Kanun Yolları (İstinaf, Temyiz, Olağanüstü Kanun Yolları)

23 soru

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na (İYUK) göre; idare ve vergi mahkemelerince verilen ve istinaf incelemesinden geçmeksizin kesinleşen kararlar ile bölge idare mahkemelerinin kesinleşmiş kararlarından, niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade edenler hakkında başvurulan "kanun yararına temyiz" yoluyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Danıştay Başsavcısı tarafından kendiliğinden veya ilgili bakanlıkların lüzum göstermesi üzerine bu yola başvurulur.

Davanın tarafları, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde doğrudan Danıştaya dilekçe vererek bu yolu kullanabilirler.

Danıştay tarafından verilen kanun yararına bozma kararı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın sonucunu ve mahkeme kararının hukuki etkilerini geriye dönük olarak ortadan kaldırır.

Bu yola başvurulabilmesi için mahkeme kararının kesinleşme tarihinden itibaren 30 gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna başvurulması şarttır.

Kanun yararına temyiz yoluna başvurulmuş olması, kesinleşen mahkeme kararının icrasını ve tarafların mevcut hukuki durumunu 7 gün süreyle kendiliğinden durdurur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Danıştay Başsavcısı tarafından kendiliğinden veya ilgili bakanlıkların lüzum göstermesi üzerine bu yola başvurulur.

Cevap

Kanun yararına temyiz yoluna Danıştay Başsavcısı tarafından resen veya ilgili bakanlıkların istemi üzerine başvurulur.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesine göre, idari yargı mercilerinden verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen hukuka aykırı kararlar hakkında Danıştay Başsavcısı, kendiliğinden veya ilgili bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine kanun yararına temyiz isteminde bulunabilir.

Adım Adım Çözüm

Kararın niteliğini tespit etme

İstinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş, hukuka aykırı bir karar olduğu görülür.

Kanun yararına temyiz sadece kesinleşmiş ve yürürlükteki hukuka aykırı kararlar için öngörülmüştür.

Başvuru makamını belirleme

Danıştay Başsavcısı veya ilgili bakanlıkların yetkili olduğu saptanır.

İYUK 51. madde uyarınca tarafların bu yola başvuru yetkisi bulunmamaktadır.

Kararın sonucunu değerlendirme

Bozma kararı Resmi Gazete'de yayımlanır ancak tarafların durumunu etkilemez.

Bu yolun amacı kamu yararını korumak ve hukukun yanlış uygulanmasını önlemektir, taraflar arası uyuşmazlığı yeniden çözmek değildir.

Anahtar Kavram

Kanun Yararına Temyiz (Olağanüstü Kanun Yolu)

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 2Soru →

$2577$ sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca düzenlenen kanun yollarına (istinaf, temyiz ve olağanüstü kanun yolları) ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bölge İdare Mahkemesi dava dairelerinin istinaf incelemesi sonucunda verdiği kararlar, İYUK'un

46

. maddesinde tahdidi (sınırlı) olarak sayılan dava türlerinden birine ilişkin değilse kesin nitelik taşır ve bu kararlara karşı temyiz yoluna başvurulamaz.

İstinaf yolu kapalı olan veya kesinleşen idare mahkemesi kararlarına karşı, kararın yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi şartıyla Danıştay Başsavcısı tarafından re'sen veya ilgili bakanlığın talebi üzerine kanun yararına temyiz yoluna gidilebilir.

Temyiz incelemesi sonucunda Danıştayın bozma kararı vermesi üzerine, Bölge İdare Mahkemesi bozma kararına uymayarak eski kararında ısrar edebilir; bu durumda ısrar kararı Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından incelenerek karara bağlanır.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin (AİHM), kesinleşmiş bir idari mahkeme kararının Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ni ihlal ettiğini tespit etmesi durumunda, yargılamanın yenilenmesi istemi ihlal kararının kesinleştiği tarihten itibaren altı ay içinde yapılmalıdır.

Yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunulması, kural olarak kesinleşmiş kararın yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz; ancak mahkeme, istemin kabule şayan olduğu kanaatine varırsa teminat karşılığında veya teminatsız olarak yürütmenin durdurulmasına karar verebilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin (AİHM), kesinleşmiş bir idari mahkeme kararının Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ni ihlal ettiğini tespit etmesi durumunda, yargılamanın yenilenmesi istemi ihlal kararının kesinleştiği tarihten itibaren altı ay içinde yapılmalıdır.

Cevap

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin ihlal kararına dayalı yargılamanın yenilenmesi başvurusu, karar kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içinde yapılmalıdır.

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun

53

. maddesinin

3

. fıkrasına göre; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin ihlal kararı üzerine yapılacak yargılamanın yenilenmesi başvuruları, ihlal kararının kesinleştiği tarihten itibaren

1

yıl içinde yapılmalıdır. Seçenekte belirtilen

6

aylık süre yasal düzenlemeyle bağdaşmadığı için ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

İdari yargıdaki olağanüstü kanun yollarından olan 'Yargılamanın Yenilenmesi' sürelerini incele.

2577

sayılı İYUK'un

53

. maddesinde bu süreler açıkça belirtilmiştir.

Kanun yollarına ilişkin hak düşürücü sürelerin tespiti için yasal düzenlemeye bakılması zorunludur.

AİHM ihlal kararı sebebine dayalı özel başvuru süresini kontrol et.

İYUK

53/3

fıkrası, bu durum için sürenin ihlal kararının kesinleşmesinden itibaren

1

yıl (

12

ay) olduğunu hüküm altına almıştır.

KPSS sınavında sürelerin (gün, ay, yıl) birbirine karıştırılması sıkça sorgulanan bir detaydır.

Seçeneklerde sunulan diğer kanun yollarının (istinaf/temyiz ayrımı, ısrar kararı, kanun yararına temyiz) doğruluğunu teyit et.

İstinafın kesinliği (

46

. madde), bozma sonrası ısrar yetkisi (

50/4

. madde) ve kanun yararına temyiz yetkisi (

51

. madde) güncel mevzuata uygundur.

Çeldiricilerin elenmesi için idari yargılama usulündeki temel yetki ve süreçlerin analizi gereklidir.

Anahtar Kavram

İdari Yargıda Olağanüstü Kanun Yolları ve Başvuru Süreleri

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 3Soru →

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca, idare mahkemeleri tarafından verilen yürütmenin durdurulması istemleri hakkındaki kararlara karşı başvurulacak itiraz yoluyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İtiraz, kararın tebliğini izleyen yedi gün içinde Bölge İdare Mahkemesine yapılır ve bu merci tarafından verilen kararlar kesindir.

İtiraz, kararın tebliğini izleyen on beş gün içinde Danıştay'a yapılır.

İtiraz süresi otuz gün olup, itiraz başvurusu yürütmenin durdurulması kararının uygulanmasını kendiliğinden durdurur.

