Examkin

Mahalli İdarelerin Mali Yapısı

130 soru

Soru 121Soru →

Mahalli idarelerin mali yönetim süreçleri kapsamında, bir belediyenin yatırım programında yer alan projelerinin finansmanı için iç borçlanma yapması planlanmaktadır. Yapılan incelemede, planlanan borçlanma tutarının belediyenin en son kesinleşmiş bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranıyla artırılmış miktarının %10\%10'unu geçmediği ve toplam borç stok limitleri dahilinde kaldığı anlaşılmıştır. 53935393 sayılı Belediye Kanunu hükümleri uyarınca, bu borçlanma işleminin hukuken geçerli bir şekilde gerçekleştirilebilmesi için aşağıdakilerden hangisi yeterlidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye meclisinin kararı

Cevap

Belediye meclisinin kararı (Tutar %10 sınırını aşmadığı için ek bir onay makamına ihtiyaç duyulmaz)
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 68. maddesinin (d) fıkrasına göre, belediyelerin bütçe gelirlerinin %10'unu aşmayan iç borçlanmaları için sadece belediye meclisinin kararı yeterlidir. Bu eşik aşılmadığı sürece merkezi idareden (Bakanlık veya Cumhurbaşkanlığı) herhangi bir onay veya izin alınması zorunlu değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Borçlanmanın türünü ve miktarını analiz edin.
İç borçlanma ve tutar kesinleşmiş bütçe gelirlerinin %10'unun altındadır.
Borçlanma usulünü belirleyen temel kriter, borcun türü (iç/dış) ve bütçeye olan oranıdır.
2
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 68. maddesindeki yetki ve onay sınırlarını kontrol edin.
Madde 68/d uyarınca, %10 altındaki iç borçlanmalar için sadece meclis kararı aranmaktadır.
Kanun koyucu, belirli bir eşiğin altındaki borçlanmalarda belediyenin karar organının iradesini yeterli görmüştür.

Anahtar Kavram

Belediyelerde İç Borçlanma Onay Kademeleri

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediyelerinde borç stoku limitinin normal belediyelere göre farkını (1.5 kat kuralı) inceleyerek mali yapı farklarını pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Borçlanma tutarının bütçeye oranını (%10\%10 eşiği) bir filtre olarak düşünün: Sınırın altındaysa sadece yerel karar (Meclis), sınırın üstündeyse yerel karar + merkezi onay (Bakanlık).
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 122Soru →

6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun hükümleri uyarınca, İller Bankası A.Ş.’nin (İlbank) hukuki statüsü ve denetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bankanın dış denetimi, 6085 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde Sayıştay tarafından gerçekleştirilir.

Cevap

İller Bankası A.Ş.'nin dış denetimi Sayıştay tarafından gerçekleştirilir.
6107 sayılı Kanun'un 12. maddesi, Bankanın dış denetiminin 6085 sayılı Sayıştay Kanunu hükümleri çerçevesinde Sayıştay tarafından yapılacağını açıkça hükme bağlamıştır. Bu durum, Bankanın kamu sermayeli bir anonim şirket olmasının doğal bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Bankanın yasal dayanağını inceleme
Banka, 6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun ile düzenlenmiştir.
Bankanın statüsü ve denetim usulü bu özel kanunda açıkça belirtilmiştir.
2
Denetimle ilgili maddeyi tespit etme
6107 sayılı Kanun'un 12. maddesine göre dış denetim yetkisi Sayıştay'a verilmiştir.
Kamu kaynaklarını kullanan ve sermayesi mahalli idarelere ait olan bir kuruluşun mali denetiminin yüksek denetim organınca yapılması esastır.

Anahtar Kavram

İlbank'ın Dış Denetimi ve Hukuki Statüsü

Daha Fazla Pratik

Bankanın kâr dağıtım mekanizmasını ve mahalli idarelere sağladığı hibe desteğinin şartlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 123Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca, il özel idaresi bütçesinin hazırlık, inceleme ve onay süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vali tarafından hazırlanan bütçe tasarısı ağustos ayı sonunda encümene sunulur ve encümen incelemesinin ardından kasım ayında meclisçe karara bağlanır.

