Kamu Görevlileri

168 soru

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda memurluk mesleği üç temel ilke üzerine inşa edilmiştir. Bu ilkelerden biri; devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkânı sağlanmasını öngörmektedir.

Paragrafta ifade edilen ve memurlara mesleki gelişim ile yükselme güvencesi sağlayan bu temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Sınıflandırma

Kariyer

Liyakat

Sadakat

Tarafsızlık

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kariyer

Cevap

Memurlara sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkânı sağlanmasını öngören ilke Kariyer ilkesidir.

Kariyer ilkesi, 657 sayılı Kanun'un 3. maddesinde; devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkânı sağlanması olarak tanımlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

657 sayılı Kanun'un 3. maddesindeki tanımları analiz et.

Kanunda 'Sınıflandırma', 'Kariyer' ve 'Liyakat' olmak üzere üç temel ilke belirlenmiştir.

Soruda istenen tanımın hangi temel ilkeye ait olduğunu belirlemek için yasal çerçeveyi hatırlamak gerekir.

Tanımdaki 'sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme' ifadesini ilgili ilke ile eşleştir.

Bu ifade doğrudan Kariyer ilkesinin kanuni tanımıdır.

Kariyer ilkesi, memurluğu bir meslek haline getirerek personelin sürekli gelişimini ve yükselmesini hedefler.

Anahtar Kavram

Kariyer İlkesi

Tahmini Süre:45s

Soru 142Soru →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun "Kişisel sorumluluk ve zarar" başlıklı $13$ . maddesi ile ilgili yönetmelik hükümleri uyarınca; memurların görevlerini ifa ederken kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizlikleri sonucu idareye veya üçüncü kişilere verdikleri zararların tazmini ve rücu süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Zararın memur tarafından kasten verilmiş olması durumunda, ödettirilecek miktar ilgili malın rayiç bedeli üzerinden hesaplanır.

Kasdi bir davranış olmaksızın, ihmal sonucu oluşan ve miktarı o yılın bütçe kanununda gösterilen sınırı aşmayan zararlar, idari kararla memura ödettirilebilir.

Memurun ölümü halinde, idarenin rücu hakkı kendiliğinden sona erer ve mali yükümlülükler mirasçılara devredilemez.

Zarar gören üçüncü kişilerin, memurun göreviyle ilgili eylemlerinden dolayı açacakları tazminat davalarında husumet doğrudan ilgili kuruma yöneltilmelidir.

İdarenin memura rücu edebilmesi için memurun eyleminin ceza hukukuna göre bir suç teşkil etmesi zorunlu bir ön şart değildir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Memurun ölümü halinde, idarenin rücu hakkı kendiliğinden sona erer ve mali yükümlülükler mirasçılara devredilemez.

Cevap

Memurun ölümü halinde idarenin rücu hakkının sona ereceğini ve mali yükümlülüklerin mirasçılara devredilemeyeceğini savunan seçenek yanlıştır.

Devlet Memurlarının Şahsi Sorumlulukları ve Zararlarının Ödetilmesi Hakkında Yönetmelik'in

14

. maddesine göre, memurun ölümü halinde rücu hakkı mirasçılarından talep edilir. Bu nedenle rücu hakkının sona ereceği yönündeki ifade hukuki açıdan yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

657

sayılı Kanun'un

13

. maddesi ve ilgili yönetmeliğin kapsamını belirle.

Memurların mali sorumluluğu, görev sırasında verdikleri zararları kapsar.

Hukuki çerçevenin tespiti için gereklidir.

Mali sorumluluğun hukuki niteliğini analiz et.

Mali sorumluluk, disiplin cezasından farklı olarak malvarlığına ilişkin bir borç niteliğindedir.

Borçlar hukuku prensiplerinin uygulanabilirliğini anlamak için.

Ölümün mali borçlar üzerindeki etkisini değerlendir.

Memurun ölümü disiplin sürecini durdurur ancak idarenin rücu hakkı (mali alacak) miras hükümlerine göre mirasçılara geçer.

Miras hukukunda borçların reddi miras yapılmadığı sürece devredilmesi kuraldır.

Anahtar Kavram

Memurların Mali Sorumluluğu ve Rücu Mekanizması

Soru 143Soru →

$1982$ Anayasası’nın $128$ . maddesinde yer alan “kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler” ilkesi ile $657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ( $DMK$ ) güncel hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, Türk kamu personel rejimi ve istihdam türleri hakkında aşağıdakilerden hangisi hukuken yanlıştır?

Anayasa’nın

128

. maddesi uyarınca; genel idare esaslarına göre yürütülmekle yükümlü olunan kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, kural olarak memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yürütülür.

657

sayılı Kanun’un

4

. maddesinde güncel olarak; memurlar, sözleşmeli personel ve işçiler olmak üzere üç temel istihdam türü düzenlenmiş olup mevsimlik işlerde çalıştırılan “geçici personel” statüsü müstakil bir tür olmaktan çıkarılmıştır.

657

sayılı Kanun’un

4/B

maddesi kapsamında istihdam edilen sözleşmeli personel, kural olarak özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren işlerde geçici olarak ve yıllık sözleşme ile çalıştırılan personeldir.

657

sayılı Kanun’un

4

. maddesi uyarınca; ivedi ve mevsimlik işlerin gördürülmesi amacıyla “geçici personel” (

4/C

) statüsü, güncel mevzuatta halen dördüncü bir bağımsız istihdam türü olarak varlığını sürdürmektedir.

Anayasa’daki “diğer kamu görevlileri” kavramı; memur statüsünde olmamakla birlikte, yaptıkları işin niteliği gereği kamu gücü ayrıcalıklarını kullanarak asli ve sürekli görev yapan akademik personel ve yargı mensupları gibi grupları da kapsar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $657$ sayılı Kanun’un $4$ . maddesi uyarınca; ivedi ve mevsimlik işlerin gördürülmesi amacıyla “geçici personel” ( $4/C$ ) statüsü, güncel mevzuatta halen dördüncü bir bağımsız istihdam türü olarak varlığını sürdürmektedir.

Cevap

Güncel mevzuatta geçici personelin (

4/C

) dördüncü bir bağımsız istihdam türü olarak varlığını sürdürdüğünü iddia eden ifade hukuken yanlıştır.

Güncel kamu personel rejiminde,

657

sayılı Kanun’un

4

. maddesi uyarınca artık “geçici personel” (

4/C

) adıyla bağımsız bir istihdam kategorisi bulunmamaktadır.

2017

yılında çıkarılan

696

sayılı

KHK

ile bu statü yürürlükten kaldırılmış; mevcut geçici personeller sözleşmeli personel (

4/B

) statüsüne alınmıştır. Dolayısıyla güncel istihdam türleri; memur, sözleşmeli personel ve işçiden ibarettir.

Adım Adım Çözüm

1982

Anayasası’nın

128

. maddesi analiz edilir.

Genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli görevlerin “memurlar ve diğer kamu görevlileri” eliyle yürütüleceği tespit edilir.

Anayasal personel rejiminin temel çerçevesini belirlemek için gereklidir.

657

sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun

4

. maddesi incelenir.

İstihdam türlerinin memur, sözleşmeli personel ve işçi olarak sayıldığı görülür.

Yasal düzeydeki istihdam türlerini teyit etmek için gereklidir.

2017

yılında yapılan mevzuat değişikliği (

696

sayılı

KHK

) değerlendirilir.