Bölge İdare Mahkemesinin itiraz üzerine verdiği kararlara karşı Danıştayda temyiz yoluna başvurulması mümkündür.

Yürütmenin durdurulması isteminin reddi kararına karşı itiraz edilebilirken, kabulü kararına karşı itiraz yolu kapalıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İtiraz, kararın tebliğini izleyen yedi gün içinde Bölge İdare Mahkemesine yapılır ve bu merci tarafından verilen kararlar kesindir.

Cevap

Yürütmenin durdurulması kararlarına karşı itiraz, kararın tebliğini izleyen yedi gün içinde Bölge İdare Mahkemesine yapılır ve bu kararlar kesindir.

2577 sayılı İYUK'un 27. maddesinin 7. fıkrasına göre; yürütmenin durdurulması istemleri hakkında verilen kararlara karşı, kararın tebliğini izleyen yedi gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere itiraz edilebilir. İtiraz mercii Bölge İdare Mahkemesi olup, bu merciin verdiği kararlar kesindir.

Adım Adım Çözüm

İtiraz süresinin tespiti

7

gün

İYUK 27/7 maddesi uyarınca yürütmenin durdurulması kararlarına itiraz süresi yedi gün olarak belirlenmiştir.

İtiraz mercisinin belirlenmesi

Bölge İdare Mahkemesi

İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı itirazlar, yargı çevresinde bulundukları Bölge İdare Mahkemesine yapılır.

Kararın kesinlik durumunun kontrolü

Kesin Karar

İtiraz üzerine verilen kararlar başka bir kanun yoluna (temyiz) tabi değildir.

Anahtar Kavram

Yürütmenin Durdurulması Kararlarına İtiraz Usulü

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 4Soru →

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca, bölge idare mahkemelerinin istinaf incelemesi sonucunda verdiği kararlar kural olarak kesin niteliktedir. Ancak Kanun'un 46. maddesinde sınırlı olarak sayılan dava türlerinde bu kararlara karşı Danıştayda temyiz yoluna başvurulabilmektedir.

Buna göre, aşağıda belirtilen uyuşmazlık türlerinden hangisinde bölge idare mahkemesince verilen karar kesin nitelikte olup bu karara karşı Danıştayda temyiz yoluna başvurulamaz?

Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları

Kamu görevlileri hakkında tesis edilen disiplin cezalarına ilişkin davalar

Belediye organlarının görevden uzaklaştırılmasına ilişkin davalar

Yükseköğretim öğrencilerinin disiplin cezalarına ilişkin açılan iptal davaları

İmar planları ve parselasyon işlemlerinden doğan uyuşmazlıklara ilişkin davalar

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yükseköğretim öğrencilerinin disiplin cezalarına ilişkin açılan iptal davaları

Cevap

Yükseköğretim öğrencilerinin disiplin cezalarına ilişkin açılan iptal davaları

2577 sayılı İYUK'un 46. maddesinde hangi kararların temyiz edilebileceği tek tek sayılmıştır. Maddenin (c) bendinde 'Kamu görevlileri hakkında tesis edilen disiplin cezalarına ilişkin davalar' temyiz edilebilir denilirken, (e) bendinde 'Yükseköğretim kurumları öğretim elemanı ve öğrencilerinin sınav, not ve mezuniyet işlemlerinden kaynaklanan davalar' sayılmıştır. Görüldüğü üzere öğrenciler bakımından disiplin cezaları temyiz edilebilecek işler arasında sayılmamıştır. Bu nedenle bölge idare mahkemesinin bu konudaki istinaf kararı kesindir.

Adım Adım Çözüm

İYUK m. 45 ve 46 arasındaki ilişkiyi analiz etme

Bölge İdare Mahkemesi (BİM) kararlarının kesinliği kuraldır; temyiz ise m. 46'da sayılan istisnai hallerde mümkündür.

İdari yargıda üç dereceli sistemin (İdare Mahkemesi -> BİM -> Danıştay) işleyişini belirlemek.

Öğrenci ve kamu görevlisi ayrımını inceleme

m. 46/c'de kamu görevlilerinin tüm disiplin cezaları temyiz kapsamında iken, m. 46/e'de öğrenciler için kapsam sınırlıdır.

Kanun koyucunun süjeler arasında yaptığı ayrımı saptamak.

m. 46/e fıkrasının içeriğini kontrol etme

Öğrenciler için sadece 'sınav, not ve mezuniyet işlemleri' temyiz edilebilir; disiplin cezaları bu listede yoktur.

Temyiz edilebilir dava türlerinin 'numerus clausus' (sınırlı sayı) ilkesine tabi olduğunu doğrulamak.

Anahtar Kavram

Temyiz Edilebilirlik Sınırları (İYUK m. 46)

Daha Fazla Pratik

İYUK m. 46'daki diğer bentleri (özellikle mülkiyet hakkı ve vergi uyuşmazlıkları ile ilgili olanları) gözden geçirin.

Tahmini Süre:1m 40s

Soru 5Soru →

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca, kesinleşmiş bir karara karşı başvurulabilen olağanüstü kanun yolu olan "yargılamanın yenilenmesi" müessesesi kapsamındaki süreler ve bu sürelerin başlangıç noktaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin (AİHM) ihlal kararı vermesi durumunda, bu kararın ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren bir yıl içinde yargılamanın yenilenmesi istenebilir.

Tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir dava hakkında birbirine aykırı iki kesin kararın bulunması halinde, yargılamanın yenilenmesi süresi on yıl olup bu süre hükümlerin kesinleştiği tarihten itibaren başlar.

Karara esas alınan bir belgenin sahteliğinin mahkeme kararıyla belirlenmesi durumunda, bu durumun öğrenildiği tarihten itibaren bir yıl içinde başvuru yapılmalıdır.

Davanın görülmesi sırasında mevcut olan ancak mücbir bir sebep olmaksızın elde edilemeyen bir belgenin sonradan ele geçmesi durumunda, kararın kesinleştiği tarihten itibaren altmış gün içinde başvurulmalıdır.

Bilirkişinin kasten gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun mahkeme kararıyla sabit olması durumunda, bu kararın tebliğinden itibaren on yıl içinde yargılamanın yenilenmesi yoluna gidilebilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir dava hakkında birbirine aykırı iki kesin kararın bulunması halinde, yargılamanın yenilenmesi süresi on yıl olup bu süre hükümlerin kesinleştiği tarihten itibaren başlar.

Cevap

Tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir dava hakkında birbirine aykırı iki kesin kararın bulunması durumunda yargılamanın yenilenmesi süresi on yıl olup bu süre hükümlerin kesinleştiği tarihten itibaren başlar.