Cevap

Vali tarafından hazırlanan bütçe tasarısı ağustos ayı sonunda encümene sunulur ve encümen incelemesinin ardından kasım ayında meclisçe karara bağlanır.
Doğru ifade, 5302 sayılı Kanun'un 45. maddesinde yer alan bütçe sürecini yansıtmaktadır. Vali bütçeyi ağustos ayı sonunda encümene sunar, encümen ise kasım ayının birinci günü meclise iletir ve meclis kasım ayı içinde bütçeyi karara bağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Hazırlama makamını belirle
Bütçeyi Vali hazırlar.
5302 sayılı Kanun uyarınca yürütme organı bütçe hazırlığından sorumludur.
2
Encümen sürecini kontrol et
Ağustos sonunda sunulur, Kasım'ın birinci gününe kadar incelenir.
Encümen, bütçeyi karara bağlamaz; sadece teknik inceleme yaparak görüş bildirir.
3
Karar organını ve zamanını doğrula
İl Genel Meclisi, Kasım ayı toplantısında bütçeyi kesinleştirir.
Mahalli idarelerde nihai bütçe kararı seçilmiş karar organı olan Meclise aittir.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresi Bütçe Takvimi
Soru 124Soru →

5393 sayılı Belediye Kanunu uyarınca, belediyenin bir önceki mali yılına ait bütçe uygulama sonuçlarını gösteren "kesin hesap" belgesinin hazırlanması ve görüşülmesi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye başkanı tarafından hazırlanan kesin hesap, nisan ayı içinde encümene sunulur ve meclisin mayıs ayı toplantısında karara bağlanır.

Cevap

Belediye başkanının kesin hesabı nisan ayında encümene sunması ve meclisin mayıs ayında bu hesabı karara bağlaması kanuni süreçtir.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 64. maddesi uyarınca, kesin hesap belediye başkanı tarafından hazırlanır, nisan ayında encümene sunulur ve meclisin mayıs ayı toplantısında görüşülerek karara bağlanır. Bu sıralama ve takvim belediye mali yönetiminin temel döngüsüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Hazırlama makamının tespiti
Belediye Başkanı
Mali yürütmeden sorumlu olan başkan, kesin hesabı hazırlamakla yükümlüdür.
2
Encümen inceleme süresinin belirlenmesi
Nisan ayı
Başkan kesin hesabı nisan ayı içinde encümene sunar; encümen görüşünü oluşturur.
3
Meclis karar aşamasının belirlenmesi
Mayıs ayı
Meclis, encümenden gelen görüşle birlikte kesin hesabı mayıs ayı toplantısında karara bağlar.

Anahtar Kavram

Belediyelerde Kesin Hesap Takvimi (Nisan-Mayıs)

Daha Fazla Pratik

İl Özel İdaresi bütçe ve kesin hesap takvimini (Ağustos-Kasım-Mart-Mayıs) belediye takvimiyle karşılaştıran bir tablo hazırlayınız.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 125Soru →

53935393 sayılı Belediye Kanunu hükümleri uyarınca, belediye bütçesinin hazırlanması, incelenmesi ve karara bağlanması sürecindeki yetki paylaşımı ve yasal takvimle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye başkanı bütçe tasarısını eylül ayı başına kadar hazırlar ve encümene sunar; bütçe, encümen görüşüyle birlikte kasım ayı toplantısında meclisçe karara bağlanır.