4/C

maddesindeki “geçici personel” statüsünün mülga (kaldırılmış) olduğu belirlenir.

Güncel hukuki durumu saptamak ve hatalı bilgiyi ayıklamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Türk kamu personel rejimindeki istihdam türleri ve

2017

yasal değişikliği ile geçici personel statüsünün kaldırılması.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 144Soru →

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 3. maddesinde düzenlenen 'liyakat' ilkesinin kapsamı ve 'kariyer' ilkesiyle olan yapısal ilişkisi dikkate alındığında; bu ilkelerin memurluk mesleği üzerindeki etkisine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Liyakat ilkesi; kamu hizmetlerine girişi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi yeterlilik sistemine bağlamanın yanı sıra, görevin sona erdirilmesini de bu esasa dayandırarak memuru hukuki bir güvenliğe kavuşturur.

Kariyer ilkesi, memurların yaptıkları hizmetler için gerekli yetişme şartlarına sahip olmasını hedeflerken; liyakat ilkesi sadece memurların sınıflar içerisinde dikey olarak en üst derecelere kadar yükselebilme imkanını temsil eder.

Devlet memurlarının görevlerini tarafsızlık ve sadakatle yerine getirmeleri, 657 sayılı Kanun'un 3. maddesinde sayılan üç temel meslek ilkesinden liyakat ilkesinin bir alt unsuru olarak tanımlanmıştır.

Sınıflandırma ilkesi, memurların görevlerinin niteliğinden bağımsız olarak sadece öğrenim düzeylerine göre gruplandırılmasını esas alarak liyakat sistemine temel veri sağlar.

Liyakat ilkesi gereği memurluğa giriş ve yükselme yeterlilik sistemine dayanırken, memurluk statüsünün sona ermesi idarenin serbest takdir yetkisinde bırakılarak liyakat kapsamı dışında tutulmuştur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Liyakat ilkesi; kamu hizmetlerine girişi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi yeterlilik sistemine bağlamanın yanı sıra, görevin sona erdirilmesini de bu esasa dayandırarak memuru hukuki bir güvenliğe kavuşturur.

Cevap

Liyakat ilkesi; kamu hizmetlerine girişi, ilerleme ve yükselmeyi ve görevin sona erdirilmesini yeterlilik esasına dayandırarak memura hukuki güvenlik sağlar.

Doğru ifade, liyakat ilkesinin Kanun'daki tanımıyla tam uyumludur. Liyakat ilkesi, personelin sisteme girişinden çıkışına kadar olan tüm süreci (giriş, ilerleme, yükselme, sona erme) ehliyet ve başarı şartına bağlayarak memuru idarenin keyfi uygulamalarından koruyan bir 'güvence' mekanizması oluşturur.

Adım Adım Çözüm

657 sayılı Kanun'un 3. maddesinde yer alan temel ilkeleri tespit etmek.

Bu ilkeler: Sınıflandırma, Kariyer ve Liyakat'tır.

Soruda sorulan ilkenin yasal çerçevesini belirlemek gerekir.

Kariyer ve liyakat ilkeleri arasındaki farkı analiz etmek.

Kariyer 'yükselme imkanı'na, liyakat ise 'yeterlilik ve güvenlik' unsurlarına odaklanır.

İki ilke sıklıkla birbirine karıştırıldığı için aradaki sınırları netleştirmek çözüm için kritiktir.

Liyakat ilkesinin Kanun'daki tam tanımını incelemek.

Tanım; girişi, ilerlemeyi, yükselmeyi ve 'görevin sona erdirilmesini' kapsar; ayrıca memuru 'güvenliğe sahip kılmayı' hedefler.

Zorluk seviyesi yüksek sorularda liyakat ilkesinin sadece girişi değil, ayrılışı da kapsadığı bilgisi test edilir.

Ödevler/sorumluluklar ile temel ilkeleri birbirinden ayırmak.

Sadakat, tarafsızlık gibi kavramların ilke değil, memur ödevi olduğu görülür.

Çeldiricileri elemek için kavramsal tasnif yapılmalıdır.

Anahtar Kavram

657 sayılı DMK Madde 3 - Memurluk Mesleğinin Temel İlkeleri

İpuçları

657 sayılı Kanun'un 3. maddesinde sadece üç temel ilke (S-K-L) sayıldığını hatırlayın.

Liyakat ilkesinin tanımında geçen 'güvenliğe sahip kılmak' ifadesi, memurun keyfiyete karşı korunmasını vurgular.

Liyakat ilkesi sadece memuriyete girişle sınırlı değildir; memurluğun sona ermesini de kapsayan geniş bir güvence alanıdır.

Daha Fazla Pratik

Liyakat ilkesinin Anayasa'daki 'Görevin Gerektirdiği Nitelikler' şartıyla (Anayasa m. 70) ilişkisini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 145Soru →

Bir kamu görevlisinin hizmete alınması, görevde yükselmesi ve statüsünün sona erdirilmesinin nesnel başarı ve yetenek kriterlerine bağlanarak, memura bu süreçlerde bir "güvenlik" sağlanması, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 3. maddesinde düzenlenen hangi temel ilke ile ifade edilmektedir?

Sınıflandırma

Liyakat

Kariyer

Sadakat

Tarafsızlık

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Liyakat

Cevap

Liyakat ilkesi, memurluğa girişi, ilerlemeyi ve görevden ayrılmayı yeterliliğe bağlayarak memuru güvence altına alan temel ilkedir.

Liyakat ilkesi, kamu hizmetlerine girişi, ilerleme ve yükselmeyi ve görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmayı ve memuru bu süreçlerde güvenliğe sahip kılmayı hedefler. Soru kökündeki tanım, 657 sayılı Kanun'un 3. maddesindeki liyakat tanımıyla birebir örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

Kanuni dayanağın belirlenmesi

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 3. maddesinde memurluk mesleğinin temel ilkeleri; sınıflandırma, kariyer ve liyakat olarak belirtilmiştir.

Soru, bu üç temel ilke arasındaki tanım farklarını ayırt etmeyi gerektirmektedir.

Tanım unsurlarının analizi

Soru kökünde vurgulanan 'hizmete giriş', 'yükselme', 'görevin sona ermesi' ve 'güvenlik' kavramları analiz edilmiştir.

Bu dört unsurun birleşimi liyakat sisteminin tam tanımını oluşturur.

Doğru ilke ile eşleştirme

Liyakat ilkesinin tanımı, yeterlilik sistemine dayalı bir kariyer güvencesini içermektedir.

Kariyer ilkesi sadece ilerleme olanağına odaklanırken, liyakat bu ilerlemenin kriterlerini ve hukuki güvenliğini belirler.

Anahtar Kavram

657 sayılı Kanun'da düzenlenen liyakat ilkesinin kapsamı ve memura sağladığı hukuki güvenlik.

Soru 146Soru →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre, memurların kariyer basamaklarındaki ilerleyişini düzenleyen "kademe ilerlemesi" ve "derece yükselmesi" işlemleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kademe ilerlemesi, memurun bulunduğu derece içerisinde yatay bir ilerlemeyi ifade ederken; derece yükselmesi dikey bir ilerlemedir.

Derece yükselmesi için memurun atanabileceği üst dereceden boş bir kadronun bulunması şarttır.

Kademe ilerlemesi yapılabilmesi için memurun bulunduğu kademede en az

1

yıl çalışmış olması yeterlidir.

Derece yükselmesi yapılabilmesi için memurun bulunduğu derecede en az

3

yıl çalışmış olması gerekir.