Doğru yanıt olan seçenek, İYUK'un 53. maddesinin 2. fıkrasının (e) bendi ile 3. fıkrasını tam olarak yansıtmaktadır. Birbirine aykırı iki kesin kararın bulunması hali (hüküm uyuşmazlığı), yargılamanın yenilenmesi sebeplerinden en uzun süreye (10 yıl) sahip olanıdır ve bu süre her iki hükmün de kesinleştiği andan itibaren başlar.

Adım Adım Çözüm

Yenileme sebebinin İYUK m. 53 kapsamındaki yerini tespit etme

Birbirine aykırı iki kesin kararın bulunması İYUK m. 53/1-h bendinde düzenlenmiştir.

Her yenileme sebebinin tabi olduğu süre ve başlangıç noktası farklıdır.

Hangi süreye tabi olduğunu belirleme

İYUK m. 53/3 uyarınca (h) bendi için on yıllık süre öngörülmüştür.

Kanun koyucu, kesin hüküm uyuşmazlığını diğer sebeplere (60 gün) ve AİHM kararına (1 yıl) göre daha uzun bir süreye bağlamıştır.

Sürenin başlangıç noktasını teyit etme

İYUK m. 53/2-e uyarınca bu süre, hükümlerin kesinleştiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

Çelişkili kararların varlığı ancak her ikisi de kesinleştiğinde tam olarak hukuki bir uyuşmazlık doğurur.

Anahtar Kavram

İYUK Yargılamanın Yenilenmesi Süreleri

Daha Fazla Pratik

İstinaf ve temyiz incelemesi yapılmadan kesinleşmiş kararlar için başvurulan 'Kanun Yararına Temyiz' yolunun şartlarını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 6Soru →

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından bir enerji projesi için verilen "Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Olumlu" kararına karşı, menfaati ihlal edilen bir sivil toplum kuruluşu tarafından iptal davası açılmıştır. Davaya ilk derece mahkemesi sıfatıyla bakan idare mahkemesi, yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar vermiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na göre, idare mahkemesinin bu esasa ilişkin nihai kararına karşı başvurulabilecek kanun yolu ve süresi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İvedi yargılama usulüne tabi olan bu uyuşmazlıkta istinaf yoluna başvurulamaz; kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde doğrudan Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulabilir.

Kural olarak kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde bölge idare mahkemesinde istinaf yoluna başvurulmalı, istinaf isteminin reddi halinde ise temyiz yoluna gidilmelidir.

Uyuşmazlık ivedi yargılama usulüne tabi olduğundan, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf yoluna gidilir ve verilecek karar kesin nitelik taşır.

Karara esas alınan bilirkişi raporunun gerçeğe aykırı olabileceği şüphesiyle, kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde olağanüstü kanun yolu olan yargılamanın yenilenmesi talep edilmelidir.

Yürütmenin durdurulması istemi niteliği taşıyan bu tür iptal davalarında, kararın tebliğini izleyen günden itibaren 7 gün içinde en yakın bölge idare mahkemesine itiraz edilebilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İvedi yargılama usulüne tabi olan bu uyuşmazlıkta istinaf yoluna başvurulamaz; kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde doğrudan Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulabilir.

Cevap

ÇED kararlarına karşı açılan davalar ivedi yargılama usulüne tabi olduğundan, mahkeme kararına karşı istinaf yoluna gidilemez ve kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde doğrudan Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulması gerekir.

Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) kararlarına karşı açılan davalar, 2577 sayılı İYUK'un 20/A maddesi uyarınca ivedi yargılama usulüne tabidir. Kanuna göre ivedi yargılama usulünde, idare mahkemelerinin verdikleri nihai kararlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz. İlgililer, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde doğrudan Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunabilirler. Bu istisnai usul (ayrık durum), idari yargıda genel kural olan '30 gün içinde önce istinaf, ardından gerekirse temyiz' kuralının en önemli istisnalarından biridir.

Adım Adım Çözüm

Uyuşmazlığın tabi olduğu yargılama usulünün belirlenmesi

ÇED (Çevresel Etki Değerlendirmesi) kararlarına karşı açılan iptal davaları, İYUK m. 20/A uyarınca 'İvedi Yargılama Usulü'ne tabidir.

Kanun koyucu, yatırımların ve çevre politikalarının gecikmemesi için bu davaları olağan usulün dışına çıkarmıştır.

İvedi yargılama usulünde kanun yollarının ve başvuru mercilerinin tespit edilmesi

İvedi yargılama usulünde istinaf kanun yolu kapalıdır. İdare mahkemesi kararlarına karşı istinaf aşaması atlanarak doğrudan temyiz yoluna gidilir.

İYUK m. 20/A'nın özel düzenlemesi, yargılama sürecini hızlandırmak amacıyla istinaf aşamasını devre dışı bırakır.

Kanun yoluna başvuru süresinin belirlenmesi

Genel temyiz süresi 30 gün iken, ivedi yargılama usulünde bu süre kararın tebliğinden itibaren 15 gün olarak uygulanır.

Uyuşmazlığın kısa sürede kesin olarak çözüme kavuşturulması hedeflenmektedir.

Anahtar Kavram

İvedi Yargılama Usulünde Kanun Yolları ve Süreler

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 7Soru →

İdari yargılama sisteminde kesinleşmiş bir mahkeme kararının, kanunda sayılan sınırlı ve istisnai hallerin varlığı durumunda tekrar incelenmesini sağlayan olağanüstü kanun yolu olan 'yargılamanın yenilenmesi'ne dair aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Kararın esasına etki eden bir belgenin, hükmün verilmesinden sonra elde edilmiş olması haklı bir yenileme sebebidir.

Yargılamanın yenilenmesi istemi, kural olarak kararı vermiş olan mahkemeye bir dilekçe ile yapılır.

İnsan Hakları Avrupa Mahkemesinin ihlal kararı üzerine yapılacak yenileme başvurusu için süre, kararın kesinleştiği tarihten itibaren bir yıldır.

Yargılamanın yenilenmesi yoluna başvurulmuş olması, kesinleşen kararın yürütülmesini kendiliğinden durdurur.

Taraflardan birinin karara tesir eden bir hile kullanmış olması yargılamanın yenilenmesi sebepleri arasında yer alır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yargılamanın yenilenmesi yoluna başvurulmuş olması, kesinleşen kararın yürütülmesini kendiliğinden durdurur.

Cevap

Yargılamanın yenilenmesi yoluna başvurulmuş olmasının kararın yürütülmesini kendiliğinden durduracağını belirten ifade yanlıştır.

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 55. maddesine göre, yargılamanın yenilenmesi yoluna başvurulması, kural olarak kesinleşmiş olan mahkeme kararının uygulanmasını (yürütülmesini) durdurmaz. Kararın yürütülmesinin durdurulabilmesi için ilgili mahkemenin, tarafların talebi üzerine bu yönde bir karar vermesi gerekmektedir. Dolayısıyla 'kendiliğinden durdurur' ifadesi hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Kanun yolunun niteliğini analiz et.