Cevap

Belediye bütçe süreci, belediye başkanının hazırladığı tasarıyı eylül ayı başında encümene sunması ve meclisin kasım ayı toplantısında bu tasarıyı karara bağlamasıyla işler.
Belediye bütçe süreci eylül ayında belediye başkanının hazırlığıyla başlar, encümen incelemesinden geçerek kasım ayında meclis tarafından karara bağlanır. Bu sıralama ve tarihler mevzuatta açıkça belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Hazırlık aşamasının kontrolü
Belediye başkanı bütçeyi eylül ayının birinci gününden önce hazırlar.
Yürütme organı bütçeyi hazırlamakla yükümlüdür.
2
İnceleme aşamasının tespiti
Bütçe tasarısı encümene gönderilir ve encümen görüşünü oluşturur.
Encümen, bütçenin teknik ve mali uygunluğunu inceleyen birimdir.
3
Onay makamının ve tarihin belirlenmesi
Meclis, bütçeyi kasım ayı toplantısında karara bağlar.
Belediye meclisi, belediyenin en üst karar organıdır.

Anahtar Kavram

Belediye Bütçe Döngüsü

İpuçları

1
Mahalli idarelerde bütçe hazırlama ve onaylama takvimini hatırlayın.
2
Eylül, ekim ve kasım aylarının bütçe sürecindeki rollerini düşünün.
3
Belediye başkanının 'hazırlayan', encümenin 'inceleyen', meclisin ise 'onaylayan' olduğunu unutmayın.

Daha Fazla Pratik

İl özel idaresi bütçe takvimi ile belediye bütçe takvimini benzerlikleri yönünden karşılaştırın.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 126Soru →

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile mahalli idarelere ilişkin temel mevzuat hükümleri çerçevesinde; belediyeler, il özel idareleri ve mahalli idare birliklerinin mali denetim rejimine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay tarafından gerçekleştirilen dış denetim; mahalli idarelerin mali tablo ve raporlarının güvenilirliğini, mali işlemlerin mevzuata uygunluğunu ve kaynakların verimli kullanılmasını kapsar.

Cevap

Mahalli idarelerin mali denetimi kapsamında Sayıştay tarafından yürütülen dış denetim, mali tabloların güvenilirliği ve işlemlerin mevzuata uygunluğunu doğrulamayı hedefler.
Mahalli idarelerin mali denetim rejimi 5018 sayılı Kanun ile düzenlenmiştir. Bu kapsamda dış denetim, Sayıştay tarafından TBMM adına gerçekleştirilir ve mali raporların doğruluğu ile işlemlerin kanunlara uygunluğunu denetler. Bu ifade mevzuata tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal Çerçevenin Belirlenmesi
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun esas alınması.
Mali denetim türleri (iç ve dış denetim) bu kanunla tanımlanmıştır.
2
Dış Denetim Makamının Tespiti
Dış denetimin tek yetkili makamının Sayıştay olduğunun saptanması.
Kanun, kamu idarelerinin (mahalli idareler dahil) dış denetimini Sayıştay'a vermiştir.
3
Denetimin Kapsamının Analizi
Denetimin mali raporlar, hukuka uygunluk ve performans boyutlarını içerdiğinin doğrulanması.
Sayıştay denetimi, hesapların doğruluğu ve kaynak kullanımının etkinliğini raporlar.
4
İdari Vesayet ve İç Denetim Ayrımının Yapılması
İç denetimin kurum içi, vesayetin ise Bakanlık kanalıyla yapıldığının ayrıştırılması.
Hiyerarşik denetim veya Danıştay tarafından yürütülen mali dış denetim gibi kavramların mevzuatta karşılığı yoktur.

Anahtar Kavram

Mahalli İdarelerde İç ve Dış Mali Denetim Ayrımı
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 127Soru →

6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun hükümleri uyarınca, İller Bankası A.Ş.’nin (İlbank) mahalli idarelere sağladığı finansman hizmetlerinden doğan alacaklarının hukuki niteliği ve bu alacakların korunmasına yönelik 'mahsup' yetkisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bankanın bu Kanun kapsamındaki faaliyetlerinden doğan alacakları imtiyazlı alacaktır ve Banka, alacaklarını ortakların sermaye paylarından mahsup edebilir.