Kademe ilerlemesi yapılabilmesi için de derece yükselmesinde olduğu gibi ilgili kadronun boş olması şartı aranır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kademe ilerlemesi yapılabilmesi için de derece yükselmesinde olduğu gibi ilgili kadronun boş olması şartı aranır.

Cevap

Kademe ilerlemesi yapılabilmesi için boş bir kadronun bulunması şartı aranmaz; bu şart yalnızca derece yükselmesi için geçerlidir.

Kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi arasındaki temel farklardan biri boş kadro şartıdır.

657

sayılı Kanun'a göre derece yükselmesi için üst dereceden boş bir kadronun bulunması zorunluyken, kademe ilerlemesi için böyle bir şart aranmamaktadır. Bu nedenle kademe ilerlemesi için boş kadro şartı arandığını belirten ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Kademe ilerlemesi şartlarını incelemek.

Kademe ilerlemesi için: Bulunulan kademede en az

1

yıl çalışmış olmak ve kademenin ilerleyebileceği bir yerin olması yeterlidir.

Kademe ilerlemesi memurun aynı kadro üzerinde hak kazandığı yatay bir ilerlemedir.

Derece yükselmesi şartlarını incelemek.

Derece yükselmesi için:

3

yıl çalışma, üst derecede boş kadro bulunması ve gerekli nitelikleri taşıma şartları aranır.

Derece yükselmesi bir atama işlemi niteliğindedir ve kadro rejimi ile doğrudan bağlantılıdır.

İki işlem arasındaki temel farkı (boş kadro şartı) belirlemek.

Boş kadro şartı sadece derece yükselmesine özgüdür.

Memurun bulunduğu derecenin kademeleri arasında geçiş yapması için ayrı bir kadro tahsisine ihtiyaç duyulmaz.

Anahtar Kavram

Kademe ilerlemesi ile derece yükselmesi arasındaki en temel farklardan biri 'boş kadro' şartıdır.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 147Soru →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre memurların kariyer basamaklarındaki ilerleyişleri incelendiğinde; "kademe ilerlemesi" işlemlerinde aranmayan ancak bir üst dereceye "derece yükselmesi" yapılabilmesi için mutlaka gerçekleşmesi gereken kanuni şart aşağıdakilerden hangisidir?

Bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olmak

Atanabileceği üst dereceden boş bir kadronun bulunması

Son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almamış olmak

Bulunduğu derecenin son kademesinde en az bir yıl beklemiş olmak

Kurumun en üst amiri tarafından başarı belgesi verilmiş olması

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Atanabileceği üst dereceden boş bir kadronun bulunması

Cevap

Atanabileceği üst dereceden boş bir kadronun bulunması

Doğru cevap, üst dereceden boş bir kadronun bulunmasıdır.

657

sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre kademe ilerlemesi, memurun derecesi içinde yatay bir hareket olduğundan boş kadro şartına bağlı değildir; ancak derece yükselmesi dikey bir atama işlemi niteliğinde olduğundan, kurumda o dereceye ait boş bir kadronun bulunması anayasal ve yasal bir zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

Kademe ilerlemesi şartlarını analiz et.

64. maddeye göre: 1 yıl çalışma + kademenin ilerlemesine engel disiplin durumunun olmaması. Kadro şartı yoktur.

Kademe ilerlemesi yatay bir ilerlemedir ve kurum bünyesinde boş yer olmasına ihtiyaç duymaz.

Derece yükselmesi şartlarını analiz et.

68. maddeye göre: Üst dereceden boş bir kadronun bulunması + derecesinde en az 3 yıl çalışma + nitelikleri taşıma.

Derece yükselmesi dikey bir ilerlemedir ve memurun atanacağı üst derecede bir pozisyon (kadro) tanımlı olmalıdır.

İki işlem arasındaki farkı saptayın.

Boş kadro bulunması zorunluluğu sadece derece yükselmesine özgüdür.

Kanun koyucu, kademe ilerlemesini memurun kıdemine göre kendiliğinden işleyen bir süreç olarak tasarlarken, derece yükselmesini kadro imkanlarına bağlamıştır.

Anahtar Kavram

657 DMK Kariyer Basamakları (Kadro Şartı Ayrımı)

Tahmini Süre:50s

Soru 148Soru →

Bir kamu kurumunda şube müdürü olarak görev yapan $(A)$ , kurumun hizmetine tahsis edilmiş olan resmi aracı, hafta sonu şahsi bir seyahati için kullanmak üzere emrindeki şoför $(Ş)$ 'ye hazırlatmıştır. $(Ş)$ , bu durumun $237$ sayılı Taşıt Kanunu ve ilgili mevzuata aykırı olduğunu, resmi araçların özel işlerde kullanılamayacağını belirterek itiraz etmiştir. Bunun üzerine $(A)$ , "sorumluluk bende, bu bir amir talimatıdır" diyerek emrini yazılı hale getirip $(Ş)$ 'ye tebliğ etmiştir. Bu emir doğrultusunda yola çıkan $(Ş)$ , bir trafik kazası yapmış ve kamu aracında ağır maddi hasar meydana gelmiştir.

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Ödev ve Sorumluluklar" bölümünde yer alan hükümler uyarınca, bu olayla ilgili sorumluluk paylaşımı hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Emrin amir tarafından yazılı olarak yenilenmiş olması nedeniyle, şoförün hem disiplin hem de mali sorumluluğu tamamen ortadan kalkmıştır; tüm sorumluluk amire aittir.

Şoförün itiraz hakkını kullanarak durumu amirine bildirmesi, 'sadakat' ödevini yerine getirdiğini gösterir; bu nedenle sadece kasıtlı kusuru oranında tazminatla yükümlü tutulabilir.

Resmi aracın şahsi işlerde kullanılması talimatı, konusu itibarıyla suç teşkil edebileceği için; şoför bu emri yazılı olsa dahi yerine getirmemeliydi ve bu durumda her iki görevli de sorumludur.

Bu durum memurlar için düzenlenen 'Ticaret ve Diğer Kazanç Getirici Faaliyetlerde Bulunma Yasağı' kapsamında değerlendirileceğinden, memur sadece disiplin yönünden sorumlu tutulur.

Amir, 'amir durumda olanların görev ve sorumlulukları' gereği emrinde ısrar ettiği için, şoför hiyerarşik itaat ilkesi gereği emri yerine getirmekle yükümlü olup sadece tanıklık sıfatıyla sorumludur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Resmi aracın şahsi işlerde kullanılması talimatı, konusu itibarıyla suç teşkil edebileceği için; şoför bu emri yazılı olsa dahi yerine getirmemeliydi ve bu durumda her iki görevli de sorumludur.

Cevap

Resmi aracın şahsi amaçla kullanılması talimatının konusu suç teşkil edebileceği için şoförün bu emri yerine getirmemesi gerekirdi ve bu durumda her iki görevli de meydana gelen zarardan sorumludur.

Doğru seçenek, resmi aracın şahsi işlerde kullanılmasının 'suç' teşkil edebileceğini ve bu nedenle yazılı emirle dahi yerine getirilemeyeceğini belirten ifadedir.

657

sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun

11

. maddesine göre; memur, amirinden aldığı emri Anayasa, kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmelik hükümlerine aykırı görürse yerine getirmez ve amirine bildirir. Ancak amir emrinde ısrar eder ve yazılı olarak tazelerse memur emri yerine getirir ve sorumluluk amire geçer. Bunun tek ve en önemli istisnası, emrin 'konusunun suç teşkil etmesidir'. Suç teşkil eden emir hiçbir şekilde yerine getirilmez, getiren sorumlu olur.

