Examkin

İdarenin Malları

187 soru

Soru 181Soru →

İdare hukukunda kamu mallarının 'özel yararlanma' (özel kullanım) rejimine tabi olan kullanma ruhsatları (izinleri), malın tahsis amacına uygun olmak kaydıyla belirli kişilere tanınan ayrıcalıklı kullanım haklarını ifade eder. Bu yararlanma biçiminin hukuki niteliği ve idarenin bu izin üzerindeki yetkileri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdare, kamu yararının gerektirdiği durumlarda, kural olarak herhangi bir tazminat ödeme yükümlülüğü olmaksızın kullanma ruhsatını her zaman geri alabilir.

Cevap

İdarenin kamu yararı amacıyla kullanma ruhsatını tek taraflı olarak ve kural olarak tazminatsız geri alabileceğini belirten ifade doğrudur.
Kamu mallarından özel yararlanma sağlayan kullanma ruhsatları, idarenin tek taraflı işlemiyle tesis edilir. Bu izinler doğası gereği 'güvensiz'dir; yani idare, kamu yararının başka bir kullanımı veya durumun değişmesini gerektirmesi halinde, bu izni her zaman geri alabilir. Bu işlem kural olarak bir kazanılmış hak doğurmadığı için tazminat ödenmesini gerektirmez.

Adım Adım Çözüm

1
Kullanma ruhsatının hukuki niteliğini belirle.
Ruhsat, idarenin tek taraflı, bireysel bir idari işlemidir.
Özel yararlanma genellikle idarenin tek taraflı izni (ruhsat) ile gerçekleşir.
2
İznin 'güvensiz' (precarious) karakterini analiz et.
İdare, kamu yararı üstün geldiğinde izni geri alabilir.
Kamu malları üzerindeki özel haklar, kamu yararı karşısında ikincil konumdadır.
3
Ecrimisil ve fuzuli işgal kavramlarını değerlendir.
İzinsiz kullanım 'fuzuli işgal'dir; ecrimisil ise bunun tazminatıdır, kira değildir.
Ecrimisil ödenmesi, işgali hukuka uygun hale getirmez.

Anahtar Kavram

Kullanma Ruhsatının Güvensiz (İstirdat Edilebilir) Niteliği

Daha Fazla Pratik

İdari imtiyaz sözleşmeleri ile kullanma ruhsatları arasındaki farkları içeren bir karşılaştırma sorusu çözmek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 182Soru →

Sağlık Bakanlığı tarafından tıbbi cihazların, ilaçların ve aşıların muhafaza edilmesi ile bölgedeki devlet hastanelerine dağıtımı amacıyla kullanılan bir "Bölge Lojistik ve Depolama Merkezi" binası üzerinde, idarenin bir özel hukuk tüzel kişisine olan kesinleşmiş borcu nedeniyle haciz işlemi başlatılmak istenmiştir.

Buna göre, söz konusu taşınmazın hukuki statüsü ve tabi olduğu koruma rejimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Söz konusu bina, doğrudan bir kamu hizmetinin yürütülmesine yardımcı ve tahsis edilmiş olduğu için "hizmet malı" statüsündedir ve idarenin borçları nedeniyle haczedilmesi mümkün değildir.

Cevap

Lojistik merkezinin kamu hizmetine tahsis edilmiş bir hizmet malı olması nedeniyle haczedilemeyeceğini belirten ifade doğrudur.
Doğru cevap olan ifade, lojistik merkezinin bir kamu hizmetine (sağlık) tahsis edildiğini ve bu nedenle hizmet malı statüsünde olduğunu vurgular. İdare hukukunda kamu malları (hizmet malları, orta malları ve sahipsiz mallar) kamu hukukuna tabi olup, kamu hizmetinin sürekliliğini korumak amacıyla haczedilemezlik zırhına sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Malın kullanım amacını belirlemek
Binanın tıbbi malzeme dağıtımı (sağlık hizmetinin lojistik ayağı) için kullanıldığı tespit edilmiştir.
Bir malın statüsünü belirleyen temel unsur onun ne amaçla kullanıldığı ve kime tahsis edildiğidir.
2
Malı kamu malı kategorilerine göre sınıflandırmak
Belirli bir kamu hizmetinin (sağlık hizmeti) yürütülmesine tahsis edildiği için bu bir 'Hizmet Malı'dır.
Hizmet malları, idari binalar, okullar, hastaneler ve bu hizmetleri destekleyen tesislerden oluşur.
3
Geçerli olan hukuki rejimi uygulamak
Hizmet malları kamu hukukuna tabidir; haczedilemez, devredilemez ve zamanaşımı ile kazanılamaz.
Kamu hizmetinin kesintisizliği ilkesi gereği, bu hizmete özgülenmiş mallar cebri icra yoluyla idarenin elinden alınamaz.