Cevap

Bankanın alacaklarının imtiyazlı alacak statüsünde olduğu ve bu alacakların ortakların sermaye paylarından mahsup edilebileceği ifadesi doğrudur.
6107 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 1. fıkrasında açıkça ifade edildiği üzere, Bankanın bu Kanun kapsamındaki faaliyetlerinden doğan alacakları imtiyazlı alacak statüsündedir. Ayrıca Banka, vadesi gelen veya tahsil edilmesi gereken bu alacaklarını, ortakları olan mahalli idarelerin Banka bünyesinde bulunan sermaye paylarından doğrudan mahsup etme yetkisine sahiptir. Bu düzenleme, Bankanın mahalli idarelere sağladığı finansman desteğinin geri dönüşünü teminat altına alan en güçlü yasal araçtır.

Adım Adım Çözüm

1
6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun'un 15. maddesinin incelenmesi.
İlgili maddenin birinci fıkrasına ulaşılır.
Bankanın alacaklarının hukuki statüsü bu madde ile düzenlenmiştir.
2
Alacakların niteliğinin belirlenmesi.
Bankanın Kanun kapsamındaki faaliyetlerinden doğan alacaklarının 'imtiyazlı alacak' olduğu tespit edilir.
İmtiyazlı alacak, tahsilatta diğer adi alacaklara göre öncelik sağlayan bir hukuki statüdür.
3
Tahsile yönelik özel yetkinin (mahsup) değerlendirilmesi.
Bankanın, alacaklarını ortakların (mahalli idarelerin) sermaye paylarından mahsup edebileceği sonucuna varılır.
Bu mekanizma, Bankanın finansal riskini azaltan ve yerel yönetimlere açılan kredilerin geri dönüşünü güvence altına alan temel bir unsurdur.

Anahtar Kavram

İlbank Alacaklarının İmtiyazlı Niteliği ve Mahsup Yetkisi
Soru 128Soru →

53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca, il özel idaresinin bir önceki mali yılına ait kesin hesabının (mali yıl sonuçları) hazırlanması, encümene sunulması ve il genel meclisi tarafından karara bağlanması süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vali tarafından hazırlanan kesin hesap, mart ayı içinde encümene sunulur ve il genel meclisinin mayıs ayı toplantısında karara bağlanır.

Cevap

İl özel idaresinde kesin hesap vali tarafından hazırlanarak mart ayı içinde encümene sunulur ve mayıs ayı meclis toplantısında karara bağlanır.
Doğru olan ifadede belirtildiği üzere, 53025302 sayılı Kanun uyarınca kesin hesap vali tarafından hazırlanır, mart ayı içerisinde encümene sunulur ve nihai karar il genel meclisi tarafından mayıs ayı toplantısında verilir. Bu süreç kanunun 4848. maddesinde açıkça düzenlenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Yürütme organının görevini belirleme
Kesin hesap, mali yılın bitimini izleyen süreçte Vali tarafından hazırlanır.
İl özel idaresinde bütçe ve kesin hesap hazırlama yetkisi yürütme organı olan valiye verilmiştir.
2
Encümene sunum tarihini kontrol etme
Hazırlanan kesin hesap, Mart ayı sonuna kadar encümene sunulmalıdır.
5302 sayılı Kanun, belediyelerden farklı olarak (onlarda nisandır) bu süreci mart ayı olarak belirlemiştir.
3
Karar organının onay sürecini saptama
Encümen incelemesinden sonra kesin hesap Mayıs ayı meclis toplantısında görüşülerek karara bağlanır.
İl genel meclisinin bütçe ve kesin hesap üzerindeki nihai karar yetkisi mayıs ayı olağan toplantısında kullanılır.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresi Kesin Hesap Takvimi
Tahmini Süre:55s
Soru 129Soru →

57795779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun uyarınca, genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamından il özel idarelerine ayrılan payın hesaplanmasında kullanılan kriterler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gelişmişlik endeksi kriteri, payın %25\%25’lik kısmının dağıtımında kullanılır.