Adım Adım Çözüm

Emrin niteliğinin analiz edilmesi

Resmi hizmet aracının şahsi işlerde kullanılması,

237

sayılı Taşıt Kanunu'na aykırıdır ve Türk Ceza Kanunu kapsamında 'Görevi Kötüye Kullanma' veya 'Zimmet' suçu oluşturabilir.

657

sayılı Kanun'un

11

. maddesi uyarınca emrin 'mevzuata aykırı' mı yoksa 'suç teşkil eden' mi olduğu ayrımı yapılmalıdır.

Kanunsuz emir hükmünün (DMK m.

11

ve Anayasa m.

137

) uygulanması

Konusu suç teşkil eden bir emir, amir tarafından yazılı olarak yenilense dahi hiçbir suretle yerine getirilmemelidir.

Hukuk devleti ilkesi gereği, hiçbir kamu görevlisi suç işleme emrine itaat etmekle yükümlü kılınamaz.

Sorumluluk paylaşımının belirlenmesi

Emri veren amir ile suç teşkil eden bu emri yerine getiren memur, ortaya çıkan hukuki, cezai ve mali zararlardan birlikte sorumlu tutulur.

Kanun, suç teşkil eden emri yerine getirenin sorumluluktan kurtulamayacağını açıkça hükme bağlamıştır.

Anahtar Kavram

Kanunsuz Emir ve Suç Teşkil Eden Emir Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Anayasa'nın

137

. maddesi ile DMK'nın

11

. maddesini karşılaştırarak, 'suç teşkil eden emir' kavramının ceza hukuku ve idare hukuku açısından sonuçlarını inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 149Soru →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda memurlar için öngörülen disiplin rejimi çerçevesinde, memurların uyması gereken kurallar "Ödev ve Sorumluluklar" ile "Yasaklar" başlıkları altında iki ayrı grupta düzenlenmiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Kanun'un sistematiğinde "Yasaklar" faslında yer alan bir kuraldır?

Memurun, mal varlığındaki önemli değişiklikleri belirli süreler içerisinde kurumuna bildirmesi

Memurun, kamu hizmetlerini aksatacak şekilde diğer memurlarla birlikte sözleşerek işi yavaşlatması

Memurun, amiri tarafından verilen ve mevzuata uygun olan emirlere sadakatle uyması

Memurun, kendisine teslim edilen resmi belge ve araçları görevi sona erdiğinde iade etmesi

Memurun, kamu görevleri hakkında sadece bakanlığın yetkili kıldığı merciler aracılığıyla basına bilgi vermesi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Memurun, kamu hizmetlerini aksatacak şekilde diğer memurlarla birlikte sözleşerek işi yavaşlatması

Cevap

Memurun kamu hizmetlerini aksatacak şekilde diğer memurlarla birlikte sözleşerek işi yavaşlatması, 657 sayılı Kanun'un 26. maddesinde 'Toplu Eylem ve Hareketlerde Bulunma Yasağı' başlığı altında düzenlenmiş bir yasaktır.

Doğru cevap olan toplu iş yavaşlatma eylemi,

657

sayılı Kanun'un

26

. maddesinde düzenlenen 'Toplu eylem ve hareketlerde bulunma yasağı' kapsamındadır. Bu maddeye göre memurların kamu hizmetlerini yavaşlatacak veya aksatacak şekilde sözleşerek eylem yapmaları kesinlikle yasaklanmıştır.

Adım Adım Çözüm

Kanun sistematiğinin analizi

657 sayılı DMK'de kurallar 'Ödev ve Sorumluluklar' (M. 6-25) ve 'Yasaklar' (M. 26-31) olarak ikiye ayrılır.

Sorunun çözümü için eylemin hangi başlık altında yer aldığının tespit edilmesi gerekir.

Seçeneklerin tasnif edilmesi

Mal bildirimi, sadakat, araç gereç iadesi ve basına bilgi verme eylemleri 'Ödev ve Sorumluluklar' bölümündedir; toplu iş yavaşlatma ise 'Yasaklar' bölümündedir.

Yasak olan eylemi pozitif ödevlerden ayırt etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Memurların uyması gereken kuralların sistematik tasnifi

Tahmini Süre:50s

Soru 150Soru →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu, kamu hizmetlerinin yürütülmesinde sürekliliği ve tarafsızlığı sağlamak amacıyla memurlar için bir dizi kısıtlama öngörmüştür. Bu kısıtlamalar Kanun’un sistematiği içerisinde “Ödev ve Sorumluluklar” ( $6-16$ . maddeler) ile “Yasaklar” ( $26-31$ . maddeler) başlıkları altında iki ayrı bölümde düzenlenmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi $657$ sayılı Kanun’un sistematiği içerisinde “Yasaklar” başlığı altında düzenlenen kurallardan biri değildir?

Grev yasağı

Ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunma yasağı

Gizli bilgileri açıklama yasağı

Hediye alma ve menfaat sağlama yasağı

Basına bilgi veya demeç verme

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Basına bilgi veya demeç verme

Cevap

Basına bilgi veya demeç verme kuralı, Kanun'un sistematiğinde 'Yasaklar' değil, 'Ödev ve Sorumluluklar' bölümünde yer almaktadır.

Basına bilgi veya demeç verme kuralı,

657

sayılı Kanun’un

15

. maddesinde yer alır ve bu madde 'Ödev ve Sorumluluklar' başlığı altındadır. Kanun koyucu, memurların kamu görevleri hakkında basına bilgi verme yetkisini sadece bakanın veya yetkili amirin iznine bağlayarak bunu bir görev/sorumluluk disiplini olarak kurgulamıştır.

Adım Adım Çözüm

657

sayılı DMK'nın genel yapısı analiz edilir.

Kanun'un ikinci bölümü 'Ödev ve Sorumluluklar' (

6-16

. md), üçüncü bölümü ise 'Yasaklar' (

26-31

. md) başlığını taşır.

Soruda istenen sistematik ayrımı yapabilmek için maddelerin hangi başlıklar altında toplandığını bilmek gerekir.

'Yasaklar' başlığı altındaki maddeler sıralanır.

Bu grupta: Toplu müracaat ve şikayet (

26

), Grev (

27

), Ticaret (

28

), Hediye alma (

29

), Denetimindeki teşebbüsten menfaat sağlama (

30

) ve Gizli bilgileri açıklama (

31

) yasakları bulunur.

Seçeneklerin bu listeye dahil olup olmadığı kontrol edilmelidir.

'Basına bilgi veya demeç verme' kuralının yerini tespit edilir.

Bu kural, Kanun'un

15

. maddesinde 'Ödev ve Sorumluluklar' bölümünde düzenlenmiştir.

İçerik olarak bir yasaklama gibi görünse de kanun koyucu bunu memurun 'bilgi verme usulüne uyma sorumluluğu' kapsamında değerlendirmiştir.

Anahtar Kavram

657 Sayılı DMK Sistematiği: Ödevler vs. Yasaklar Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Memurların mal bildirimi ödevinin (Madde 12) sürelerini ve içeriğini çalışarak ödev-yasak ayrımını pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 151Soru →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre, adaylık süresi içerisinde aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması gibi ağır yaptırımlar uygulanmamış olmasına rağmen, sadece "Uyarma" disiplin cezası alan bir aday memurun hukuki durumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Alınan ceza "Uyarma" niteliğinde olduğu ve memuriyetten çıkarmayı gerektirmediği için adaylık süreci etkilenmez; kişi asli memurluğa atanma hakkını korur.

Adaylık süresi içinde herhangi bir disiplin cezası almış olanların disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile kurumla ilişikleri kesilir.

Disiplin cezası nedeniyle ilişiği kesilen aday memur, sadece ilgili kuruma

3

yıl boyunca tekrar atanamaz; ancak diğer kamu kurumlarının sınavlarına girmesinde hukuki bir engel yoktur.

Aday memurun disiplin cezası nedeniyle görevine son verilebilmesi için, disiplin amirinin teklifi üzerine ilgili kurumun yüksek disiplin kurulunun kararı şarttır.

Adaylık süresinin yarısından fazlasını başarıyla tamamlamış olan memurlar hakkında, sadece disiplin cezası aldığı gerekçesiyle ilişik kesme işlemi yapılamaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Adaylık süresi içinde herhangi bir disiplin cezası almış olanların disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile kurumla ilişikleri kesilir.

Cevap

Adaylık süresi içinde herhangi bir disiplin cezası alan memurların, disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile kurumla ilişikleri kesilir ve bu kişiler

3

yıl boyunca devlet memurluğuna alınmazlar.

Devlet Memurları Kanunu'nun

57

. maddesi uyarınca, adaylık devresi içinde herhangi bir disiplin cezası alan memurların, disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile görevine son verilir. Kanun metni ceza ayrımı yapmadığı için en hafif ceza olan "Uyarma" bile bu süreci tetikler.

Adım Adım Çözüm

657

sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun adaylık sürecine ilişkin

57

. maddesinin incelenmesi.

Adaylık süresi içinde disiplin cezası almanın hukuki sonucunun tespiti.

Kanun koyucunun aday memurlar için öngördüğü disiplin rejimini anlamak için gereklidir.

Disiplin cezasının türü (uyarma, kınama vb.) ile ilişik kesme arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi.

Cezanın ağırlığına bakılmaksızın "herhangi bir" disiplin cezasının ilişik kesme nedeni olduğunun belirlenmesi.

Asli memurlardan farklı olarak aday memurların disiplin hassasiyetinin yüksek tutulduğunu teyit eder.

İlişik kesme usulünün ve sonrasındaki kısıtlamaların (Madde

56

atfı ile) kontrol edilmesi.

Atamaya yetkili amir onayı ve

3

yıllık memuriyete giriş yasağının belirlenmesi.

İşlemin usulüne uygunluğunu ve doğurduğu ek hukuki sonuçları netleştirir.

Anahtar Kavram

Aday Memurlukta Disiplin Cezası Sonuçları

Daha Fazla Pratik

Aday memurların asli memurluğa atanma tarihlerini ve adaylık süresi içindeki nakil yasaklarını inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 152Soru →

Kamu kurumunda devlet memuru olarak görev almak isteyen bir adayın durumuna ilişkin şu veriler bilinmektedir:

* Bir meslek lisesinden mezun olmuştur.
* $15$ yaşını bitirdikten sonra mahkeme kararıyla ergin kılınmıştır (kaza-i rüşt).
* Hakkında yapılan arşiv araştırması olumlu sonuçlanmıştır.
* Kasten işlediği bir suçtan dolayı $10$ ay hapis cezası almış ve bu cezası mahkemece ertelenmiştir.

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri dikkate alındığında, bu adayın durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Mevcut şartlar dahilinde adayın memuriyete atanmasına engel bir durum bulunmamaktadır.

Kaza-i rüşt kararı alınmış olsa dahi, devlet memurluğu için mutlak surette

18

yaşın fiilen bitirilmiş olması zorunludur.

Kasten işlenen suçtan dolayı alınan hapis cezası süresine bakılmaksızın memuriyete girişe engel teşkil eder.

Hakkında arşiv araştırması yapılması yalnızca kurumlara özgü özel şartlarda öngörülebilir, genel şartlar arasında yer almaz.

Meslek lisesi mezunu olsa dahi

18

yaşını doldurmayan bir adayın memur olarak atanması ancak teknik hizmetler sınıfı için mümkündür.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mevcut şartlar dahilinde adayın memuriyete atanmasına engel bir durum bulunmamaktadır.

Cevap

Adayın durumunda yaş, eğitim, mahkûmiyet ve güvenlik şartları açısından memuriyete atanmaya engel bir durum bulunmamaktadır.

Adayın durumu incelendiğinde;

657

sayılı Kanun'un

40

. maddesindeki yaş istisnasını (meslek okulu +

15

yaş + kaza-i rüşt) karşıladığı,

48/A-5

. maddesindeki mahkûmiyet sınırının (

1

yıl) altında kaldığı ve

48/A-8

. maddesindeki arşiv araştırması şartını yerine getirdiği görülmektedir. Bu nedenle memuriyete atanmasına hukuki bir engel bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

Yaş ve eğitim şartını değerlendiriniz.

Aday

15

yaşını bitirmiş, meslek lisesi mezunu ve kaza-i rüşt kararı almıştır.

657

sayılı Kanun Madde

40

uyarınca bu durum yaş şartını karşılar.

Mahkûmiyet durumunu analiz ediniz.

Kasten işlenen suçtan alınan ceza

10

aydır.

Genel şart olan Madde

48/A-5

uyarınca kasten suçlarda engel sınırı

1

yıldır.

10

ay bu sınırın altındadır.

Güvenlik araştırması şartını kontrol ediniz.

Arşiv araştırması olumlu sonuçlanmıştır.

Madde

48/A-8

uyarınca arşiv araştırması yapılmış olması zorunlu bir genel şarttır ve aday bu şartı sağlamıştır.

Anahtar Kavram

Devlet Memurluğuna Girişte Genel Şartlar (DMK Madde 48/A)

Soru 153Soru →

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun güncel hükümleri ile 1982 Anayasası’nın 128. maddesi birlikte değerlendirildiğinde, Türk kamu personel rejiminde yer alan istihdam türleri ve bu türlerin hukuki statüleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

1982 Anayasası uyarınca, kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler; memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yürütülür.

Sözleşmeli personel; kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması veya yürütülmesi gibi özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren işlerde geçici olarak çalıştırılır.

Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan işçiler, statü hukukuna değil, iş sözleşmesine dayalı olarak çalışırlar ve kural olarak haklarında İş Kanunu hükümleri uygulanır.

Geçici personel (4/C), mevsimlik hizmetler veya bir yıldan az süreli işlerde çalıştırılmak üzere 657 sayılı Kanun kapsamında halen uygulanan temel istihdam şekillerinden biridir.

Memurlar dışındaki 'diğer kamu görevlileri' kavramı; akademik personel, hâkimler, savcılar ve askerler gibi özel kanunlarına tabi olarak kamu hizmeti yürüten görevlileri kapsar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Geçici personel (4/C), mevsimlik hizmetler veya bir yıldan az süreli işlerde çalıştırılmak üzere 657 sayılı Kanun kapsamında halen uygulanan temel istihdam şekillerinden biridir.

Cevap

Geçici personel (4/C) statüsünün günümüzde halen aktif bir istihdam türü olduğu yönündeki ifade yanlıştır; çünkü bu statü 2017 yılında yapılan yasal düzenleme ile kaldırılmıştır.

