Baskı Grupları ve Kamuoyu
102 soru
Siyasal toplumsallaşma ve kamuoyu oluşumunda önemli bir faktör olan "akran grupları" (arkadaş çevreleri), bireyin siyasal tutumlarının gelişiminde aşağıdaki rollerden hangisini üstlenmektedir?
Gabriel Almond ve G. Bingham Powell tarafından geliştirilen siyasal sistem yaklaşımında, toplumsal taleplerin siyasal otoriteye iletilmesi ve bu taleplerin somut kamu politikalarına dönüştürülmesi süreçleri 'girdi işlevleri' (input functions) olarak tanımlanır. Bu teorik çerçevede, baskı grupları ile siyasi partilerin siyasal sistemdeki işlevsel konumlanışları ve aralarındaki temel farka dair aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
Modern demokratik sistemlerde siyasal sürecin 'girdi' (input) aktörleri olarak kabul edilen siyasi partiler ile baskı grupları; amaçları, işlevleri ve siyasal iktidarla olan ilişkileri bakımından temel farklılıklara sahiptir. Bu iki aktörün fonksiyonel özellikleri karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Siyaset biliminde siyasal sistemin 'girdi' (input) aktörleri olarak kabul edilen siyasi partiler ile baskı grupları, toplumsal taleplerin formüle edilmesi ve karara dönüştürülmesi sürecinde yapısal ve işlevsel farklılıklara sahiptirler. Bu iki aktörün amaç ve işlevleri bakımından karşılaştırılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Modern demokrasilerde siyasal hayatın vazgeçilmez unsurları olan siyasi partiler ile baskı grupları, siyasal sürece katılım biçimleri ve nihai hedefleri açısından birbirinden ayrılırlar. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi baskı gruplarını siyasi partilerden ayıran temel niteliklerden biri olarak kabul edilir?
Siyaset bilimi literatüründe her baskı grubunun bir çıkar grubu olduğu, ancak her çıkar grubunun bir baskı grubu olmadığı ifade edilmektedir. Ortak bir menfaate sahip bireylerin oluşturduğu bir yapının 'çıkar grubu' niteliğinden sıyrılarak 'baskı grubu' kimliği kazanmasını sağlayan temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Modern siyasal sistemlerde baskı grupları, belirli bir çıkar ya da değer etrafında örgütlenerek siyasal karar alma süreçlerini etkilemeyi amaçlayan yapılardır. Bu yapılar, özellikle 'çıkar eklemlenmesi' ( ) işleviyle demokratik sürecin önemli bir parçası haline gelirler. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi baskı gruplarının siyasal sistem içerisindeki temel özelliklerinden biridir?
Kamuoyunun oluşum sürecini etkileyen faktörler üzerine yapılan çalışmalar, bireylerin sadece rasyonel değerlendirmelerle değil, aynı zamanda toplumsal dışlanma kaygısıyla hareket ettiklerini göstermektedir. Bireyin, kendi görüşünün toplumun genel eğilimine veya 'yükselen trendlere' aykırı olduğunu fark ettiğinde, sosyal izolasyondan korunmak amacıyla bu görüşü ifade etmekten kaçınması ve bu kolektif sessizliğin baskın görüşü olduğundan daha güçlü göstermesi süreci, siyaset bilimi literatüründe önemli bir yer tutar. Buna göre, toplumsal uyum ve dışlanma korkusunun kamuoyu oluşumu üzerindeki bu etkisini açıklayan kuramsal mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
Siyaset bilimi literatüründe, bireyin siyasal tutum, değer ve inançları ilk olarak edindiği, kamuoyunun oluşum sürecinde kronolojik olarak başlangıç noktasını teşkil eden en temel toplumsallaşma aracı aşağıdakilerden hangisidir?
