 60. maddesi incelenmelidir.
Belediye giderleri bu maddede tahdidi (sınırlı) olarak sayılmıştır.
2
Gider ve gelir ayrımının yapılması
Birliklere ödenen 'katılım payı' gider iken, vatandaşlardan alınan 'katılma payı' gelirdir.
Kavram benzerliği nedeniyle öğrencilerin en çok karıştırdığı teknik ayrım budur.
3
Seçeneklerin analizi
Yol ve su hizmetleri karşılığı alınan bedellerin 59. maddede (gelirler) yer aldığı tespit edilir.
Bu ödemeler belediyenin kasasından çıkan bir para değil, kasaya giren bir öz gelirdir.

Anahtar Kavram

Belediye Giderleri (Madde 60) vs. Belediye Gelirleri (Madde 59) Ayrımı
Soru 107Soru

Mahalli idarelerde harcamaların yasallığı ilkesi çerçevesinde, belediye bütçesinden yapılabilecek ödemeler kanunla sınırlı olarak sayılmıştır. Bu kapsamda, belediyenin mali yıl bütçesi ve kesin hesabı incelendiğinde; aşağıdaki kalemlerden hangisinin bütçenin 'gider' (ödenek) cetvelinde yer alması gereken yasal bir harcama kalemi olduğu söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mahalli idare birliklerine üyelik dolayısıyla ilgili mevzuat veya birlik tüzüğü uyarınca belediye bütçesinden karşılanan yıllık katılım payları

Cevap

Mahalli idare birliklerine ödenen yıllık katılım payları, Belediye Kanunu uyarınca belediyenin bütçesinde gider olarak gösterilmesi gereken yasal harcama kalemlerinden biridir.
Mahalli idare birliklerine ödenen katılım payları, 53935393 sayılı Belediye Kanunu'nun 6060. maddesinde belediyenin giderleri arasında açıkça (l bendinde) zikredilmiştir. Bu ödeme, belediyenin kendi tüzel kişiliği dışında dahil olduğu idari yapılarla olan mali ilişkisini yansıtan bir harcama kalemidir.

Adım Adım Çözüm

1
Kanuni dayanağın belirlenmesi
53935393 sayılı Belediye Kanunu'nun 6060. maddesi
Belediyelerin bütçesinden yapılabilecek harcamalar bu maddede 'tahdidi' (sınırlı) olarak sayılmıştır.
2
Seçeneklerin bütçe yönünden analiz edilmesi
Gelir ve gider ayrımının yapılması
Vekâlet ücreti tahsilatı, vergi payları ve borçlanma hasılatı birer kaynak girişidir (gelir/finansman). İade işlemleri ise gelir azalışıdır.
3
İstisnai ve özel kalemlerin kontrol edilmesi
Birlik katılım paylarının (l) bendinde yer alması
Belediyenin üye olduğu birliklere yaptığı ödemeler, yasal bir hizmet yükümlülüğü ve dolayısıyla bir harcama (gider) kalemidir.

Anahtar Kavram

Harcamaların Yasallığı ve Bütçe Sınıflandırması

Alternatif Yöntem

Bütçe kod yapısını (Analitik Bütçe Sınıflandırması) hatırlayarak; 01 (Personel), 03 (Mal ve Hizmet Alımı) ve 05 (Cari Transferler) koduna girebilecek işlemleri 'gider', 01-09 arası gelir kodlarını ise 'gelir' olarak sınıflandırmak çözümü kolaylaştırır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 108Soru

53935393 sayılı Belediye Kanunu uyarınca; büyükşehir belediyeleri, bu belediyelere bağlı kuruluşlar ve büyükşehir belediyesi şirketlerinin, faiz dâhil toplam iç ve dış borç stok tutarı için belirlenen yasal üst sınır aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: En son kesinleşmiş bütçe gelirleri toplamının yeniden değerleme oranıyla artırılan miktarının bir buçuk katını aşamaz.

Cevap

Büyükşehir belediyeleri için borç stok sınırı, en son kesinleşmiş bütçe gelirleri toplamının yeniden değerleme oranıyla artırılan miktarının bir buçuk katıdır.
Doğru yanıt olan seçenek, 53935393 sayılı Kanun'un 68/d68/d bendinde yer alan 'Bu miktar büyükşehir belediyeleri için bir buçuk katı olarak uygulanır' hükmüne tam olarak uymaktadır. Bu sınır; belediye, bağlı kuruluş (İSKİ, ASKİ vb.) ve belediye şirketlerinin toplam borcunu kapsar.