Yargılamanın yenilenmesi, kesinleşmiş kararlara karşı başvurulan istisnai ve olağanüstü bir kanun yoludur.

Kesin hükmün dokunulmazlığı ilkesinin bir istisnasını teşkil eder.

Yürütmenin durdurulması etkisini incele.

İYUK 55. madde uyarınca, 'Yargılamanın yenilenmesi yoluna başvurulmuş olması, kararın yürütülmesini durdurmaz.'

Kesinleşmiş bir kararın icra kabiliyeti, yeni bir başvuru ile otomatik olarak sekteye uğramaz; hukuk güvenliği korunur.

Seçeneklerdeki hukuki uyumu kontrol et.

D seçeneğindeki 'kendiliğinden durdurur' ibaresi kanun metni ile açıkça çelişmektedir.

Yürütmenin durması için mahkemenin bu yönde bir ara karar vermesi şarttır.

Anahtar Kavram

Olağanüstü Kanun Yolları ve İcrai Etkisi

Soru 8Soru →

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) sisteminde kanun yollarına başvuruda kural olarak 'istinaf' incelemesinden geçilmesi gerekse de bazı özel uyuşmazlık türleri için doğrudan üst derece mahkemesine gidilmesi öngörülmüştür.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi hakkında verilen nihai karara karşı istinaf yoluna başvurulması mümkün olmayıp, kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde doğrudan Danıştayda temyiz yoluna başvurulması zorunludur?

Kamu görevlilerine verilen 'aylıktan kesme' disiplin cezasına karşı açılan iptal davasında idare mahkemesinin verdiği karar

Belediye meclis üyeliğinin düşürülmesine ilişkin idare mahkemesinin verdiği karar

Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca gerçekleştirilen bir taşınmaz satış ihalesinin iptali istemiyle açılan davada idare mahkemesinin verdiği karar

Kamu görevlilerinin naklen atama (görev yeri değişikliği) işlemlerine karşı açılan davalarda idare mahkemesinin verdiği karar

Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu uyarınca verilen sınır dışı (deport) etme kararına karşı açılan davada verilen karar

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca gerçekleştirilen bir taşınmaz satış ihalesinin iptali istemiyle açılan davada idare mahkemesinin verdiği karar

Cevap

Özelleştirme kapsamındaki ihale işlemlerine ilişkin kararlara karşı istinaf yolu kapalıdır ve doğrudan Danıştayda temyiz yoluna başvurulmalıdır.

2577 sayılı İYUK’un 20/A maddesinde düzenlenen 'İvedi Yargılama Usulü'; ihale işlemleri, acele kamulaştırma, özelleştirme ihaleleri ve çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) kararları gibi belirli uyuşmazlıkları kapsar. Bu usulün en önemli özelliği, istinaf kanun yolunun kapatılmış olması ve yerel mahkeme kararlarına karşı 15 gün içinde doğrudan Danıştayda temyiz yoluna başvurulması zorunluluğudur.

Adım Adım Çözüm

Uyuşmazlık türünün hangi yargılama usulüne tabi olduğunu belirleme

Özelleştirme ihaleleri, İYUK m. 20/A uyarınca 'İvedi Yargılama Usulü'ne tabidir.

Kanun koyucu, hızlı sonuçlanması gereken belirli konulardaki davaları bu özel usule tabi kılmıştır.

İvedi yargılama usulündeki kanun yolu kurallarını inceleme

Bu usulde istinaf yolu kapatılmıştır; nihai kararlara karşı doğrudan Danıştaya temyiz yolu açılmıştır.

Süreci hızlandırmak ve ara bir yargısal denetim kademesini devre dışı bırakmak hedeflenmiştir.

Temyiz süresini kontrol etme

Temyiz süresi kararın tebliğinden itibaren 15 gündür.

Olağan yargılamadaki 30 günlük süre yerine ivedi usulde daha kısa bir hak düşürücü süre öngörülmüştür.

Anahtar Kavram

İvedi Yargılama Usulü ve Doğrudan Temyiz

Soru 9Soru →

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca, idare mahkemeleri tarafından verilen nihai kararlara karşı, özel kanunlarda aksine bir hüküm bulunmadığı sürece, kararın tebliğinden itibaren kaç gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 30

Cevap

İdari yargıda genel istinaf başvuru süresi 30 gündür.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 2. fıkrasına göre, istinaf yolu açık olan kararlara karşı, kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde yetkili bölge idare mahkemesine başvurulabilir.

Adım Adım Çözüm

İlgili yasal düzenlemenin tespit edilmesi.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) Madde 45.

İdari yargıdaki kanun yolları ve başvuru süreleri bu kanunla düzenlenir.

İstinaf başvuru süresinin belirlenmesi.

Kararın tebliğinden itibaren 30 gün.

Kanun maddesi, başka kanunlarda özel bir süre belirtilmedikçe genel süreyi 30 gün olarak belirlemiştir.

Anahtar Kavram

İstinaf Başvuru Süresi

Tahmini Süre:45s

Soru 10Soru →

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulurken, istinaf dilekçesi kural olarak aşağıdakilerden hangisine hitaben yazılmalıdır?

Kararı veren mahkemeye

Kararı inceleyecek olan bölge idare mahkemesine

Danıştay Başkanlığına

Adalet Bakanlığına

Uyuşmazlık Mahkemesine

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kararı veren mahkemeye

Cevap

İstinaf dilekçesi, kararı veren mahkemeye hitaben yazılmalıdır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 2. fıkrasına göre; istinaf başvurusu, kararı veren mahkemeye verilecek bir dilekçe ile yapılır. Bu düzenleme, dilekçenin muhatabının kararı tesis eden ilk derece mahkemesi olduğunu açıkça belirtmektedir.

Adım Adım Çözüm

2577 sayılı İYUK madde 45/2 hükmü incelenir.

İstinafın, kararı veren mahkemeye verilecek bir dilekçe ile isteneceği kuralı tespit edilir.

İdari yargılama usulünde kanun yolu başvurularında dilekçelerin hangi mercilere verileceği kanunla düzenlenmiştir.

Anahtar Kavram

İstinaf Başvuru Usulü

Daha Fazla Pratik

İstinaf başvurusu için öngörülen genel süreyi ve hangi kararların kesin olduğunu gözden geçiriniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 11Soru →

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca, Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin temyize tabi kararlarına karşı, özel kanunlarda ayrı bir süre belirtilmedikçe uygulanacak genel temyiz süresi aşağıdakilerden hangisidir?

7 gün

15 gün

30 gün

45 gün

60 gün

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 30 gün

Cevap

İdari yargılama hukukunda genel temyiz süresi, kararın tebliğini izleyen günden itibaren otuz gündür.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 48. maddesinde açıkça belirtildiği üzere, Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin temyize tabi kararlarına karşı temyiz isteminde bulunma süresi otuz gündür. Bu süre, kararın taraflara tebliğ edildiği günü izleyen günden itibaren işlemeye başlar.