Siyasal toplumsallaşma sürecinde kamuoyunun oluşumunu etkileyen kitle iletişim araçlarının rolü üzerine yapılan çalışmalarda, medyanın bireyler üzerindeki etkisinin her zaman doğrudan olmadığı, aksine toplumsal etkileşim süzgecinden geçtiği savunulmaktadır. Paul Lazarsfeld ve arkadaşlarının geliştirdiği 'İki Aşamalı Akış Kuramı' (Two-Step Flow) çerçevesinde, medya mesajlarının kitlelere ulaşması ve kamuoyu oluşturma süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Siyaset biliminde kamuoyu, sadece bireysel görüşlerin aritmetik toplamı değil; toplumsal bir etkileşim sürecinin ürünü ve siyasal sistemin temel girdilerinden biri olarak kabul edilir. Buna göre, modern demokratik toplumlarda 'kamuoyu' kavramının özelliklerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Bireyin siyasal sistem, aktörler ve olaylar hakkındaki kanaatlerinin bütünü olan kamuoyunun oluşum sürecinde; aile, okul, medya ve akran grupları gibi siyasal toplumsallaşma araçlarının etkileşimi dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi siyaset bilimi literatürü açısından en tutarlı değerlendirmedir?
Siyaset bilimci Gabriel Almond, baskı gruplarını yapılarına ve örgütlenme düzeylerine göre dört ana kategoriye ayırmıştır. Jean Blondel'in 'cemiyet tipi' olarak adlandırdığı gruplarla büyük ölçüde örtüşen; sendikalar, ticaret odaları ve meslek birlikleri gibi belirli çıkarları savunmak amacıyla gönüllü katılımla oluşturulmuş, uzmanlaşmış ve sürekli bir örgüt yapısına sahip gruplar Almond'un sınıflandırmasında aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?
Çağdaş demokratik sistemlerde, ortak bir amacı veya menfaati paylaşan bireylerin oluşturduğu örgütlenmeler her zaman siyasal alanda aktif rol oynamayabilir. Ancak bu örgütlenmeler, üyelerinin taleplerini gerçekleştirmek veya korumak amacıyla siyasal karar alıcıları etkilemeye ve yönlendirmeye başladıklarında siyaset bilimi literatüründe niteliksel bir konum değişikliği yaşarlar.
Buna göre, söz konusu örgütlenmelerin siyasal karar alma sürecine müdahil olmadan önceki ve müdahil olduktan sonraki durumları, sırasıyla aşağıdaki kavramların hangileriyle ifade edilir?
Siyaset biliminde baskı grupları ile çıkar gruplarının kavramsal çerçevesi ve bu yapıların siyasal sistemdeki işleyişi üzerine yapılan analizler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi baskı gruplarının nitelikleri veya işlevleri ile ilgili yanlış bir değerlendirmedir?
Demokratik bir siyasal sistemde, toplumun genelini ilgilendiren bir konu veya sorun üzerinde oluşan "kamuoyu" kavramı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Siyasal sistemde girdi işlevlerini yerine getiren siyasi partiler ve baskı grupları; toplumsal taleplerin sisteme iletilmesi ve işlenmesi süreçlerinde farklı roller üstlenmektedir. Bu süreçte kullanılan 'menfaatlerin eklemlendirilmesi' (interest articulation) ve 'menfaatlerin toplulaştırılması' (interest aggregation) kavramları bağlamında, siyasi partiler ve baskı grupları arasındaki işlevsel farklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Gabriel Almond'un baskı grupları tipolojisinde; ordular, devlet bürokrasisi, dini kurumlar ve hatta siyasi partiler gibi aslında başka sosyal veya siyasal işlevleri yerine getirmek amacıyla yasal olarak kurulmuş resmî organizasyonların çatısı altında faaliyet gösteren, bu resmî yapıların kurumsal çıkarlarını veya üyelerinin özel taleplerini karar alıcılara ileten gruplar aşağıdakilerden hangisidir?
Siyaset biliminde çıkar grupları, ortak menfaatler etrafında birleşen bireylerin bu menfaatleri korumak amacıyla oluşturdukları yapıları ifade ederken; bu grupların siyasal karar alma mekanizmalarını etkilemeye başlamasıyla "baskı grubu" niteliği kazandıkları kabul edilmektedir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi baskı gruplarını siyasi partilerden ayıran temel işlevsel farklardan biridir?
Siyaset biliminde "kamuoyu" kavramı, toplumun genelini ilgilendiren ortak bir konu üzerinde halkın farklı kesimleri tarafından benimsenen görüşlerin bir sentezini ifade etmektedir. Buna göre, kamuoyunun temel özellikleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?