Anahtar Kavram

Tahsis (Kamu Hizmetine Özgüleme)

Daha Fazla Pratik

İdarenin özel malları (hazine arazileri, lojmanlar vb.) ile kamu malları arasındaki haciz ve zamanaşımı farklarını incelemek faydalı olacaktır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 183Soru →

İdare hukukunda kamu malları, idarenin özel mallarından farklı olarak kamu hukuku rejimine tabidir ve bu mallar üzerinde idarenin mülkiyet hakkı kamu yararı ile sınırlandırılmıştır. Buna göre, kamu mallarının tabi olduğu hukuki rejim ve özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu malları, özel kişiler tarafından kazandırıcı zamanaşımı yoluyla iktisap edilemez ve kural olarak tapu siciline tescil edilmezler.

Cevap

Kamu malları özel kişiler tarafından zamanaşımı ile kazanılamaz ve kural olarak tapu siciline tescil edilmezler.
Kamu malları, kamu yararına özgülendikleri için özel mülkiyete ve kazandırıcı zamanaşımına konu edilemezler. Ayrıca, bu malların kamu malı niteliği tahsis işlemine veya doğal yapısına dayandığından, Medeni Kanun anlamında bir mülkiyet tescili (tapu kaydı) kural olarak aranmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu malı rejiminin temel ilkelerini hatırla.
Kamu malları; devredilemez, haczedilemez ve zamanaşımı ile kazanılamaz özelliklere sahiptir.
Bu özellikler kamu yararını korumak ve kamu hizmetinin sürekliliğini sağlamak için öngörülmüştür.
2
Tapu tescili ve zamanaşımı kuralını değerlendir.
Kamu malları kural olarak tapu siciline tescil edilmez (istisnalar hariç) ve bu mallar üzerinde 20 yıllık zilyetlik gibi zamanaşımı süreleri işlemez.
Halkın ortak kullanımına veya bir hizmete ayrılan malın tapuda tescilli olması, onun kamu malı niteliğini belirleyen ana unsur değildir; asıl olan tahsis niteliğidir.

Anahtar Kavram

Kamu Mallarının Korunması ve Hukuki Rejimi

Daha Fazla Pratik

İdarenin özel malları ile kamu malları arasındaki haczedilebilirlik farkını inceleyen yargı kararlarına göz atın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 184Soru →

İçişleri Bakanlığına bağlı olarak faaliyetlerini yürüten bir İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü hizmet binası, mülkiyeti Hazineye ait olmasına rağmen doğrudan kamu hizmetinin yürütülmesine tahsis edilmiştir. Bu taşınmazın hukuki rejimine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Doğrudan bir kamu hizmetine tahsis edildiği için 'hizmet malı' statüsündedir ve bu mallar kazandırıcı zamanaşımı ile iktisap edilemez.

Cevap

Doğrudan bir kamu hizmetine tahsis edilen binalar 'hizmet malı' statüsündedir ve kamu malı koruma rejimi gereği kazandırıcı zamanaşımı ile iktisap edilemezler.
İdare hukukunda doğrudan bir kamu hizmetinin yürütülmesine tahsis edilmiş olan binalar 'hizmet malı' olarak kabul edilir. Kamu malları (hizmet malları, orta malları ve sahipsiz mallar) kamu hukuku rejimine tabi olduklarından dolayı kazandırıcı zamanaşımı yoluyla üçüncü kişiler tarafından iktisap edilemezler, haczedilemezler ve kural olarak devredilemezler.

Adım Adım Çözüm

1
Malın tahsis amacını belirleme
Nüfus ve vatandaşlık hizmetlerine (kamu hizmeti) doğrudan tahsis edilmiştir.
Bir malın kamu malı sayılabilmesi için idari bir kararla (tahsis) kamu hizmetine veya kamunun kullanımına özgülenmesi gerekir.
2
Malın kategorisini sınıflandırma
Bu bina bir 'hizmet malı'dır.
Doğrudan kamu hizmetinin yürütülmesine yarayan binalar (okul, hastane, müdürlük binası) hizmet malları kategorisine girer.
3
Hukuki koruma rejimini uygulama
Haczedilemez, devredilemez ve zamanaşımıyla kazanılamaz.
Kamu malları özel hukuk hükümlerine değil, kamu hukuku rejimine tabidir ve bu rejim malları koruma altına alır.

Anahtar Kavram

Hizmet Mallarının Hukuki Statüsü
Tahmini Süre:55s
Soru 185Soru →

İdare hukukunda; mülkiyeti bir kamu tüzel kişisine ait olan, ancak bir belde veya köy halkının ya da kamunun doğrudan yararlanmasına tahsis edilmiş bulunan 'orta malları' (mera, yaylak, meydan, yol gibi) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu mallar, kamu malı statüsünde oldukları için özel hukukta geçerli olan kazandırıcı zamanaşımı yoluyla mülkiyet edinilmesine konu olamazlar.

Cevap

Kamu malları (orta malları dahil) özel hukuk hükümlerine tabi olan kazandırıcı zamanaşımı yoluyla iktisap edilemezler.
Orta malları (mera, yaylak, kışlak, meydan, park, yol vb.), kamu mallarının bir alt türüdür. Kamu malları üzerindeki mülkiyet hakkı, özel mülkiyetten farklı olarak kamu hukuku kuralları ile korunur. Bu korumanın en önemli unsurlarından biri 'zamanaşımı ile kazanılamazlık' ilkesidir. Bir kişi bir merayı veya yolu ne kadar süre kullanırsa kullansın, o taşınmazın mülkiyetini zilyetliğe dayanarak iktisap edemez.

Adım Adım Çözüm

1
Orta mallarının hukuki niteliğini belirlemek
Mera, yaylak, kışlak, yol ve meydan gibi malların 'kamu malı' kategorisinde olduğu ve orta malı statüsünde bulunduğu tespit edilir.
Soruda sorulan kavramın hangi hukuki rejime tabi olduğunu anlamak için sınıflandırma yapılmalıdır.
2
Kamu mallarının korunma ilkelerini (hukuki zırh) uygulamak
Kamu mallarının devredilemezlik, haczedilemezlik ve zamanaşımı ile kazanılamazlık özelliklerine sahip olduğu hatırlanır.
Orta malları, kamu malı olmalarından dolayı özel mülkiyete konu edilemeyecek mutlak bir koruma altındadır.

Anahtar Kavram

Orta Mallarının Hukuki Rejimi ve Zamanaşımı Yasağı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 186Soru →

Bir belediye, mülkiyetinde bulunan ve imar planında 'meydan' olarak ayrılan, ancak henüz üzerinde çevre düzenlemesi yapılmadığı için fiilen boş duran bir taşınmazı, aldığı bir kredi borcuna karşılık banka lehine ipotek etmiştir. Borcun vadesinde ödenmemesi üzerine banka, taşınmazın paraya çevrilmesi amacıyla icra takibi başlatmıştır.

Bu uyuşmazlıkla ilgili olarak orta mallarının hukuki rejimi çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meydanlar orta malı niteliğinde olduğundan, bu mallar üzerinde özel hukuk hükümlerine göre rehin veya ipotek gibi sınırlı ayni haklar tesis edilemez; yapılan ipotek işlemi hukuken geçersizdir.

Cevap

Meydanların orta malı statüsünde olması nedeniyle üzerlerinde ipotek tesis edilemeyeceği ve yapılan işlemin geçersiz olduğu seçenektir.
İdare hukukunda meydanlar, mülkiyeti kime ait olursa olsun kamunun doğrudan doğruya yararlanmasına tahsis edilmiş olan 'orta malları' kategorisinde yer alır. Kamu malları (hizmet malları, orta mallar ve sahipsiz mallar) kamu hukukuna tabi olup özel hukuk rejiminin dışındadır. Bu nedenle bu mallar üzerinde satış, ipotek, rehin gibi tasarrufi işlemler yapılamaz ve bu mallar haczedilemez. Taşınmazın henüz fiilen düzenlenmemiş olması, imar planındaki tahsisle gelen kamu malı niteliğini ve buna bağlı korumayı ortadan kaldırmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Taşınmazın hukuki niteliğini belirle.
İmar planında 'meydan' olarak ayrılan yerler, kamunun doğrudan yararlanmasına tahsis edildiği için 'orta malı' (kamu malı) statüsündedir.
Bir yerin kamu malı olması için tahsis işleminin (imar planı, idari karar veya kadimden beri kullanım) gerçekleşmiş olması yeterlidir.
2
Kamu mallarının (orta mallarının) hukuki rejimini uygula.
Bu mallar; devredilemez, haczedilemez, zamanaşımıyla kazanılamaz ve üzerlerinde ipotek gibi sınırlı ayni haklar tesis edilemez.
Kamu malı statüsü, malın özel hukuk işlemlerine konu olmasını engelleyen mutlak bir koruma sağlar.
3
Uyuşmazlıktaki işlemin sonucunu değerlendir.
Belediyenin yaptığı ipotek işlemi ve bankanın başlattığı icra takibi, kamu malı rejimine aykırı olduğu için hukuken geçersizdir.
Kamu düzenine ilişkin emredici yasaklara aykırı yapılan özel hukuk işlemleri kesin hükümsüzdür.

Anahtar Kavram

Orta mallarının dokunulmazlığı ve özel hukuk işlemlerine konu edilememesi

Daha Fazla Pratik

Orta mallarının 'tahsisin kaldırılması' (devletin hüküm ve tasarrufundan çıkarılması) süreci ile ilgili soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 187Soru →

İdare hukukunda, mülkiyeti bir kamu tüzel kişisine ait olan bir malın "kamu malı" statüsünü kazanması (tahsis) veya bu statünün sona ermesi süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir malın kamu malı statüsünü kazanması için yetkili makamın açık bir işlemi (hukuki tahsis) esas olmakla birlikte, malın fiilen bir kamu hizmetine veya kamunun kullanımına özgülenmesi durumunda "fiili tahsis" yoluyla da bu statü kazanılabilir.

Cevap

İdare hukukunda kamu malı statüsünün kazanılması hem açık bir idari işlemle (hukuki tahsis) hem de malın fiilen kamu hizmetine sunulmasıyla (fiili tahsis) mümkündür.
Kamu malları hukukunda 'tahsis', mülkiyeti idareye ait olan bir malın kamu yararına özgülenmesidir. Bu özgüleme işlemi, yetkili idari makamın (örneğin belediye meclisi) alacağı açık bir kararla yapılabileceği gibi, idarenin açık bir karar almadan malı fiilen bir kamu hizmetinin görülmesine ayırması veya kamunun kullanımına terk etmesi (fiili tahsis) yoluyla da gerçekleşebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Tahsis kavramının incelenmesi
Tahsis, bir malın kamu yararı amacına özgülenmesidir.
Statünün başlangıç noktasını belirlemek için gereklidir.
2
Kazanılma yöntemlerinin ayrıştırılması
Tahsis açık bir işlemle (hukuki) veya fiili kullanım (fiili) ile gerçekleşebilir.
Öğretide kabul edilen iki temel yöntemi ayırt etmek gerekir.
3
Sona erme (terkin) koşullarının değerlendirilmesi
Statü ya idari bir işlemle ya da malın maddi olarak yok olmasıyla sona erer.
Hukuki ve fiili sona erme nedenleri arasındaki farkı anlamak için önemlidir.

Anahtar Kavram

Tahsis ve Terkin Mekanizmaları

Daha Fazla Pratik

Hazine taşınmazlarının tahsisinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının özel yetkilerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 10 / 10
İdarenin Malları Alıştırma Soruları — KPSS Kamu Yönetimi — Sayfa 10 | Examkin