Adım Adım Çözüm

Kanun yolu türünün belirlenmesi

Soru, Danıştay ve Bölge İdare Mahkemesi kararlarına karşı gidilen 'temyiz' yolunu sormaktadır.

Temyiz ve istinaf süreleri genel olarak aynı olsa da kanundaki dayanakları farklı maddelerde (İstinaf m.45, Temyiz m.48) düzenlenmiştir.

İlgili mevzuat hükmünün uygulanması

2577 sayılı İYUK'un 48. maddesinin 3. fıkrası uyarınca temyiz süresi belirlenmiştir.

Kanun koyucu, idari yargıdaki kanun yolları için standart bir süre belirleyerek hukuk güvenliğini sağlamayı amaçlamıştır.

Sürenin netleştirilmesi

Genel temyiz süresi 30 gündür.

Özel kanunlarda (örneğin ivedi yargılama) farklı hükümler bulunmadığı sürece bu süre esastır.

Anahtar Kavram

İdari Yargıda Temyiz Süresi

Tahmini Süre:45s

Soru 12Soru →

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca, ilk derece mahkemeleri olan idare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarına karşı yapılan istinaf başvurularını incelemekle görevli ve yetkili yargı mercisi aşağıdakilerden hangisidir?

Bölge İdare Mahkemesi

Danıştay

Bölge Adliye Mahkemesi

Uyuşmazlık Mahkemesi

Anayasa Mahkemesi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bölge İdare Mahkemesi

Cevap

İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı istinaf incelemesi yapmaya yetkili yargı mercii Bölge İdare Mahkemesi'dir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 45. maddesine göre, idare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarına karşı, başka bir kanun yolu öngörülmedikçe, kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde Bölge İdare Mahkemesi'ne istinaf başvurusunda bulunulabilir. Bu nedenle istinaf incelemesini yapmaya yetkili olan merci Bölge İdare Mahkemesi'dir.

Adım Adım Çözüm

Kararı veren ilk derece mahkemesini tespit et.

Karar, idare veya vergi mahkemesi tarafından verilmiştir.

İdari yargı sisteminde ilk derece mahkemelerinin belirlenmesi gerekir.

Başvurulan kanun yolunu tanımla.

Başvurulan yol 'istinaf' kanun yoludur.

İstinaf ve temyiz yollarının görevli mercileri farklıdır.

Yasal düzenleme uyarınca görevli mahkemeyi eşleştir.

2577 sayılı İYUK madde 45 gereği görevli merci Bölge İdare Mahkemesi'dir.

İstinaf incelemesi kural olarak bölge düzeyindeki üst mahkemelerce gerçekleştirilir.

Anahtar Kavram

İdari Yargıda İstinaf Mercii

Soru 13Soru →

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) sisteminde, ilk derece mahkemesi kararlarının üst mahkemelerce denetlenmesi ve bu denetim sonucunda verilen kararların ilk derece mahkemeleri üzerindeki hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bölge idare mahkemesi, istinaf incelemesi sonucunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka aykırı bulduğu her durumda kararı bozarak dosyayı yeniden karar verilmek üzere ilgili mahkemeye gönderir.

Danıştayın temyiz incelemesi sonucunda verdiği bozma kararlarına karşı, ilk derece mahkemelerinin bu karara uymayıp kendi önceki kararında direnme (ısrar etme) yetkisi bulunmaktadır.

Danıştayın temyiz incelemesi sonucunda verdiği bozma kararlarına karşı ilk derece mahkemelerinin direnme (ısrar) yetkisi bulunmamakta olup mahkemeler bu kararlara uymakla yükümlüdür.

Bölge idare mahkemesinin istinaf başvurusu üzerine verdiği nihai kararlara karşı, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde Danıştayda 'kararın düzeltilmesi' yoluna başvurulabilir.

Temyiz incelemesi sırasında Danıştay tarafından yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesi için, dava konusu işlemin ilk derece mahkemesi aşamasında da yürütmesinin durdurulmuş olması zorunludur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Danıştayın temyiz incelemesi sonucunda verdiği bozma kararlarına karşı ilk derece mahkemelerinin direnme (ısrar) yetkisi bulunmamakta olup mahkemeler bu kararlara uymakla yükümlüdür.

Cevap

İdari yargı sisteminde Danıştayın bozma kararlarına karşı direnme yasağı bulunmaktadır; mahkemeler bu kararlara uymakla yükümlüdür.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 50. maddesinin 4. fıkrası açık bir hüküm içermektedir: 'Danıştay ilgili dairesinin bozma kararına uyulması zorunludur.' Bu hüküm uyarınca, ilk derece mahkemelerinin (İdare veya Vergi Mahkemeleri) Danıştayın bozma kararına karşı, adli yargıda olduğu gibi kendi kararında 'direnme' (ısrar etme) yetkisi bulunmamaktadır. Mahkeme, dosyayı yeniden ele aldığında Danıştayın bozma gerekçeleri doğrultusunda işlem yapmak ve karar vermekle mükelleftir.

Adım Adım Çözüm

Kanun yolunun türünü belirleme

Temyiz incelemesi (Danıştay tarafından yapılan üst denetim)

Uyuşmazlığın en üst mercii olan Danıştayın denetim yetkisini anlamak için.

Bozma kararının niteliğini analiz etme

İYUK Madde 50/4: Bozma kararına uyma zorunluluğu

İdari yargıdaki hiyerarşik denetimin hukuki bağlayıcılığını saptamak için.

Adli yargı ile karşılaştırma yapma

Direnme (ısrar) hakkının bulunmaması

Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) ve Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) sistemlerindeki 'direnme' imkanının idari yargıda (İYUK) yer almadığını teyit etmek için.

Anahtar Kavram

İdari Yargıda Direnme Yasağı

Soru 14Soru →

Enerji yatırımları kapsamında bir bölgede gerçekleştirilen acele kamulaştırma işlemine karşı taşınmaz maliki tarafından iptal davası açılmıştır. Davaya bakan idare mahkemesi, yapılan yargılama sonucunda davanın reddine dair nihai kararını taraflara tebliğ etmiştir.

Türk idari yargılama hukukuna göre, davacı taşınmaz malikinin söz konusu nihai karara karşı başvurabileceği olağan kanun yolu ve süresi aşağıdakilerden hangisidir?

Tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde bölge idare mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurulmalıdır.

Tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde Danıştay nezdinde temyiz yoluna başvurulmalıdır.

Tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Danıştay nezdinde temyiz yoluna başvurulmalıdır.

Tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde bölge idare mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurulmalıdır.

Tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde bölge idare mahkemesi nezdinde itiraz yoluna başvurulmalıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Danıştay nezdinde temyiz yoluna başvurulmalıdır.