Doğru yanıt olan seçenek, geçici personelin (4/C) günümüzde halen temel bir istihdam türü olduğunu iddia etmektedir. Ancak 2017 yılında yayımlanan 696 sayılı KHK ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesindeki 'C' bendi (Geçici Personel) yürürlükten kaldırılmıştır. Günümüzde bu personelin büyük çoğunluğu sözleşmeli personel (4/B) statüsüne alınmıştır.

Adım Adım Çözüm

Anayasa'nın 128. maddesinin incelenmesi

Asli ve sürekli görevlerin memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yürütüleceği ilkesinin doğrulanması.

Personel rejiminin anayasal çerçevesini belirlemek için.

657 sayılı Kanun'un 4. maddesindeki istihdam türlerinin kontrol edilmesi

Güncel türlerin Memur (4/A), Sözleşmeli Personel (4/B) ve İşçi (4/D) olduğunun tespiti.

Yasal statülerin güncelliğini teyit etmek için.

Geçici personel statüsünün hukuki durumunun değerlendirilmesi

4/C bendi kapsamındaki geçici personel statüsünün 696 sayılı KHK ile mülga (kaldırılmış) olduğunun görülmesi.

Seçeneklerdeki hatalı bilgiyi ayırt etmek için.

Anahtar Kavram

657 Sayılı DMK İstihdam Şekilleri ve Geçici Personel Statüsünün Kaldırılması

Soru 154Soru →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca; adaylık devresi içinde hal ve hareketlerinde memuriyetle bağdaşmayacak durumları veya göreve devamsızlıkları tespit edilen aday memurlar hakkında gerçekleştirilecek işlem ve bu işleme karar verecek yetkili merciler aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile kurumla ilişikleri kesilir.

Kurum disiplin kurulunun kararı ve ilgili bakanın onayı ile devlet memurluğundan çıkarılırlar.

Birim amirinin yazılı uyarısı üzerine adaylık süreleri bir defaya mahsus olmak üzere bir yıl uzatılır.

İlişikleri kesilen bu adaylar, sağlık nedenleri hariç olmak üzere hayat boyu bir daha devlet memurluğuna alınamazlar.

Atamaya yetkili amirin kararı ile kademe ilerlemesinin durdurulması cezası verilerek adaylık süreci dondurulur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile kurumla ilişikleri kesilir.

Cevap

Disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile kurumla ilişiklerinin kesilmesi yönündeki uygulama doğrudur.

Doğru yanıt, disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile kurumla ilişiğin kesilmesidir.

657

sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun

56

. maddesi; adaylık süresi içinde hal ve hareketlerinde memuriyetle bağdaşmayacak durumları veya göreve devamsızlıkları tespit edilenlerin, belirtilen hiyerarşik onayla kurumla ilişiklerinin kesileceğini açıkça hükme bağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

Durumun hukuki dayanağını tespit etme.

657

sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Adaylık devresi içinde ilişiği kesilme" başlıklı

56

. maddesi incelenmelidir.

Aday memurların olumsuz davranışları ve devamsızlıkları ile ilgili yaptırımlar bu maddede düzenlenmiştir.

Yetkili merci ve usulü belirleme.

Kanuna göre; disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı şarttır.

İdari işlemin yetki ve usul unsurlarının kanuni çerçevede gerçekleşmesi gerekir.

Uygulanacak yaptırımı teyit etme.

Tespit edilen olumsuzluklar sonucunda adayın kurumla ilişiği kesilir.

Adaylık süreci, kişinin memuriyete uygunluğunu denetleyen bir deneme süresi olduğu için uygunsuzluk durumunda statü sonlandırılır.

Anahtar Kavram

Aday Memurlukta İlişik Kesme Usulü

Daha Fazla Pratik

Adaylık sürecinde disiplin cezası almanın sonuçları ile eğitim başarısızlığı durumundaki ortak sonuçları karşılaştırınız.

Tahmini Süre:50s

Soru 155Soru →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca adaylık süreci devam eden bir memurun, bu süre zarfında disiplin amiri tarafından 'kınama' cezası ile cezalandırılması durumunda; personelin adaylık statüsü ve asli memurluğa geçiş süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Adaylık süresinde disiplin cezası alan memurun ilişiği, disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile derhal kesilir.

Personelin aldığı ceza 'aylıktan kesme' veya 'kademe ilerlemesinin durdurulması' kapsamında olmadığından, adaylık süreci yasal çerçevede devam eder.

Disiplin cezası alan aday memur, bu ceza nedeniyle asli memurluğa atanma hakkını tamamen kaybeder ve sicili bozulduğu için görevine son verilir.

Memurun adaylık süresi, disiplin cezasına karşı idari yargıda açılan davanın kesinleşmesine kadar kanuni süreleri aşacak şekilde dondurulur.

Kınama cezası alan memur, asli memurluğa ancak adaylık süresinin bitiminden itibaren

3

yıl geçtikten sonra atanabilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Personelin aldığı ceza 'aylıktan kesme' veya 'kademe ilerlemesinin durdurulması' kapsamında olmadığından, adaylık süreci yasal çerçevede devam eder.

Cevap

Personelin aldığı kınama cezası, adaylık ilişiğinin kesilmesini gerektiren 'aylıktan kesme' veya 'kademe ilerlemesinin durdurulması' cezalarından biri olmadığı için adaylık süreci devam eder.

Doğru seçenek, personelin aldığı kınama cezasının adaylık ilişiğinin kesilmesini gerektiren kritik disiplin cezaları (aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması) arasında yer almadığını, bu nedenle sürecin yasal olarak devam edeceğini belirtmektedir.

657

sayılı Kanun'un

57

. maddesi bu konuda nettir.

Adım Adım Çözüm

657

sayılı DMK Madde

57

hükmünü inceleyin.

İlgili madde, adaylık süreci içinde ilişik kesmeyi gerektiren disiplin cezalarını sınırlı olarak saymıştır.

Yasal dayanağı belirlemek ve hangi cezaların yaptırıma bağlandığını tespit etmek gerekir.

Memura verilen cezayı kanuni eşik ile karşılaştırın.

Verilen ceza 'kınama' cezasıdır; ancak kanun 'aylıktan kesme' veya 'kademe ilerlemesinin durdurulması' cezalarını şart koşar.

Cezanın niteliğinin ilişik kesme sonucunu doğurup doğurmayacağını belirlemek gerekir.

Adaylık statüsü üzerindeki etkiyi sonuçlandırın.

Eşik aşılmadığı için memurun adaylık süreci kesintiye uğramaz ve asli memurluğa atanma süreci devam eder.

Hukuki durumun personelin statüsü üzerindeki nihai etkisini belirlemek için.

Anahtar Kavram

Adaylık Sürecinde Disiplin Cezası ve İlişik Kesme Eşiği

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 156Soru →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca, adaylık süreci içerisinde temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve staj aşamalarının herhangi birinde başarısız olan aday memurların ilişiklerinin kesilmesi işlemi hangi makamın onayı ile kesinleşir ve bu kişilerin (sağlık nedenleri hariç) yeniden memuriyete alınma yasağı ne kadardır?

Disiplin kurulunun kararı ile -

1

yıl

Birim amirinin kararı ile -

2

yıl

Atamaya yetkili amirin onayı ile -

3

yıl

Disiplin amirinin onayı ile -

5

yıl

Bakanlık merkez disiplin kurulunun kararı ile - Süresiz

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Atamaya yetkili amirin onayı ile - $3$ yıl

Cevap

Aday memurların adaylık sürecindeki başarısızlıkları nedeniyle ilişiklerinin kesilmesi atamaya yetkili amirin onayı ile gerçekleşir ve bu kişiler üç yıl süreyle tekrar devlet memurluğuna alınamazlar.