Cevap

Gelişmişlik endeksi kriterinin payın %25'lik kısmının dağıtımında kullanıldığını belirten ifade yanlıştır; bu oran %15 olmalıdır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 57795779 sayılı Kanun'un 2. maddesi uyarınca il özel idaresi payının dağıtımında gelişmişlik endeksi kriterinin ağırlığı %25\%25 değil, %15\%15 olarak belirlenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
57795779 sayılı Kanun'un il özel idaresi paylarını düzenleyen 2. maddesini inceleyin.
Genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan %0,50\%0,50’lik il özel idaresi payının dağıtım kriterleri tespit edilir.
Soruda istenen yanlış kriter oranını bulmak için yasal dayanağa ihtiyaç vardır.
2
Kanunda belirtilen oranları seçeneklerle karşılaştırın.
Nüfus (%50\%50), yüzölçümü (%10\%10), köy sayısı (%10\%10), kırsal nüfus (%15\%15) ve gelişmişlik endeksi (%15\%15) oranları görülür.
Gelişmişlik endeksi için verilen %25\%25 oranının kanundaki %15\%15 oranıyla çeliştiği saptanır.

Anahtar Kavram

5779 Sayılı Kanun İl Özel İdaresi Pay Dağıtım Kriterleri

Daha Fazla Pratik

Belediye paylarının dağıtımında kullanılan %80 nüfus ve %20 gelişmişlik endeksi ayrımını çalışarak iki idare türü arasındaki farkı pekiştirin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 130Soru →

Bir belediyenin, bir mali yıl içerisinde gerçekleştirmeyi planladığı faiz dâhil iç borçlanma tutarının, en son kesinleşmiş bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranıyla artırılmış miktarının %10\%10'unu aşması öngörülmektedir.

53935393 sayılı Belediye Kanunu'nun borçlanma esaslarını düzenleyen hükümleri uyarınca, bu tutardaki bir iç borçlanmanın hukuken gerçekleştirilebilmesi için uyulması gereken zorunlu usul aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye meclis üye tam sayısının salt çoğunluğunun kararı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının onayı

Cevap

İç borçlanma tutarı yasal sınırı aştığında, belediye meclis üye tam sayısının salt çoğunluk kararı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının onayı birlikte aranır.
Belediye meclis üye tam sayısının salt çoğunluk kararı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının onayı şeklindeki cevap doğrudur çünkü 53935393 sayılı Belediye Kanunu'nun 6868. maddesinin (e) fıkrası, bütçe gelirlerinin %10\%10'unu geçen iç borçlanmalar için açıkça bu usulü şart koşmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Borçlanma Türünün Belirlenmesi
Soru kökünde belirtilen işlem bir 'iç borçlanma' faaliyetidir.
Dış borçlanma ve iç borçlanma için kanunda farklı onay mercileri öngörülmüştür.
2
Yasal Sınır Kontrolü
Borçlanma miktarının bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranlı halinin %10\%10'unu aştığı tespit edilmiştir.
53935393 Sayılı Kanun'un 6868. maddesi, bu eşiğin altı ve üstü için farklı prosedürler tanımlar.
3
Onay Makamı ve Karar Nisabının Tespiti
Eşik aşıldığı için 'meclis üye tam sayısının salt çoğunluğu' ve 'Bakanlık onayı' gerekmektedir.
Kanun, yüksek tutarlı borçlanmalarda hem karar organının nitelikli katılımını hem de merkezi yönetimin denetimini şart koşmuştur.

Anahtar Kavram

Belediyelerde İç Borçlanma Usulü ve Limitleri

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediyelerinde toplam borç stok limitinin (1.5 katı) hesaplanması konusuna göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
ÖncekiSayfa 7 / 7
Mahalli İdarelerin Mali Yapısı Alıştırma Soruları — KPSS Kamu Yönetimi — Sayfa 7 | Examkin