Adım Adım Çözüm

1
53935393 sayılı Belediye Kanunu'nun 6868. maddesindeki borçlanma esaslarını inceleyin.
Belediyelerin toplam borç stokunun (faiz dahil) bir üst sınırı olduğu tespit edilir.
Yasal çerçeveyi belirlemek için.
2
Büyükşehir belediyeleri için öngörülen özel katsayıyı belirleyin.
Normal belediyeler için bütçe geliri kadar (11 kat) olan sınırın, büyükşehirler için 1,51,5 kat olarak uygulandığı görülür.
Sorudaki özel durumun (büyükşehir) tespit edilmesi.

Anahtar Kavram

Mahalli İdarelerde Borç Stok Sınırı

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediyelerinde borçlanma yetkisinin meclisten başkana devredilip devredilemeyeceğini ve %10\%10 sınırının aşılması durumundaki 'salt çoğunluk' şartını inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 109Soru

442 sayılı Köy Kanunu hükümleri uyarınca, köy tüzel kişiliğinin mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla başvurulan "salma" uygulamasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Salma, bir mahalli idare geliri olması sebebiyle, bu gelirin tarh, tahakkuk ve tahsilat süreçlerinde 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uygulanır.

Cevap

Salma uygulamasında Vergi Usul Kanunu hükümlerinin uygulanacağı ifadesi yanlıştır; çünkü köyler bu kanunun kapsamı dışındadır.
Vergi Usul Kanunu'nun (VUK) 1. maddesinde kanunun kapsamı; genel bütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyelere ait vergi, resim ve harçlar olarak belirlenmiştir. Köy idareleri bu maddede sayılmadığı için VUK hükümlerine tabi değildir. Köy gelirleri (salma dahil) ile ilgili uyuşmazlıklar ve usul işlemleri Köy Kanunu ve tahsilat aşamasında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun çerçevesinde yürütülür.

Adım Adım Çözüm

1
Salmanın hukuki dayanağını ve karar organını belirleme
Salma, 442 sayılı Köy Kanunu'na göre köy ihtiyar meclisi tarafından belirlenen bir öz gelirdir.
Uygulamanın yasal çerçevesini çizmek için karar organını bilmek gerekir.
2
Vesayet denetimi ve kesinleşme sürecini kontrol etme
Karar, mülki idare amirinin (kaymakam/vali) onayı ile kesinleşir.
Yerel yönetimlerin mali kararları üzerindeki merkezi denetim usulünü doğrulamak gerekir.
3
Vergi Usul Kanunu'nun (VUK) uygulama kapsamını inceleme
213 sayılı VUK Madde 1; genel bütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyeleri kapsar; köyleri kapsamaz.
Köylerin mali işlemlerinin hangi usul kanununa tabi olduğunu netleştirmek gerekir.
4
Tahsilat usulünü teyit etme
Köy gelirlerinin takibi ve tahsili, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre yapılır.
VUK uygulanmadığına göre hangi kanunun geçerli olduğunu belirlemek çözüm için kritiktir.

Anahtar Kavram

Köy Gelirlerinin Hukuki Rejimi ve VUK Kapsamı

Daha Fazla Pratik

İl Özel İdaresi ve Belediye gelirlerinin VUK ve 6183 sayılı Kanun karşısındaki durumlarını karşılaştırmalı olarak çalışınız.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 110Soru

Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan menkul ve gayrimenkul malların yangın riskine karşı sigortalanması durumunda tahakkuk eden 'Yangın Sigortası Vergisi'nin yasal mükellefi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sigorta şirketleri

Cevap

Yangın Sigortası Vergisi'nin yasal mükellefi sigorta şirketleridir.
24642464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 4343. maddesinde 'Yangın Sigortası Vergisinin mükellefi, sigorta şirketleridir.' hükmü yer almaktadır. Bu düzenleme ile vergi sorumluluğu doğrudan hizmeti sunan şirkete verilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Vergi türünün yasal dayanağını tespit etmek.
24642464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun ilgili maddeleri belirlenir.
Belediye öz gelirlerinin yasal çerçevesi bu kanunla çizilmiştir.
2
Yangın Sigortası Vergisi'ne ilişkin 'Mükellef' tanımını incelemek.
Kanunun 4343. maddesinde mükellefiyetin sigorta şirketlerine ait olduğu görülür.
Mükellefiyetin kime ait olduğu kanunla açıkça tanımlanmıştır.