Doğru yanıt, işlemin atamaya yetkili amirin onayı ile gerçekleştiğini ve yasak süresinin üç yıl olduğunu belirten seçenektir.

657

sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun

56

. maddesi, adaylık süresi içinde başarısız olanların disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişiklerinin kesileceğini ve bu kişilerin üç yıl süre ile devlet memurluğuna alınmayacaklarını hükme bağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

Adaylık sürecindeki başarısızlık durumunda uygulanacak idari prosedürü belirle.

657

sayılı Kanun'un

56

. maddesi uyarınca eğitim veya stajda başarısız olanların ilişiğinin kesilmesi gerekir.

Adaylık süreci, asalet onayından önce memurun liyakat ve yeterliliğinin test edildiği bir deneme aşamasıdır.

İlişik kesme işleminin yetki unsurunu analiz et.

İşlem, disiplin amirinin teklifi üzerine 'atamaya yetkili amirin onayı' ile tekemmül eder.

Atama yapma yetkisine sahip olan makam, memuriyet statüsünü sona erdirme yetkisine de sahiptir.

İlişiği kesilen memur için öngörülen kanuni yasak süresini tespit et.

657

sayılı Kanun'un

56

. ve

57

. maddeleri uyarınca bu süre

3

yıldır.

Kanun koyucu, adaylık sürecinde başarısız olan veya disiplinsizlik nedeniyle ilişiği kesilenlerin memuriyete tekrar girişini belirli bir süre kısıtlamıştır.

Anahtar Kavram

Aday Memurluğun Sona Ermesi ve Yetki

Daha Fazla Pratik

Adaylık süresi içinde 'aylıktan kesme' cezası alan memurların durumunu ve bu kuralın istisnalarını inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 157Soru →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda kamu hizmetlerinin tarafsızlık, dürüstlük ve saygınlık içerisinde yürütülmesini sağlamak amacıyla memurlar için çeşitli yükümlülükler öngörülmüştür. Bu yükümlülükler kanun sistematiğinde “Ödev ve Sorumluluklar” ile “Yasaklar” başlıkları altında iki ayrı grupta tasnif edilmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kanunda “Yasaklar” başlığı altında düzenlenen bir sınırlamadır?

Basına bilgi veya demeç verme

Mal bildiriminde bulunma

Davranış ve işbirliği

Denetimindeki teşebbüsten menfaat sağlama

Sadakat

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Denetimindeki teşebbüsten menfaat sağlama

Cevap

Denetimindeki teşebbüsten menfaat sağlama eylemi, kanunun sistematiğinde yasaklar başlığı altında düzenlenen bir hükümdür.

Denetimindeki teşebbüsten menfaat sağlama eylemi,

657

sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 30. maddesinde 'Yasaklar' başlığı altında açıkça düzenlenmiştir. Bu maddeye göre memurların, kendi denetimi altında bulunan veya görev yaptığı kurumla ilgisi olan teşebbüslerden her ne ad altında olursa olsun menfaat sağlamaları yasaklanmıştır.

Adım Adım Çözüm

Kanun sistematiğinin incelenmesi

657

sayılı DMK'da yükümlülükler 'Ödev ve Sorumluluklar' (Madde 6-16) ve 'Yasaklar' (Madde 26-31) olarak ikiye ayrılır.

Sorunun doğru yanıtlanabilmesi için ilgili maddenin kanundaki yerinin tespit edilmesi gerekir.

Seçeneklerin tasnif edilmesi

Mal bildirimi (m.14), basına demeç verme (m.15), davranış ve işbirliği (m.8) ve sadakat (m.6) ödevler grubundadır.

Ödevler ve yasaklar arasındaki kavramsal farkı ayırt etmek gerekir.

Yasak olan eylemin belirlenmesi

Denetimindeki teşebbüsten menfaat sağlama yasağı madde 30'da açıkça 'Yasaklar' bölümünde yer almaktadır.

Kanunun 30. maddesi memurun görev yaptığı kurumla ilgili teşebbüslerden menfaat sağlamasını yasaklar.

Anahtar Kavram

Yasaklar ve Ödevler Ayrımı

Alternatif Yöntem

Yasaklar listesini (Grev, Ticaret, Hediye Alma, Denetimindeki Teşebbüsten Menfaat Sağlama, Gizli Bilgileri Açıklama, Toplu Müracaat) ezberlemek bu tarz sistematiğe dayalı soruların çözümünde en hızlı yöntemdir.

Tahmini Süre:45s

Soru 158Soru →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca, adaylık süreci içerisinde sergilediği bir fiil nedeniyle "kademe ilerlemesinin durdurulması" cezası ile tecziye edilen bir aday memurun görevine son verilmesi (ilişiğinin kesilmesi) usulü ve bu işlemin sonuçlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişiği kesilir; bu şekilde ilişiği kesilenler üç yıl süreyle devlet memurluğuna alınmazlar.

Aday memurlar hakkında tesis edilecek ilişik kesme kararlarında disiplin kurulunun olumlu görüşü şarttır ve bu karar on beş gün içinde verilmelidir.

Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası memuriyetten çıkarma sonucu doğurduğu için dosya doğrudan Yüksek Disiplin Kuruluna gönderilmelidir.

Adaylık süresinde disiplin cezası alan memur, adaylık süresi dolana kadar görevine devam eder ve süre sonunda asli memurluğa atanmayarak ilişiği kesilir.

İlişiği kesilen memur, kararın tebliğinden itibaren bir yıl geçtikten sonra başka bir kurumda yeniden aday memur olarak göreve başlayabilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişiği kesilir; bu şekilde ilişiği kesilenler üç yıl süreyle devlet memurluğuna alınmazlar.

Cevap

Disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişiği kesilir; bu şekilde ilişiği kesilenler üç yıl süreyle devlet memurluğuna alınmazlar.

Doğru ifade, disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayının yeterli olduğunu ve sonrasında üç yıllık bir memuriyet yasağının uygulanacağını belirten seçenektir.

657

sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun

57

. maddesi, adaylık süresi içinde herhangi bir disiplin cezası (uyarma, kınama dahil) alan aday memurların ilişiğinin kesileceğini ve bu kişilerin

56

. madde uyarınca üç yıl süreyle devlet memurluğuna alınamayacağını açıkça hükme bağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

Aday memurun disiplin statüsünü belirle

Personel aday memur statüsündedir ve disiplin cezası almıştır.

657

sayılı DMK Madde

57

, adaylık süresinde ceza alanlar için özel bir hüküm içerir.

Karar verici mercileri tespit et

Disiplin amiri teklif eder, atamaya yetkili amir onaylar.

Asli memurlardaki disiplin kurulu süreci aday memurlar için öngörülmemiştir.

İşlemin hukuki sonucunu ve kısıtlamayı belirle

İlişik kesilir ve

3

yıl memuriyet yasağı başlar.

Madde

56

57

'nin ortak sonucu olarak yeniden memuriyete giriş engeli uygulanır.

Anahtar Kavram

Aday Memurlukta Disiplin Cezası ve İlişik Kesme Usulü

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken aday memur ve asli memur arasındaki 'disiplin güvencesi' farkına odaklanmak. Aday memurlukta 'atamaya yetkili amirin' onayı tek başına ilişik kesmek için yeterliyken, asli memurlukta kurul kararları ve daha karmaşık savunma süreçleri mevcuttur.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 159Soru →

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 3. maddesinde düzenlenen memurluk mesleğinin temel ilkelerinin (sınıflandırma, kariyer ve liyakat) kapsamı ve bu ilkeler arasındaki işlevsel bağ dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Liyakat ilkesi; kamu hizmetine girişi, sınıflar içinde ilerlemeyi ve memurluğun sona ermesini nesnel başarı kriterlerine bağlayarak sistemin güvenliğini sağlamayı hedefler.

Sınıflandırma ilkesi, memurları sadece hiyerarşik unvanlarına göre değil, yaptıkları hizmetin niteliğine ve mesleki eğitimlerine göre gruplandırarak rasyonel bir iş bölümü sağlar.

Kariyer ilkesi, memurların sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar yükselebilmesini, hizmetin gerektirdiği lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına sahip olma koşuluna bağlar.

Liyakat ilkesi, 657 sayılı Kanun'daki tanımı gereği yalnızca kamu hizmetine girişte fırsat eşitliğini sağlayan bir 'giriş rejimi' iken; görevdeki ilerleme ve yükselmeler münhasıran kariyer ilkesinin düzenleme alanına bırakılmıştır.

Sınıflandırma, kariyer ve liyakat ilkeleri; idarenin personel rejimindeki takdir yetkisini nesnel kriterlerle sınırlandırarak memurlar için bir hukuki güvenlik alanı oluşturur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Liyakat ilkesi, 657 sayılı Kanun'daki tanımı gereği yalnızca kamu hizmetine girişte fırsat eşitliğini sağlayan bir 'giriş rejimi' iken; görevdeki ilerleme ve yükselmeler münhasıran kariyer ilkesinin düzenleme alanına bırakılmıştır.

Cevap

Liyakat ilkesinin yalnızca kamu hizmetine girişi düzenlediğini ve yükselmelerin sadece kariyer ilkesine tabi olduğunu savunan ifade yanlıştır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 3. maddesine göre liyakat ilkesi; devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine bağlamak ve bu sistemin güvenliğini sağlamaktır. Bu nedenle liyakatin sadece girişi düzenleyen bir 'giriş rejimi' olduğunu ve yükselmelerin münhasıran (sadece) kariyer ilkesine tabi olduğunu söyleyen ifade, kanun metnindeki bütüncül yaklaşımla çeliştiği için yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

657 sayılı Kanun'un 3. maddesindeki liyakat tanımını analiz etme

Liyakat; girişi, ilerleme ve yükselmeyi ve görevin sona erdirilmesini kapsar.

Liyakat ilkesinin kapsamının sadece 'giriş' ile sınırlı olmadığını teyit etmek gerekir.

Kariyer ilkesinin tanımı ve liyakat ile ilişkisini değerlendirme

Kariyer yükselme imkanını, liyakat ise bu yükselmenin objektif kriterlere bağlanmasını ve güvenliğini ifade eder.

İki ilkenin görevde yükselme sürecinde birlikte (kümülatif) uygulandığını anlamak gerekir.

Seçeneklerdeki yanlış bilgiyi saptama

Liyakat ilkesini sadece 'giriş rejimi' olarak niteleyen seçeneğin kanun metniyle çeliştiği görülür.

Kanun metni açıkça liyakatin yükselme ve sona erme süreçlerini de kapsadığını belirtir.

Anahtar Kavram

657 Sayılı DMK Temel İlkeleri (Sınıflandırma, Kariyer, Liyakat)

İpuçları

657 sayılı Kanun'un 3. maddesindeki tanımları dikkatlice okuyun; her bir ilkenin hangi aşamaları (giriş, yükselme, çıkış) kapsadığına odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Memurluk mesleği ilkeleri ile 'Sadakat', 'Tarafsızlık' ve 'Devlete Karşı Sorumluluk' gibi memur ödevleri arasındaki farkı inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 160Soru →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda kamu görevlilerinin uyması gereken kurallar; 'Ödev ve Sorumluluklar' (Madde $6-16$ ) ile 'Yasaklar' (Madde $26-31$ ) olmak üzere iki ana kategoride disipline edilmiştir. Bu ayrım, hem kuralın kanun sistematiğindeki yeri hem de ihlali durumunda uygulanacak disiplin yaptırımlarının tayini açısından önem arz etmektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi söz konusu Kanun'un 'Yasaklar' başlığı altında düzenlenen kurallardan biri değildir?

Toplu müracaat ve şikayet

Grev

Ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunma

Resmi belge, araç ve gereçlerin yetki verilen mahaller dışına çıkarılmaması ve iadesi

Hediye alma ve menfaat sağlama

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Resmi belge, araç ve gereçlerin yetki verilen mahaller dışına çıkarılmaması ve iadesi

Cevap

Resmi belge, araç ve gereçlerin yetki verilen mahaller dışına çıkarılmaması ve iadesi kuralı, Kanun'un sistematiğinde 'Yasaklar' bölümünde değil, 'Ödev ve Sorumluluklar' bölümünde yer alır.

Doğru yanıt olan 'Resmi belge, araç ve gereçlerin yetki verilen mahaller dışına çıkarılmaması ve iadesi' kuralı,

657

sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun İkinci Bölümü olan 'Ödev ve Sorumluluklar' başlığı altındaki

16

. maddede düzenlenmiştir. Bu madde memurlara hem bir şeyi yapmama (dışarı çıkarmama) hem de bir şeyi yapma (iade etme) yükümlülüğü getirdiği için sistematik olarak ödevler kısmındadır.

Adım Adım Çözüm

657

sayılı DMK'nın genel yapısını ve bölüm başlıklarını hatırlayın.

Kanun'un İkinci Bölümü 'Ödev ve Sorumluluklar' (

6-16

), Dördüncü Bölümü ise 'Yasaklar' (

26-31

) başlığını taşır.

Sorunun kökünde istenen tasnifi yapabilmek için kanun sistematiğini bilmek gerekir.

'Yasaklar' bölümünde yer alan maddeleri listeleyin.

Toplu müracaat ve şikayet (

26

), Grev (

27

), Ticaret (

28

), Hediye alma (

29

), Denetimindeki teşebbüsten menfaat sağlama (

30

), Gizli bilgileri açıklama (

31

Seçeneklerdeki ifadelerin bu liste içinde olup olmadığını kontrol etmek gerekir.

'Ödev ve Sorumluluklar' bölümündeki ilgili maddeleri inceleyin.

Resmi belge, araç ve gereçlerin iadesi yükümlülüğü

16

. maddede düzenlenmiştir.

Doğru cevabın neden 'Yasaklar' kategorisinde olmadığını kesinleştirmek için ilgili madde tespit edilmelidir.

Anahtar Kavram

657 Sayılı DMK Sistematiğinde Ödevler ve Yasaklar Ayrımı

Alternatif Yöntem

Kanun sistematiğinde

26

ile

31

. maddeler arasının 'Yasaklar' bölümünü oluşturduğunu, bu aralık dışındaki kısıtlamaların (örneğin mal bildirimi, tarafsızlık, basına bilgi verme, resmi belge iadesi) genellikle 'Ödevler' bölümünde olduğunu hatırlayarak seçenekleri eleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

ÖncekiSayfa 8 / 9Sonraki

Kamu Görevlileri

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram