Kamu Görevlileri

168 soru

Soru 161Soru

657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabi olarak görev yapan bir devlet memurunun kariyerindeki ilerleyişi "yatay" (kademe) ve "dikey" (derece) olmak üzere iki farklı boyutta gerçekleşebilir. Bu bağlamda, memurun dikey yönde bir ilerleme kaydederek bir üst dereceye yükselebilmesi için mevzuatta aranan ancak yatay yöndeki kademe ilerlemesi için şart koşulmayan unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üst dereceden atanabileceği boş bir kadronun bulunması

Cevap

Üst dereceden atanabileceği boş bir kadronun bulunması şartı sadece derece yükselmesi için geçerlidir.
Doğru cevap olan ifade, dikey ilerleme olan derece yükselmesi için kanunen zorunlu bir unsurdur. 657657 sayılı DMK Madde 6868 uyarınca derece yükselmesi için üst dereceden boş bir kadronun bulunması şarttır. Oysa Madde 6464'te düzenlenen kademe ilerlemesi için boş kadro bulunması şartı aranmaz; şartlar oluştuğunda ilerleme kendiliğinden veya onay ile gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
657657 sayılı DMK'nın 6464. maddesindeki kademe ilerlemesi şartlarını analiz etme
Kademe ilerlemesi için 11 yıl çalışmış olmak ve olumlu sicil/performans yeterlidir; boş kadro aranmaz.
Kademe, derece içindeki yatay ilerlemeyi temsil eder.
2
657657 sayılı DMK'nın 6868. maddesindeki derece yükselmesi şartlarını analiz etme
Derece yükselmesi için 33 yıl çalışma, üst derecede boş kadro bulunması ve gerekli niteliklere sahip olma şartları aranır.
Derece, memurun sorumluluk ve hiyerarşik seviyesinin artmasını (dikey ilerleme) temsil eder.
3
İki ilerleme türü arasındaki ayrıştırıcı şartı belirleme
"Boş kadro bulunması" şartının sadece dikey ilerleme (derece) için zorunlu olduğu saptanır.
Hukuki düzenleme gereği kademe ilerlemesi kadroya bağlı değilken, derece yükselmesi kadroya bağlıdır.

Anahtar Kavram

Kademe İlerlemesi ve Derece Yükselmesi Şartları Farkı
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 162Soru

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 3. maddesinde memurluk mesleği; sınıflandırma, kariyer ve liyakat olmak üzere üç temel ilke üzerine inşa edilmiştir. Bu ilkelerin kamu personel rejimindeki işlevleri ve birbirleriyle olan hukuki ilişkisi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi "kariyer" ve "liyakat" ilkeleri arasındaki fonksiyonel ayrımı ve tamamlayıcı ilişkiyi en doğru şekilde yansıtmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Liyakat ilkesi, hizmete girişi ve ilerlemeyi objektif başarı kriterlerine bağlayıp memuru bu süreçte hukuki güvenlikte tutarken; kariyer ilkesi, memura yeteneklerine göre sınıfları içinde en üst derecelere ulaşma perspektifi ve imkânı sağlar.

Cevap

Liyakat ilkesi objektif kriterleri ve güvenliği sağlarken, kariyer ilkesi sınıflar içinde en üst derecelere yükselme imkânını tanımlar.
657 sayılı Kanun'un 3. maddesine göre liyakat, kamu hizmetine girişi, ilerlemeyi ve görevin sona ermesini nesnel bir sisteme dayandırarak memuru güvenlik altına alır. Kariyer ise memura, yetenekleri ölçüsünde kendi sınıfı içinde en üst derecelere kadar ilerleyebilme imkânı ve perspektifi sunar. Bu iki ilke birbirini tamamlar; liyakat 'nasıl' sorusuna (objektif kriterlerle), kariyer ise 'nereye' sorusuna (en üst derecelere kadar) yanıt verir.

Adım Adım Çözüm

1
657 sayılı Kanun'un 3. maddesindeki tanımların analiz edilmesi
Sınıflandırma, kariyer ve liyakat ilkelerinin yasal tanımlarına ulaşıldı.
Sorunun temeli olan yasal dayanağın doğru anlaşılması gerekir.
2
Liyakat ilkesinin kapsamının belirlenmesi
Hizmete giriş, ilerleme, yükselme ve görevin sona ermesinin 'yeterlilik' ve 'eşit imkanlar' temelinde güvenliğe kavuşturulmasıdır.
Liyakatin sadece girişte değil, tüm süreçteki objektiflik ve güvenlik işlevini anlamak için.
3
Kariyer ilkesinin kapsamının belirlenmesi
Memurların yeteneklerine göre yetiştirilerek sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar yükselme imkanına sahip kılınmasıdır.
Kariyerin bir 'yükselme perspektifi' ve 'profesyonel gelişim' imkanı olduğunu saptamak için.
4
Seçeneklerin yasal tanımlarla karşılaştırılması
Doğru yanıtın kariyer ve liyakat arasındaki bu ince işlevsel farkı tam olarak yansıttığı görüldü.
Hatalı olan 'ödev-ilke' karışıklıklarını ve yanlış tanımları elemek için.

Anahtar Kavram

Memurluk Mesleğinin Temel İlkeleri (Madde 3)

Daha Fazla Pratik

Liyakat ilkesinin 'güvenlik' boyutu ile memuriyet güvencesi arasındaki ilişkiyi incelemek faydalı olacaktır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 163Soru

Kamu hizmetine girmek amacıyla bir bakanlığın açtığı memur alım ilanına başvurmak isteyen (A) şahsının öz geçmişi ve hukuki durumuna ilişkin şu bilgiler verilmiştir:

- 2828 yaşındadır.
- Geçmişte işlediği "irtikap" suçundan dolayı yargılanmış ve 66 ay hapis cezasına mahkûm olmuştur.
- Söz konusu mahkûmiyet kararı, daha sonra yürürlüğe giren bir genel af kanunu ile tüm hukuki sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmıştır.
- Askerlik hizmetini fiilen tamamlamıştır.

657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4848. maddesinde düzenlenen "genel şartlar" dikkate alındığında, (A)'nın memuriyete atanma durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İrtikap suçu, mahkûmiyet süresine bakılmaksızın ve affa uğramış olsa dahi memuriyete atanmaya süresiz engel teşkil eder.

Cevap

İrtikap suçu, mahkûmiyet süresine bakılmaksızın ve affa uğramış olsa dahi memuriyete atanmaya engel teşkil eder.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48/A548/A-5 maddesi uyarınca; zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık gibi suçlar için hüküm giyenler, cezaları ne kadar olursa olsun ve affa uğramış olsalar bile devlet memuru olamazlar. Bu durum memuriyete girişte mutlak bir engeldir.

Adım Adım Çözüm

1
Adayın yaş ve askerlik durumunun kontrol edilmesi
2828 yaş ve askerliğin tamamlanmış olması genel şartlara uygundur.
Memuriyete girişte genel yaş sınırı 1818 olup, askerlikle ilişiğin bulunmaması gerekir.
2
Adli sicil kaydındaki suçun niteliğinin analiz edilmesi
Aday "irtikap" suçundan mahkûm olmuştur.
İrtikap suçu, 657 sayılı Kanun'un 48/A-5 maddesinde sayılan özel katalog suçlardan biridir.
3
Affın memuriyet engeline etkisinin değerlendirilmesi
İrtikap gibi suçlarda af, memuriyet engelini ortadan kaldırmaz.
Kanun metni; rüşvet, irtikap, dolandırıcılık gibi suçlar için "affa uğramış olsalar bile" ifadesini kullanarak mutlak bir engel öngörmüştür.

Anahtar Kavram

Memuriyete Girişte Mahkûmiyet Engeli ve Katalog Suçlar

İpuçları

1
657 sayılı Kanun'da bazı suçların affa uğrasa dahi memuriyete engel olduğu özel olarak belirtilmiştir.

Daha Fazla Pratik

Taksirli suçların memuriyete girişte engel teşkil edip etmediğini ve ceza ertelemesinin memuriyet üzerindeki etkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 164Soru

Türk kamu personel rejiminde istihdam edilen görevlilerin hukuki statüleri, 19821982 Anayasası’nın 128128. maddesi ve 657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 44. maddesi ile düzenlenmiştir. 20172017 yılında yapılan kapsamlı yasal değişiklikler (özellikle 696696 sayılı KHK) neticesinde, kamu hizmetlerinin yürütülmesinde kullanılan istihdam türlerinde önemli bir sadeleşmeye gidilmiştir.

Buna göre, güncel mevzuat hükümleri ve anayasal çerçeve dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi günümüzde kamu kesiminde uygulanan yasal istihdam türlerinden biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Geçici personel

Cevap

Geçici personel statüsü, 2017 yılındaki düzenlemeyle kaldırıldığı için güncel bir istihdam türü değildir.
Doğru cevap olan geçici personel statüsü, 657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/C4/C maddesinde düzenlenmişken 20172017 yılında 696696 sayılı KHK ile yürürlükten kaldırılmıştır. Bu düzenlemeyle kamu personel rejiminde sadeleşmeye gidilmiş ve bu statüdeki çalışanlar 'Sözleşmeli Personel' (4/B4/B) kapsamına alınmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasal ve yasal çerçeveyi analiz etme
1982 Anayasası m. 128 ve 657 sayılı Kanun m. 4'teki personel kategorileri incelenir.
Personel rejiminin temel dayanaklarını belirlemek için gereklidir.
2
Güncel mevzuat değişikliklerini kontrol etme
2017 yılında 696 sayılı KHK ile 657 sayılı Kanun'un 4/C maddesinin mülga (yürürlükten kaldırılmış) olduğu tespit edilir.
Yasalardaki son değişikliklerin bilinmesi doğru cevaba ulaşmayı sağlar.
3
Kategorileri karşılaştırma
Memur, sözleşmeli personel ve işçi kategorilerinin devam ettiği; ancak geçici personelin artık bulunmadığı sonucuna varılır.
Seçenekler arasında hangisinin artık hukuk sisteminde yer almadığını belirlemek için yapılır.

Anahtar Kavram

657 sayılı DMK Madde 4 İstihdam Biçimleri ve 2017 Mevzuat Değişikliği
Soru 165Soru

657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca, adaylık süreci içerisinde işlediği bir fiil nedeniyle "aylıktan kesme" cezası alan bir Devlet memurunun ilişiğinin kesilmesi usulü ve bu işlemin hukuki sonuçları hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İlişik kesme işlemi disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile yapılır; bu kişiler 33 yıl süreyle Devlet memurluğuna alınmazlar.

Cevap

İlişik kesme işlemi disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile yapılır; bu kişiler 3 yıl süreyle Devlet memurluğuna alınmazlar.
Doğru ifadeye göre, aylıktan kesme cezası alan aday memurların ilişiği disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile kesilmektedir. Bu işlem sonrasında ilgili şahıslar, Kanun'un 56. maddesine yapılan yollama uyarınca 3 yıl boyunca devlet memurluğuna tekrar kabul edilmezler.

Adım Adım Çözüm

1
Disiplin cezasının adaylık sürecindeki hukuki eşiğini belirlemek.
657657 sayılı Kanun'un 5757. maddesine göre; adaylık süresi içinde "aylıktan kesme" veya "kademe ilerlemesinin durdurulması" cezası alanların ilişikleri kesilir.
Cezanın türü, adaylık sürecinin devam edip etmeyeceğini belirleyen temel kriterdir.
2
İşlemi tesis edecek yetkili makam ve usulü tespit etmek.
İlişik kesme işlemi, disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile gerçekleştirilir.
Kanun, disiplin nedeniyle ilişiği kesilen aday memurlar için bu ikili mekanizmayı şart koşmuştur.
3
İlişiği kesilenlerin yeniden memuriyete giriş engelini saptamak.
Kanun'un 5656. maddesinin ikinci fıkrasına yapılan atıf uyarınca, bu kişiler 33 yıl süreyle Devlet memurluğuna alınmazlar.
Adaylık sürecinde başarısızlık veya disiplinsizlik nedeniyle ayrılanlar için öngörülen genel kısıtlama süresidir.