Cevap

İvedi yargılama usulüne tabi olan acele kamulaştırma davalarında verilen kararlara karşı istinaf yolu kapalıdır ve kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde doğrudan Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulmalıdır.

İdari yargılama mevzuatına göre acele kamulaştırma işlemleri ivedi yargılama usulüne tabidir. İvedi yargılama usulünde idare mahkemeleri tarafından verilen nihai kararlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz. Bu kararlara karşı, kararın tebliğini izleyen günden itibaren on beş gün içinde doğrudan Danıştay'a temyiz yoluna başvurulması gerekmektedir.

Adım Adım Çözüm

Dava konusu işlemin hangi yargılama usulüne tabi olduğunu tespit etmek

Acele kamulaştırma işlemleri, idari yargılama mevzuatı uyarınca 'İvedi Yargılama Usulü'ne tabidir.

Uyuşmazlıkta uygulanacak kanun yolu ve süreleri, davanın tabi olduğu yargılama usulüne göre değişiklik gösterir.

İvedi yargılama usulünde kanun yollarını belirlemek

İvedi yargılama usulünde istinaf aşaması öngörülmemiştir. İdare mahkemesinin nihai kararlarına karşı doğrudan temyiz yoluna gidilir.

Kanun koyucu, belli konulardaki uyuşmazlıkların hızla çözümlenmesi amacıyla istinaf derecesini atlayarak doğrudan Danıştay incelemesini öngörmüştür.

İvedi yargılama usulündeki özel kanun yolu süresini uygulamak

Temyiz süresi genel usulde 30 gün iken, ivedi yargılama usulünde kararın tebliğinden itibaren 15 gündür.

Özel usul kuralları genel usul kurallarına göre öncelikli olarak uygulanır.

Anahtar Kavram

İvedi Yargılama Usulünde Kanun Yolları ve Süreleri

Soru 15Soru →

İdari yargılama hukuku kuralları uyarınca, idare veya vergi mahkemelerinin verdiği bir karara karşı istinaf ya da temyiz yoluna başvurulmuş olmasının, söz konusu kararın yürütülmesi (icrası) üzerindeki temel hukuki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Kanun yoluna başvurulması, mahkeme kararının yürütülmesini kendiliğinden durdurur.

Kanun yoluna başvurulması, kural olarak mahkeme kararının yürütülmesini durdurmaz.

Kanun yoluna başvurulması, kararın uygulanmasını üst mahkeme dosyayı incelemeye başlayana kadar askıya alır.

Kanun yoluna başvurulması, sadece iptal davalarında mahkeme kararının icrasını durdurur.

Kanun yoluna başvurulması, kararın yürütülmesini ilgili idarenin bu yöndeki kararına kadar erteler.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kanun yoluna başvurulması, kural olarak mahkeme kararının yürütülmesini durdurmaz.

Cevap

İdari yargıda kanun yollarına (istinaf veya temyiz) başvurulmuş olması, kural olarak mahkeme kararının yürütülmesini durdurmaz.

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 'Temyiz veya istinaf yoluna başvurulmuş olmasının yürütmeye etkisi' başlıklı 52. maddesinin 1. fıkrasına göre; temyiz veya istinaf yoluna başvurulmuş olması, mahkeme kararının yürütülmesini durdurmaz. Bu temel kuralın amacı, idari yargı kararlarının idare tarafından geciktirilmeksizin uygulanmasını sağlamaktır. Yürütmenin durdurulabilmesi için, karara karşı kanun yoluna başvuran tarafın ayrıca 'yürütmenin durdurulması' talebinde bulunması ve mahkemenin de bu talebi kabul etmesi gerekir.

Adım Adım Çözüm

İdari yargı kararlarına karşı kanun yollarına başvurulmasının sonuçlarını değerlendirmek.

İstinaf veya temyiz başvurusu yapıldığı tespit edilir.

Kararın icra edilebilirliği ile kanun yolu arasındaki ilişkiyi belirlemek için bu tespit gereklidir.

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 52. maddesinin 1. fıkrasındaki kuralı uygulamak.

Kanun yoluna başvurulmasının yürütmeyi kendiliğinden durdurmadığı sonucuna varılır.

İdari yargı kararlarının kamu yararı gereği hızlıca uygulanması ilkesini teyit etmek için bu adım gereklidir.

Anahtar Kavram

İdari yargıda kanun yolu başvurusunun kararın yürütülmesine etkisi

Tahmini Süre:40s

Soru 16Soru →

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 51. maddesinde düzenlenen "Kanun Yararına Temyiz" müessesesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İstinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşmiş bulunan kararların, yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi durumunda başvurulan bir yoldur.

Kanun yararına bozma kararı, daha önce kesinleşmiş olan mahkeme kararının hukuki sonuçlarını taraflar bakımından ortadan kaldırır.

Bu yola başvurma yetkisi münhasıran davanın taraflarına ait olup, kararın kesinleşmesinden itibaren 30 gün içinde yapılmalıdır.

Sadece ivedi yargılama usulüne tabi olan davalarda verilen nihai kararlar için başvurulabilen özel bir istinaf yoludur.

Yalnızca miktar itibarıyla kesin olan ve dava değeri

10.000

TL'nin altında kalan vergi mahkemesi kararlarına karşı başvurulabilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İstinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşmiş bulunan kararların, yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi durumunda başvurulan bir yoldur.

Cevap

Kanun yararına temyiz; istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşmiş bulunan ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuçlar içeren kararlara karşı başvurulan olağanüstü bir kanun yoludur.

İstinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş ve hukuka aykırı kararlara karşı başvurulan yolun Kanun Yararına Temyiz olduğu ifadesi İYUK madde 51 ile tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

Kararın niteliğini belirlemek

İstinaf veya temyiz aşamasından geçmeden kesinleşmiş olması gerekir.

Olağan kanun yolları tükendiği veya bu yollara hiç başvurulamadığı durumlarda hukuk düzenini korumak için başvurulur.

Başvuru makamını kontrol etmek

Danıştay Başsavcısı.

Toplumsal menfaat ve hukukun birliğini koruma görevi Başsavcıya verilmiştir.

Kararın etkisini analiz etmek

Karar bozulsa dahi tarafların mevcut haklarını etkilemez.

Kesin hükmün otoritesini sarsmamak ancak yanlış hukuk uygulamasını işaret etmek amaçlanır.

Anahtar Kavram

Kanun Yararına Temyiz (İYUK m. 51)

Soru 17Soru →

$2577$ sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na ( $İYUK$ ) göre, kesinleşmiş bir mahkeme kararına karşı başvurulabilen olağanüstü bir kanun yolu olan "yargılamanın yenilenmesi" müessesesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

İnsan Hakları ve Ana Hürriyetlerin Korunmasına Dair Sözleşme'nin ihlal edildiğine dair Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (

AİHM

) kararının kesinleşmiş olması bir yenileme sebebidir.