Anahtar Kavram

Yangın Sigortası Vergisi Mükellefiyeti

Alternatif Yöntem

Vergi hukukunda mükellef (hukuki sorumlu) ve vergi taşıyıcısı (ekonomik yüklenici) ayrımını yaparak cevaba ulaşılabilir.
Tahmini Süre:45s
Soru 111Soru

Mahalli idarelerin kentsel altyapı projelerinin finansmanı ve teknik hizmet sunumu süreçlerinde kilit rol üstlenen İller Bankası A.Ş.'nin (İlbank) sermaye ve ortaklık haklarını düzenleyen 6107 sayılı Kanun hükümleri dikkate alındığında, ortakların sermaye paylarının hukuki statüsüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ortakların sermaye payları, yalnızca Bankaya olan borçları için rehin veya haciz işlemine konu edilebilir.

Cevap

Ortakların sermaye paylarının yalnızca Bankaya olan borçları için rehin veya haciz işlemine konu edilebileceğini belirten ifade doğrudur.
6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun'un 4. maddesinin 5. fıkrasına göre; ortakların Bankadaki sermaye payları, Bankaya olan borçları hariç rehnedilemez ve haczedilemez. Bu hüküm, payların hukuki bir zırhla korunduğunu ancak bu zırhın tek delinme noktasının ilgili idarenin Bankaya olan kendi borçları olduğunu açıkça ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Bankanın sermaye kaynağının tespiti
6107 sayılı Kanun 4. maddeye göre sermaye; belediye ve il özel idarelerinin genel bütçe vergi geliri paylarından yapılan %2 kesintilerle oluşur.
Sermaye oluşum mekanizmasını anlamak için yasal dayanağın belirlenmesi gerekir.
2
Sermaye paylarının korunmasına ilişkin hükmün analizi
Kanun, payların rehnedilemeyeceğini ve haczedilemeyeceğini hükme bağlamıştır.
Kamu bankasının sermaye yapısının bütünlüğünü koruma amacı taşır.
3
Yasal istisnanın belirlenmesi
Haciz ve rehin yasağının tek istisnası ortağın 'Bankaya olan borçları'dır.
Bankanın kendi alacaklarını güvence altına almasına imkan tanınmıştır.

Anahtar Kavram

İlbank Sermaye Paylarının Devredilemezliği ve Haciz İstisnası
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 112Soru

Mahalli idarelerin yatırım programlarında yer alan projelerin finansmanını sağlamak amacıyla başvurdukları borçlanma yöntemlerinden biri olan tahvil ihracı süreciyle ilgili olarak, 53935393 sayılı Belediye Kanunu hükümleri çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi zorunludur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye meclisinin kararı ile birlikte Sermaye Piyasası Kurulu kaydına alınması ve Cumhurbaşkanından izin alınması

Cevap

Belediye meclis kararı, Sermaye Piyasası Kurulu kaydına alınma ve Cumhurbaşkanı izninin birlikte gerçekleşmesi zorunludur.
Doğru yanıt olan seçenek, 53935393 sayılı Belediye Kanunu'nun 6868. maddesinin (c) bendinde yer alan 'Tahvil ihracı, yatırım programında yer alan projelerin finansmanı için ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca Sermaye Piyasası Kurulu kaydına alınarak ve Cumhurbaşkanının izniyle yapılır.' hükmüyle tam olarak örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Borçlanma türünün belirlenmesi
Tahvil ihracı (Borçlanma enstrümanı)
Soruda spesifik olarak tahvil ihracı prosedürü sorulmaktadır.
2
Yasal dayanağın (5393 Sayılı Kanun, Madde 68/c) incelenmesi
Belediye Meclis Kararı + SPK Kaydı + Cumhurbaşkanı İzni
Kanun koyucu, sermaye piyasası araçlarının kullanımı için merkezi idarenin ve denetleyici kurulun onayını şart koşmuştur.

Anahtar Kavram

Tahvil İhracı Prosedürü

İpuçları

1
Tahvil bir sermaye piyasası aracı olduğu için hangi kurulun denetimine tabi olabileceğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Belediyelerin dış borçlanma usulü ile tahvil ihracı arasındaki makam farklarını karşılaştırın.
Tahmini Süre:1m 5s
Soru 113Soru

5393 sayılı Belediye Kanunu ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, mahalli idarelerin bir önceki mali yıla ait uygulama sonuçlarını gösteren 'kesin hesap' süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi mahalli idare türleri arasındaki temel bir takvimsel farklılığı doğru ifade etmektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye kesin hesabının Nisan ayı içinde encümene sunulmasına karşın, il özel idaresi kesin hesabının Mart ayı içinde encümene sunulması

Cevap

Belediye kesin hesabının Nisan ayı içinde encümene sunulmasına karşın, il özel idaresi kesin hesabının Mart ayı içinde encümene sunulması
Doğru seçenek, iki mahalli idare arasındaki en belirgin prosedürel farkı ifade etmektedir. 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 64. maddesi gereği belediye kesin hesabı Nisan ayında encümene sunulurken; 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 48. maddesi gereği il özel idaresi kesin hesabı bir ay daha erken, yani Mart ayında encümene sunulmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 64. maddesini inceleyin.
Belediye kesin hesabının Nisan ayı içinde encümene sunulması ve Mayıs ayında meclisçe karara bağlanması gerektiğini tespit edin.
Belediye bütçe döngüsünün yasal dayanağını belirlemek için.
2
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 48. maddesini inceleyin.
İl özel idaresi kesin hesabının Mart ayı içinde encümene sunulması, Nisan ayı sonuna kadar encümende incelenmesi ve Mayıs ayında meclisçe karara bağlanması gerektiğini tespit edin.
İl özel idaresi bütçe döngüsünün yasal dayanağını belirlemek için.
3
İki kanun arasındaki tarihsel farkı karşılaştırın.
Encümene sunulma aşamasında bir aylık bir fark (Mart ve Nisan) olduğunu, ancak meclis onayı aşamasının her ikisinde de Mayıs ayı olduğunu görün.
Soruda sorulan temel takvimsel farklılığı saptamak için.

Anahtar Kavram

Kesin Hesap Sürecinde 5393 ve 5302 Sayılı Kanunların Takvim Farklılıkları

İpuçları

1
Mahalli idarelerin bütçe döngüsünde 'kesin hesap', bütçenin aklanması anlamına gelir ve Mayıs ayı her iki idare için de ortak bir onay ayıdır.
2
Belediye Kanunu ile İl Özel İdaresi Kanunu arasındaki en büyük takvim farkı, kesin hesabın incelenmek üzere encümene gönderildiği aydadır.

Daha Fazla Pratik

Mahalli idarelerin bütçe tasarılarının (tahmini bütçe) encümene ve meclise sunulma aylarını (Eylül-Ekim-Kasım süreci) kesin hesap takvimi ile karşılaştırmalı olarak çalışınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 114Soru

57795779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun uyarınca, genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamı üzerinden büyükşehir belediyeleri dışındaki belediyelere ayrılan %1,50\%1,50 oranındaki payın belediyeler arasında dağıtımıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu payın %80\%80'i nüfus, %20\%20'si ise sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksi esas alınarak dağıtılır.

Cevap

Büyükşehir belediyeleri dışındaki belediyelere ayrılan %1,50'lik payın %80'i nüfus, %20'si ise sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksi kriterlerine göre dağıtılır.
5779 sayılı Kanun'un 5. maddesi, büyükşehir belediyeleri dışındaki belediyelere ayrılan %1,50\%1,50 oranındaki payın %80\%80'inin nüfus, %20\%20'sinin ise Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen en son sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksi esas alınarak dağıtılacağını hükme bağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Pay oranının ve kapsamının belirlenmesi
5779 sayılı Kanun uyarınca belediyelere (büyükşehir dışı) genel bütçe vergi gelirlerinden %1,50\%1,50 oranında pay ayrılır.
Soruda sorulan spesifik pay havuzunu tanımlamak gerekir.
2
Dağıtım kriterlerinin analizi
İlgili kanunun 5. maddesine göre bu havuzdaki paranın dağıtımında iki temel kriter vardır: Nüfus ve Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Endeksi (SEGE).
Belediyelerin mali ihtiyaçlarını ve gelişmişlik farklarını gidermek hedeflenir.
3
Ağırlık oranlarının tespiti
Nüfusun ağırlığı %80\%80, gelişmişlik endeksinin ağırlığı ise %20\%20 olarak belirlenmiştir.
En büyük payın nüfusa göre dağıtılması yerel hizmet yükünün nüfusla doğru orantılı olmasından kaynaklanır.

Anahtar Kavram

5779 Sayılı Kanun Kapsamında Belediye Payı Dağıtım Formülü

Daha Fazla Pratik

İl özel idarelerine ayrılan %0,50'lik payın dağıtımında kullanılan 'kırsal nüfus' ve 'köy sayısı' kriterlerinin oranlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 115Soru

Mahalli idarelerin en önemli mali kaynağını oluşturan öz gelirler, büyük ölçüde 24642464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu ile düzenlenmiştir. Bu kanun; belediyelerin tahsil edeceği vergi, resim ve harçların mükellefiyetlerini, matrahlarını ve tarifelerini belirleyerek mali özerkliğin yasal çerçevesini oluşturur.

**Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 24642464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nda düzenlenen belediye gelir kalemlerinden (vergi veya harç) biri değildir?**

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Madenlerden alınan devlet hakkı payı

Cevap

Madenlerden alınan devlet hakkı payı, belediyelerin 2464 sayılı Kanun kapsamındaki öz gelirlerinden biri değildir; İl Özel İdaresi geliridir.
Madenlerden alınan devlet hakkı payı, belediyelerin öz gelirlerini düzenleyen 24642464 sayılı Kanun'da yer almaz. Bu gelir, 32133213 sayılı Maden Kanunu ve 53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ile ilişkili olarak doğrudan İl Özel İdarelerine tahsis edilmiş bir kaynak niteliğindedir.

Adım Adım Çözüm

1
24642464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nda yer alan vergi ve harç kalemlerini listeleyin.
İlan ve Reklam Vergisi, Eğlence Vergisi, Haberleşme Vergisi, Elektrik ve Havagazı Tüketim Vergisi, Yangın Sigorta Vergisi, Çevre Temizlik Vergisi ile İşgal, Tatil Günleri, Kaynak Suları, Tellallık vb. harçlar bu kanunda yer alır.
Belediyelerin öz gelirlerinin yasal dayanağını tespit etmek.
2
Seçeneklerdeki gelir kalemlerinin hangi idareye ve hangi kanuna dayandığını kontrol edin.
Haberleşme Vergisi, Eğlence Vergisi, İşgal Harcı ve Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcı belediyelerin 24642464 sayılı Kanun kapsamındaki öz gelirleridir.
Belediye öz gelirleri ile diğer mahalli idare veya merkezi yönetim gelirlerini ayırt etmek.
3
Madenlerden alınan devlet hakkı payının hukuki statüsünü belirleyin.
Bu pay, 32133213 sayılı Maden Kanunu uyarınca İl Özel İdarelerine aktarılan bir kaynaktır; belediyelerin tahsil ettiği bir 24642464 sayılı Kanun geliri değildir.
Doğru cevabı hukuki dayanağıyla teyit etmek.

Anahtar Kavram

Belediye Öz Gelirleri (2464 Sayılı Kanun) vs. İl Özel İdaresi Gelirleri Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Belediyelerin öz gelirleri (24642464 sayılı Kanun) ile genel bütçe vergi gelirlerinden aldıkları paylar (57795779 sayılı Kanun) arasındaki farkları incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:50s
Soru 116Soru

57795779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun uyarınca, büyükşehir belediye sınırları içerisindeki ilçe belediyeleri için genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamı üzerinden ayrılan %4,50\%4,50 oranındaki payın dağıtım kriterleri ve bu pay üzerinden büyükşehir belediyesine yapılacak aktarım ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu payın %90\%90’ı nüfus, %10\%10’u gelişmişlik endeksi esas alınarak dağıtılır ve hesaplanan tutarın %10\%10’u büyükşehir belediyesi payı olarak ayrılır.

Cevap

Hesaplanan payın %90’ı nüfus, %10’u gelişmişlik endeksine göre dağıtılır ve bu tutarın %10’u büyükşehir belediyesine aktarılır.
Doğru seçenek, kanunun emredici hükmüne uygun olarak hem dağıtım kriterlerini (%90 nüfus, %10 gelişmişlik) hem de büyükşehir belediyesine yapılan %10'luk zorunlu aktarımı eksiksiz ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Pay oranının ve havuzun belirlenmesi
Büyükşehir ilçe belediyeleri için genel bütçe vergi gelirlerinden %4,50 oranında pay ayrılır.
5779 sayılı Kanun'un temel dağıtım oranlarını belirlemek.
2
Dağıtım kriterlerinin uygulanması
Ayrılan payın %90'ı nüfusa, %10'u ise sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksine göre ilçe belediyeleri arasında paylaştırılır.
Belediyeler arası adaleti sağlamak için kanunla belirlenen kriterleri uygulamak.
3
Büyükşehir belediyesi kesintisinin hesaplanması
İlçe belediyesi adına hesaplanan payın %10'u büyükşehir belediyesine aktarılır, kalan %90'ı ilçe belediyesine ödenir.
Büyükşehir ve ilçe belediyeleri arasındaki mali koordinasyonu ve hizmet bütünlüğünü desteklemek.

Anahtar Kavram

Büyükşehir İlçe Belediyesi Payı Dağıtım Mekanizması

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediyelerinin %6'lık öz payının %60 ve %40'lık dağıtım kısımlarının farklarını çalışmak bu konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 117Soru

53935393 sayılı Belediye Kanunu hükümleri uyarınca, bir belediyenin veya bağlı kuruluşunun yatırım programında yer alan projelerinin finansmanı amacıyla tahvil ihraç edebilmesi için yerine getirilmesi gereken temel hukuki usul aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye meclisinin kararı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının izni

Cevap

Belediye meclisinin kararı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının izni
Belediyelerin yatırım projeleri için tahvil ihraç edebilmeleri, 53935393 sayılı Belediye Kanunu'nun 68/e68/e maddesinde açıkça düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre, tahvil ihracı işlemi için belediye meclisinin kararı ve ardından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının izni yasal bir zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirle
İşlem bir 'tahvil ihracı' faaliyetidir.
Tahvil ihracı, belediyelerin uzun vadeli finansman sağlamak amacıyla başvurduğu özel bir borçlanma yöntemidir.
2
Yetkili karar organını tespit et
Belediye Meclisi yetkilidir.
Belediyenin mali geleceğini etkileyen borçlanma kararları kural olarak en üst karar organı olan meclis tarafından alınır.
3
Vesayet/İzin makamını belirle
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı izni gereklidir.
53935393 sayılı Kanun'un 6868. maddesinin (e) bendi bu özel borçlanma türü için bu Bakanlığı yetkilendirmiştir.

Anahtar Kavram

Tahvil İhracı Usulü

Daha Fazla Pratik

Belediyelerin borç stok limitleri (11 kat ve 1.51.5 kat ayrımı) konusunu tekrar ediniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 118Soru

53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 42.42. maddesinde bu idarenin mali yapısını oluşturan gelir kalemleri tahdidi (sınırlı) olarak sayılmıştır. Buna göre, büyükşehir belediyesi kurulmamış bir ilde, il özel idaresinin gelirleri ve mali yetkileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 24642464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nda düzenlenen ilan ve reklam vergisi, il özel idaresinin yetki alanındaki işletmelerden il özel idaresince tahakkuk ve tahsil edilir.

Cevap

İlan ve reklam vergisinin il özel idaresi tarafından tahsil edildiğini belirten ifade yanlıştır çünkü bu vergi yalnızca belediyelerin yetki alanındadır.
İl özel idareleri, 53025302 sayılı Kanun uyarınca kendi sundukları hizmetler için harç ve ücret alabilirler ancak 24642464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nda yer alan ilan ve reklam vergisi gibi doğrudan belediye öz geliri olarak tanımlanmış kalemleri tahsil etme yetkisine sahip değildirler. İl özel idarelerinin temel gelirleri arasında genel bütçe payları (57795779 sayılı Kanun) ve taşınmaz gelirleri ön plandadır.

Adım Adım Çözüm

1
53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 42.42. maddesinde yer alan gelir kalemlerinin analizi.
İl özel idaresinin gelirlerinin; harçlar, ücretler, taşınmaz gelirleri, bağışlar, faizler, cezalar ve kanunla ayrılan paylardan oluştuğunun saptanması.
İdarenin yasal gelir sınırlarını belirlemek.
2
24642464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu ile görev ve yetki paylaşımının karşılaştırılması.
İlan ve reklam vergisinin sadece belediye tüzel kişiliğine tanınmış bir öz gelir türü olduğunun ve il özel idarelerinin vergi koyma/toplama yetkisinin bulunmadığının tespiti.
Farklı mahalli idare birimleri arasındaki mali yetki ayrımını netleştirmek.

Anahtar Kavram

İl özel idaresi gelirlerinin tahdidi (sınırlı) olması ve belediye vergileriyle olan görev ayrımı.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 119Soru

Köy tüzel kişiliğinin mahalli müşterek ve zorunlu ihtiyaçlarını karşılamak üzere başvurulan mali yükümlülüklerin belirlenmesi ve uygulanması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Salma miktarı, köy ihtiyar meclisi tarafından her hanenin mali gücü ve ödeme kapasitesi (hal ve vakti) dikkate alınarak belirlenir.

Cevap

Salma miktarı, köy ihtiyar meclisi tarafından her hanenin mali gücü ve ödeme kapasitesi (hal ve vakti) dikkate alınarak belirlenir.
Köy ihtiyar meclisi, köyün zorunlu işleri için gereken parayı köylüye paylaştırırken, 442 sayılı Köy Kanunu gereği her hanenin ekonomik durumunu (hal ve vaktini) gözetmek zorundadır. Bu, yerel yönetimlerdeki mali adaletin bir yansımasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Köy gelir türlerini (salma ve imece) ayırt et.
Salma nakdi (parasal), imece ise bedeni (iş gücü) bir yükümlülüktür.
Köy Kanunu'ndaki temel mali ayrımı anlamak için gereklidir.
2
Karar organını ve yetkiyi tanımla.
Mali yükümlülükler köy ihtiyar meclisi (seçilmiş ve doğal üyeler dahil) tarafından karara bağlanır.
Köy idaresinin karar alma sürecini belirlemek için gereklidir.
3
Salmanın paylaştırılma kriterini incele.
Salma, herkes için eşit değil; her hanenin 'hal ve vaktine' yani ekonomik gücüne göre belirlenir.
Mali yükümlülüğün hukukiliğini ve adalet ilkesini doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Köy Kanunu uyarınca köyün öz gelirleri (Salma ve İmece) ve bunların belirlenme kriterleri.

Daha Fazla Pratik

İmece ve salmanın uygulanma usulleri ile köy bütçesinin kesinleşme sürecindeki vesayet makamlarını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 120Soru

442442 sayılı Köy Kanunu hükümleri çerçevesinde, köyün mahalli müşterek ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla başvurulan "salma" uygulamasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Salma miktarı, köy ihtiyar meclisi tarafından köy sakinlerinin mali durumları ve ödeme güçleri oranında belirlenir.

Cevap

Salma miktarı, köy ihtiyar meclisi tarafından köy sakinlerinin mali durumları ve ödeme güçleri oranında belirlenir.
Doğru cevap, salma miktarının köy ihtiyar meclisi tarafından ve sakinlerin mali güçleri oranında belirlendiğini ifade eden seçenektir. 442442 sayılı Köy Kanunu'na göre salma, köyün ortak giderlerini karşılamak için hane başına salınan paradır ve adil olması için her hanenin geliri dikkate alınarak saptanır.

Adım Adım Çözüm

1
Köy gelirlerini düzenleyen temel mevzuatı (442 Sayılı Köy Kanunu) analiz et.
Kanuna göre köyün mali yükümlülükleri arasında 'imece' ve 'salma' yer almaktadır.
Mevzuatın temel kavramlarını doğru tanımlamak gerekir.
2
Salma ve imece kavramlarını birbirinden ayırt et.
İmece bedeni (iş gücü), salma ise nakdi (parasal) bir yükümlülüktür.
Kavram karmaşasını önlemek için nitelik farkını belirlemek kritiktir.
3
Karar yetkisi ve miktar belirleme usulünü incele.
Miktarın belirlenmesi Köy İhtiyar Meclisi'nin yetkisindedir ve hane halkının ekonomik durumuna göre belirlenir.
Salmanın keyfi değil, mali güce göre belirlenmesi yasal bir gerekliliktir.

Anahtar Kavram

Köy İdaresi Gelirleri ve Salma Usulü

Daha Fazla Pratik

İmece ve salmanın köylerdeki uygulanma süreçleri ile mahalli idare birliklerindeki gelir kalemlerini karşılaştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
ÖncekiSayfa 6 / 7Sonraki