Anahtar Kavram

Adaylık Sürecinde Disiplin Cezası Nedeniyle İlişik Kesme ve Sonuçları

Daha Fazla Pratik

Adaylık sürecinde temel eğitim veya stajda başarısızlık durumunda yetkili makamın kim olduğunu ve ban süresini karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 166Soru

657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4848. maddesinde düzenlenen "Genel Şartlar" hükümleri dikkate alındığında, aşağıdaki adaylardan hangisinin devlet memurluğuna atanması önünde yasal bir engel bulunmamaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kasten işlediği bir suçtan dolayı 1010 ay hapis cezasına mahkûm edilen ve bu cezası mahkemece ertelenen aday

Cevap

Kasten işlediği bir suçtan dolayı 10 ay hapis cezası alan ve cezası ertelenen adayın atanmasında yasal bir engel yoktur.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48/A-5 maddesine göre, kasten işlenen bir suçtan dolayı memurluğa engel teşkil eden mahkûmiyet süresi 'bir yıl veya daha fazla' olarak belirlenmiştir. Adayın aldığı 10 aylık hapis cezası bu sınırın altında kaldığı için, cezanın mahkemece ertelenmiş olması veya infaz edilmesi durumu değiştirmeksizin, bu aday memuriyet şartlarını kaybetmez.

Adım Adım Çözüm

1
Mahkûmiyet süresini ve suç türünü kontrol et.
10 ay hapis cezası, 1 yıllık (12 ay) yasal sınırın altındadır.
657 sayılı Kanun'un 48/A-5 maddesine göre kasten işlenen suçlarda engel teşkil eden alt sınır 1 yıldır.
2
Katalog suç (yüz kızartıcı suç) durumunu incele.
Söz konusu suçun yüz kızartıcı suçlar (hırsızlık, dolandırıcılık vb.) arasında olduğu belirtilmemiştir.
Eğer suç katalog suç olsaydı süresine bakılmaksızın engel teşkil ederdi.
3
Cezanın ertelenmesi (tecil) durumunu değerlendir.
Ceza zaten 1 yılın altında olduğu için erteleme kararı sonucu değiştirmez.
1 yılın altındaki kasten işlenen suç mahkûmiyetleri memurluğa engel değildir.

Anahtar Kavram

657 Sayılı DMK Madde 48 - Devlet Memurluğuna Girişin Genel Şartları

Daha Fazla Pratik

Özel şartlar ile genel şartlar arasındaki hiyerarşiyi ve kurumların ekleyebileceği özel eğitim şartlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 167Soru

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun "Aylıksız İzin" başlıklı 108.108. maddesi hükümleri uyarınca, memurlara tanınan haklar ve bu hakların kullanım koşullarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Aylıksız izin süresinin bitiminden önce mazeretinin kalkması hâlinde memur derhal görevine dönmekle yükümlüdür; on gün içinde görevine dönmeyenler hakkında disiplin soruşturması yürütülerek devlet memurluğundan çıkarma cezası uygulanır.

Cevap

Aylıksız izin süresi sonunda veya mazeretin kalkması durumunda on gün içinde görevine dönmeyen memurlar hakkında disiplin cezası uygulanmaz; bu kişiler kanun gereği memuriyetten çekilmiş (istifa etmiş) sayılırlar.
657 sayılı Kanun'un 108.108. maddesinin son fıkrası uyarınca; aylıksız izin süresinin bitiminde veya mazeret sebebinin kalkmasını izleyen on gün içinde görevine dönmeyenler, memuriyetten çekilmiş sayılırlar. Bu durum bir disiplin cezası olan 'çıkarma' ile karıştırılmamalıdır; zira çekilmiş sayılma (müstafi sayılma) bir statü değişikliğidir ve disiplin süreci işletilmesini gerektirmez.

Adım Adım Çözüm

1
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 108. maddesindeki aylıksız izin türlerini ve sürelerini incelemek.
Refakat sonrası 1818 ay, doğum sonrası 2424 ay ve 1010 yıl hizmet sonrası 11 yıl gibi sürelerin kanuna uygun olduğu görülür.
Kanunda belirtilen sürelerin doğruluğunu teyit etmek temel adımdır.
2
Aylıksız izin kullanımı sırasındaki mazeret değişikliği ve izin bitimi yükümlülüklerini analiz etmek.
Mazeret kalktığında memurun derhal dönmesi gerektiği ve her durumda 1010 günlük bir bekleme süresinin olduğu belirlenir.
Yükümlülüğün ihlali durumunda uygulanacak yaptırımı belirlemek için ön şarttır.
3
Göreve dönmeme durumunun hukuki sonucunu (yaptırım türünü) tespit etmek.
657 sayılı Kanun'un 108. maddesinin son fıkrasına göre, süresinde dönmeyenlerin 'memuriyetten çekilmiş sayılacağı' tespit edilir.
İdari işlemin niteliği (disiplin cezası mı yoksa hukuki bir statü değişikliği mi) sorunun can alıcı noktasıdır.

Anahtar Kavram

Memuriyetten Çekilmiş Sayılma (Müstafi Sayılma)
Soru 168Soru

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre, kamu hizmetlerini "sadakat" ve "tarafsızlık" içinde yürütmekle yükümlü olan bir devlet memuruna, hiyerarşik amiri tarafından verilen bir emrin mevzuata (kanun, tüzük, yönetmelik) aykırı olması durumunda izlenecek usul ve sorumluluk hukukuna ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mevzuata aykırı emir amire bildirilir; amir emrinde ısrar eder ve bu emri yazı ile yenilerse memur emri yerine getirir ve bu durumda sorumluluk emri veren amire ait olur.

Cevap

Mevzuata aykırı emrin amire bildirilmesi, amirin yazılı ısrarı üzerine yerine getirilmesi ve bu durumda sorumluluğun amire geçmesi ilkesi doğrudur.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca; memur, amirinden aldığı emri Anayasa, kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmelik hükümlerine aykırı görürse yerine getirmez ve aykırılığı amirine bildirir. Ancak amir emrinde ısrar eder ve bu emrini yazı ile yenilerse, memur emri yapmaya mecburdur; bu durumda sorumluluk emri verene aittir. Bu düzenleme kamu hizmetinde sürekliliği sağlarken memuru hukuki riskten korur.

Adım Adım Çözüm

1
Emrin Niteliğini Belirle
Emir mevzuata (kanun, yönetmelik vb.) aykırı ancak konusu suç değil.
657 sayılı Kanun 11. madde kapsamındaki usulü işletmek için ilk şart budur.
2
Bildirim Yükümlülüğünü Kontrol Et
Memur, aykırılığı emri veren amire bildirir.
Memurun sadakat ödevi, hukuka aykırı işleme karşı amiri uyarmayı gerektirir.
3
Yazılı Yenileme (Israr) Şartını Sorgula
Amir emrinde ısrar eder ve emri yazılı olarak yeniler.
Yazılı emir, memurun sorumluluğunu üzerinden atmasını sağlayan hukuki güvencedir.
4
Sorumluluğun Aidiyetini Tespit Et
Memur emri yapar, sorumluluk amire geçer.
Yazılı emirle birlikte irade tamamen amire geçmiş kabul edilir (konusu suç olanlar hariç).

Anahtar Kavram

Kanunsuz Emir (DMK Madde 11)

Daha Fazla Pratik

Konusu suç teşkil eden emirlerin yazılı ısrarla bile yerine getirilemeyeceği istisnasını mutlaka inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
ÖncekiSayfa 9 / 9
Kamu Görevlileri Alıştırma Soruları — KPSS Kamu Yönetimi — Sayfa 9 | Examkin