Yargılamanın yenilenmesi istemleri, kural olarak asıl kararı vermiş olan mahkeme tarafından incelenir ve karara bağlanır.

Karara esas alınan bir belgenin sahteliğinin mahkeme kararıyla belirlenmesi durumunda başvuru süresi, bu durumun kesinleştiği tarihten itibaren

60

gündür.

Davanın tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir iş hakkında önceden verilmiş kesin bir hükmün bulunması bir yenileme sebebidir.

Mahkemenin görev ve yetki kurallarına aykırı bir şekilde davanın esasına girip karar vermiş olması bir yargılamanın yenilenmesi sebebidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mahkemenin görev ve yetki kurallarına aykırı bir şekilde davanın esasına girip karar vermiş olması bir yargılamanın yenilenmesi sebebidir.

Cevap

Mahkemenin görev ve yetki kurallarına aykırı bir şekilde davanın esasına girerek karar vermiş olması, yargılamanın yenilenmesi sebebi değil, bir temyiz sebebidir.

Görev ve yetki kurallarına aykırılık,

2577

sayılı

İYUK

madde

49

uyarınca açık bir temyiz (bozma) sebebidir. Yargılamanın yenilenmesi ise madde

53

'te sınırlı sayıda sayılan (numerus clausus) hallerde başvurulabilen olağanüstü bir yoldur ve görev/yetki aykırılığı bu sebepler arasında yer almaz.

Adım Adım Çözüm

Yargılamanın yenilenmesi sebeplerini analiz et.

İYUK

Madde

53

kapsamında; sahtelik, hile, AİHM ihlal kararı, kesin hüküm ve yasaklı hakimin katılımı gibi sınırlı sayıda sebep sayılmıştır.

Olağanüstü kanun yolları ancak kanunda sınırlı olarak belirtilen hallerde uygulanabilir.

Temyiz incelemesi sebeplerini hatırla.

İYUK

Madde

49

uyarınca; görev ve yetki dışı işlere bakılması, hukuka aykırı karar verilmesi ve usul hataları temyiz bozma nedenleridir.

Hangi hukuka aykırılığın hangi kanun yoluna konu olacağını ayırt etmek gerekir.

Görev ve yetki aykırılığının statüsünü belirle.

Görev ve yetki kurallarına aykırılık, kararın hukukiliğini denetleyen 'temyiz' aşamasının konusudur; kesinleşmiş kararlar için öngörülen 'yargılamanın yenilenmesi' kapsamında değildir.

Yargılamanın yenilenmesi yolu, hukuki yorum hatalarından ziyade kararın temelindeki maddi vakıa ve dürüstlük ihlallerini (sahtelik, hile vb.) düzeltmeyi amaçlar.

Anahtar Kavram

Olağan ve Olağanüstü Kanun Yolları Ayrımı

İpuçları

Yargılamanın yenilenmesi (iade-i muhakeme) kesinleşmiş kararlar içindir; temyiz ise kesinleşmemiş kararların hukuki denetimi içindir.

Görev ve yetki gibi usul kurallarına aykırılıklar genellikle 'bozma' (temyiz) nedenidir.

Daha Fazla Pratik

İstinaf ve temyiz incelemesinin kapsam farklarını (vakıa denetimi vs. hukukilik denetimi) gözden geçiriniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 18Soru →

Bir kamu kurumu çalışanı, kurum içi tesis edilen bir atama işleminin iptali istemiyle idare mahkemesinde dava açmıştır. İdare mahkemesi, dilekçe üzerinde yaptığı ilk inceleme sonucunda davacının söz konusu işlemle 'kişisel, meşru ve güncel bir menfaat bağının bulunmadığı' (ehliyet şartı eksikliği) gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir. Davacı, bu karara karşı süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesini yapan bölge idare mahkemesi ise davacının dava açma ehliyetinin bulunduğunu tespit etmiş ve istinaf başvurusunu haklı bulmuştur.

Buna göre, güncel İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) hükümlerine göre bölge idare mahkemesinin tesis etmesi gereken karar aşağıdakilerden hangisidir?

Mahkeme kararını kaldırıp, davanın esası hakkında 30 gün içinde bizzat yeni bir karar vermek

Mahkeme kararını kaldırarak dosyayı yeniden bir karar verilmek üzere kararı veren idare mahkemesine göndermek

İstinaf başvurusunun kabulüyle kararı bozarak, uyuşmazlığın çözümü için dosyayı 15 gün içinde Danıştaya havale etmek

Davacının ehliyetli olduğunu tespit ederek, esastan inceleme yapılması istemiyle taraflara 7 günlük itiraz süresi tanımak

İdare mahkemesi kararını kaldırıp, uyuşmazlığı kesin olarak karara bağlamak üzere dosyayı Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kuruluna sevk etmek

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mahkeme kararını kaldırarak dosyayı yeniden bir karar verilmek üzere kararı veren idare mahkemesine göndermek

Cevap

Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararı kaldırarak dosyayı yeniden bir karar verilmek üzere kararı veren idare mahkemesine göndermelidir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 45. maddesinin 5. fıkrasına göre; bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulursa, mahkeme kararını kaldırarak dosyayı yeniden karar verilmek üzere mahkemesine gönderir. Bu gönderme kararları kesindir. Olayda da dava ilk inceleme aşamasında (ehliyet yönünden) reddedildiği için BİM esasa girip karar veremez, dosyayı ilk derece mahkemesine geri göndermekle yükümlüdür.

Adım Adım Çözüm

Davanın hangi aşamada reddedildiğini tespit et

Dava, esastan değil, ilk inceleme (ehliyet yönünden) aşamasında reddedilmiştir.

İYUK'a göre mahkemenin esastan verdiği kararlar ile ilk inceleme üzerine verdiği kararların istinaf incelemesindeki usulleri farklıdır.

İstinaf merciinin (BİM) ilk inceleme kararlarına karşı yetkisini belirle

İYUK Madde 45/5 kuralı uygulanır: İstinaf başvurusu haklı bulunursa BİM esasa girip karar veremez.

İlk derece mahkemesi henüz uyuşmazlığın esasını (maddi olguları) incelemediği için, iki dereceli yargılanma hakkının ihlal edilmemesi adına esastan inceleme ilk derece mahkemesince yapılmalıdır.

Kanunda öngörülen hukuki sonucu uygula

Bölge idare mahkemesi, ehliyet ret kararını kaldırarak dosyayı mahkemesine (kararı veren idare mahkemesine) kesin olarak geri gönderir.

Kanun koyucu, ilk inceleme meselelerindeki haklılık durumunda dosyanın esastan karara bağlanması için kararı veren mahkemeye iade edilmesini emretmiştir.

Anahtar Kavram

İstinaf İncelemesinde Verilecek Kararlar ve İlk İnceleme İstisnası

Soru 19Soru →

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca, Bölge İdare Mahkemelerinin istinaf incelemesi sonucunda verdiği kararların hangilerinin Danıştay nezdinde temyiz edilebileceği kanunun 46. maddesinde sınırlı olarak sayılmıştır.

Buna göre, Bölge İdare Mahkemesi tarafından istinaf aşamasında verilen aşağıdaki kararlardan hangisine karşı Danıştay nezdinde temyiz yoluna başvurulması mümkündür?

Mahalli idarelerin (belediye, il özel idaresi vb.) genel düzenleyici işlemlerine karşı açılan iptal davalarında verilen kararlar

Vergi mahkemelerince karara bağlanan ve kanunda öngörülen parasal kesinlik sınırının altında kalan vergi uyuşmazlıkları

Kamu görevlilerine verilen 'uyarma' veya 'kınama' gibi disiplin cezalarının iptali istemiyle açılan davalarda verilen kararlar

İdare mahkemelerinin yürütmenin durdurulması istemleri hakkında verdiği kararlara yapılan itirazlar üzerine Bölge İdare Mahkemesince verilen kararlar

Konusu belli bir parayı içermeyen ve kanunun 46. maddesinde sayılan özel konulardan birine girmeyen idari işlemlere karşı açılan davalar

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mahalli idarelerin (belediye, il özel idaresi vb.) genel düzenleyici işlemlerine karşı açılan iptal davalarında verilen kararlar

Cevap

Mahalli idarelerin (belediye, il özel idaresi vb.) genel düzenleyici işlemlerine karşı açılan iptal davalarında verilen kararlara karşı Danıştay nezdinde temyiz yoluna başvurulabilir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinin (a) bendi uyarınca, düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davalarında verilen kararlar, istinaf incelemesinden geçmiş olması şartıyla Danıştay nezdinde temyiz edilebilir. Belediye veya il özel idaresi gibi mahalli idarelerin yönerge, yönetmelik gibi düzenleyici işlemleri bu kapsamdadır.

Adım Adım Çözüm

Kanun yolunun belirlenmesi

İYUK 45 ve 46. maddelerin analizi

İdari yargıda kural olarak Bölge İdare Mahkemesi kararları istinaf aşamasında kesinleşir ancak 46. maddede sayılan istisnalar temyiz edilebilir.

Temyiz edilebilecek konuların tespiti

İYUK m. 46/a bendinin uygulanması

İlgili madde uyarınca 'Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları' istinaf aşamasından sonra Danıştay'da temyiz edilebilir.

Seçeneklerin değerlendirilmesi

Düzenleyici işleme ilişkin kararın doğru cevap olarak seçilmesi

Yürütmenin durdurulması itirazları, parasal sınır altındaki davalar ve kapsama girmeyen personel işlemleri istinafta kesinleşen kararlardır.

Anahtar Kavram

İdari yargıda kararların kesinleşmesi (Kesinlik Sınırı ve Temyiz Kapsamı)

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 20Soru →

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 46. maddesinde Bölge İdare Mahkemesi dava dairelerinin hangi kararlarının Danıştayda temyiz edilebileceği tahdidi (sınırlı) olarak sayılmıştır. Bu maddede açıkça belirtilmeyen uyuşmazlıklar hakkında Bölge İdare Mahkemesince verilen kararlar kesin niteliktedir.

Buna göre, aşağıda belirtilen uyuşmazlıklardan hangisi hakkında Bölge İdare Mahkemesi dava dairesince verilen istinaf kararına karşı Danıştaya temyiz yoluna başvurulamaz?

Bir kamu görevlisinin, hakkında yürütülen disiplin soruşturması neticesinde tesis edilen 'kamu görevinden çıkarma' cezasına karşı açtığı iptal davası

Bir büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde yer alan taşınmaza ilişkin imar planı değişikliğinin iptali istemiyle açılan dava

Bir devlet memurunun, kadro unvanı ve derecesi değişmeksizin hizmet gereği başka bir ilçeye 'naklen atanması' işlemine karşı açılan dava

Gümrük idaresi tarafından 4458 sayılı Gümrük Kanunu uyarınca tesis edilen ek vergi tahakkuku ve para cezası işlemine karşı açılan dava

Bir enerji şirketine verilen maden işletme ruhsatının süre uzatımı talebinin reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan dava

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir devlet memurunun, kadro unvanı ve derecesi değişmeksizin hizmet gereği başka bir ilçeye 'naklen atanması' işlemine karşı açılan dava

Cevap

Bir devlet memurunun hizmet gereği başka bir ilçeye naklen atanması işlemine karşı açılan dava sonucunda Bölge İdare Mahkemesince verilen karar kesindir ve bu karara karşı temyiz yoluna başvurulamaz.

Doğru cevap olan 'naklen atama' seçeneği, İYUK'un 46. maddesinde yer alan temyiz edilebilir davalar listesinde bulunmamaktadır. İdari yargılama sistemimizde, Bölge İdare Mahkemelerinin istinaf incelemesi sonucunda verdiği kararlar kural olarak kesindir; ancak Kanun'un 46. maddesinde tek tek (tahdidi) sayılan uyuşmazlıklarda Danıştaya temyiz yolu açılmıştır. Naklen atama işlemleri bu listede yer almadığı için Bölge İdare Mahkemesi kararı ile uyuşmazlık sona erer.

Adım Adım Çözüm

Kanuni Dayanağın Belirlenmesi

2577 sayılı İYUK'un 46. maddesinin incelenmesi.

İdari yargıda hangi kararların temyiz edilebileceği bu maddede sınırlı olarak sayılmıştır (numerus clausus).

Seçeneklerin Madde Kapsamı ile Karşılaştırılması

Disiplin cezaları (m.46/c), imar planları (m.46/h), gümrük işlemleri (m.46/d) ve maden ruhsatları (m.46/e) temyiz kapsamındadır.

Maddede açıkça sayılan konular Danıştay denetimine açıktır.

İstisnanın Tespiti

Naklen atama/nakil işlemlerinin 46. maddede yer almadığının görülmesi.

Kamu görevlileriyle ilgili uyuşmazlıklarda sadece 'göreve son verme', 'emeklilik' ve 'disiplin cezaları' temyize tabidir; genel atama ve yer değiştirme işlemleri kapsam dışıdır.

Anahtar Kavram

Temyiz Edilebilirlik Sınırları (İYUK m. 46)

Daha Fazla Pratik

İYUK m. 46 kapsamında yer alan parasal sınırların her yıl yeniden değerleme oranında arttığını ve tam yargı davalarında bu sınırın temyiz hakkı için kritik olduğunu unutmayın.

Tahmini Süre:1m 30s

Sayfa 1 / 2Sonraki

Kanun Yolları (İstinaf, Temyiz, Olağanüstü Kanun Yolları)

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm