Kamu Politikası

Kamu politikası analizi literatüründe, politikaların neden uzun süre değişmediğini ve değişim gerçekleştiğinde bunun neden köklü ve ani olduğunu açıklayan 'Kesintili Denge' (Punctuated Equilibrium) modeline göre; mevcut 'politika tekellerinin' (policy monopolies) sarsılarak köklü bir değişimin (punctuation) tetiklenmesini sağlayan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Cobb ve Elder tarafından geliştirilen kamu politikası gündem belirleme yaklaşımına göre; toplumdaki bireylerin genelini ilgilendiren, kamu otoritelerinin müdahale alanında olduğu kabul edilen ancak henüz resmi makamların çalışma programına girmemiş konular bütünü ile karar alıcıların üzerinde ciddi ve resmi olarak durmayı kabul ettiği konuların ayrımı yapılmaktadır. Buna göre, bir sorunun kamu otoritelerince resmi olarak işleme alınması ve çözüm seçeneklerinin tartışılmaya başlanması aşağıdaki gündem türlerinden hangisinin kapsamına girer?

Kamu politikası sürecinde toplumsal sorunların görünürlük kazanmasını sağlayarak gündem oluşturmada kritik bir rol üstlenen, ancak gücünü anayasal veya yasal bir yetkiden almayan gayri resmi (informal) aktör aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu politikası, toplumsal sorunların çözümü veya belirli kamu hedeflerine ulaşılması amacıyla kamu otoriteleri tarafından yürütülen planlı faaliyetler bütünüdür. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kamu politikasının, özel sektördeki karar alma ve politika oluşturma süreçlerinden ayrılan en temel özelliğidir?

Kamu politikası analisti William Dunn'a göre politika değerlendirme süreci; etkililik, verimlilik, yeterlilik, hakkaniyet, duyarlılık ve uygunluk olmak üzere altı temel kriter üzerinden yürütülür. Bir kamu kurumunun 'Dijital Dönüşüm ve Kağıtsız Ofis' projesi değerlendirilirken şu tespitler yapılmıştır:

I. Proje kapsamında hedeflenen tüm birimlerde dijital altyapı kurulumu tamamlanmış ve tüm personelin eğitim süreçleri başarıyla bitirilmiştir.
II. Dijital sistemin arayüz tasarımı ve işlem hızı, personelin günlük iş akışındaki somut ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanmış ve kullanıcıların teknik destek taleplerine beklenen hızda yanıt verilememiştir.
III. Kurum genelinde dijitalleşme tam olarak sağlanmasına rağmen, toplam kağıt tüketimindeki azalma oranı; başlangıçta tanımlanan çevre kirliliğini önleme ve işletme maliyetlerini düşürme hedefleri dikkate alındığında, ana sorunun çözümüne beklenen büyüklükte bir katkı sunmamıştır.

Bu tespitlerin sırasıyla William Dunn'ın hangi değerlendirme kriterlerindeki eksikliğe veya başarıya karşılık geldiği söylenebilir?

Bir ülkede artan çevre kirliliği sorunu sivil toplum kuruluşları, medya ve halk tarafından yoğun bir şekilde tartışılmakta; sorunun çözümü için kamu otoritelerinin adım atması gerektiği yönünde toplumda genel bir uzlaşı bulunmaktadır. Ancak ilgili bakanlık veya parlamento bu konuyu henüz resmi toplantı gündemine almamış ve somut bir çözüm önerisi üzerinde çalışmaya başlamamıştır.

Cobb ve Elder'ın gündem belirleme yaklaşımına göre, bu sorunun içinde bulunduğu gündem türü aşağıdakilerden hangisidir?

Theodore Lowi’nin "Politika Siyaseti Belirler" (Policy Determines Politics) önermesine dayalı kamu politikası tipolojisinde; devletin zorlama (coercion) kapasitesinin uygulama olasılığının "uzak" (remote) olduğu, ancak zorlamanın hedefinin doğrudan bireysel davranışlar yerine "çevresel veya yapısal" (environment) koşullar olduğu politika türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cobb ve Elder'ın kamu politikası gündem belirleme kuramına göre, bir konunun toplumsal tartışma alanından (sistematik gündem) karar alıcıların resmi listesine (kurumsal gündem) geçebilmesi için "sorun genişlemesi" (issue expansion) stratejisi hayati önem taşır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir toplumsal sorunun sorun genişlemesi kapasitesini zayıflatarak kurumsal gündeme girişini güçleştiren bir durumdur?

Peter Hall tarafından geliştirilen 'politika değişimi' ve 'toplumsal öğrenme' kuramına göre; bir kamu politikasının sadece araçlarında değil, bu araçların hizmet ettiği temel hedeflerde ve politikanın altında yatan kuramsal paradigma çerçevesinde gerçekleşen köklü değişimler 'üçüncü derece değişim' olarak adlandırılır. Hall'un modelinde, üçüncü derece değişimi, uzmanların ve bürokrasinin belirleyici olduğu birinci ve ikinci derece değişimlerden ayıran en temel karakteristik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu politikası analizi çerçevesinde, işlevini yitirmiş veya başarısızlığı kanıtlanmış bir politikanın tamamen ortadan kaldırılması süreci 'politika sonlanması' (policy termination) olarak adlandırılır. Bir kamu kurumunun, kendi personel yapısını, bütçesini ve kurumsal otoritesini koruma güdüsüyle bir programın sonlandırılmasına direnmesi, politika sonlanmasının önündeki hangi engel türüne örnek teşkil eder?

Kamu politikası literatüründe Cobb ve Elder tarafından geliştirilen sınıflamaya göre; toplumun genelini ilgilendiren, kamusal bir ilgi ve dikkatin konusu olan, mevcut kamu otoritelerinin yetki alanına girdiği ve müdahale gerektirdiği düşünülen tüm sorunların oluşturduğu geniş yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir kamu kurumu, ülkenin enerji politikasını yeniden yapılandırırken iki aşamalı bir yöntem izlemektedir. İlk aşamada, temel yatırım alanlarını (nükleer, güneş, rüzgar vb.) belirlemek için geniş çaplı bir stratejik analiz yaparak genel yönelimleri saptamakta; ikinci aşamada ise seçilen bu alanlardaki mevcut tesislerin kapasite artırımı gibi rutin işlemlerde geçmiş verileri temel alan küçük düzeltmelerle yetinmektedir.

Amitai Etzioni tarafından rasyonel-kapsamlı modelin ütopik yapısı ile artırımcı modelin muhafazakar yapısını dengelemek amacıyla geliştirilen bu karar verme modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu politikası aktörleri; yetki kaynakları, anayasal statüleri ve karar alma süreçlerindeki doğrudan hiyerarşik güçleri bakımından 'resmi' ve 'gayri resmi' olarak sınıflandırılmaktadır. Aşağıdaki tabloda bazı aktörler, bu aktörlerin süreçteki temel işlevleri ve literatürdeki sınıflandırmaları verilmiştir:

Buna göre, yukarıdaki tabloda yer alan eşleştirmelerden hangisi kamu politikası literatüründeki genel kabul görmüş 'resmi ve gayri resmi aktör' ayrımı bakımından hatalıdır?

Kamu politikası döngüsünde, siyasal gündeme giren bir problemin çözümü için teknik ve siyasi açıdan kabul edilebilir seçeneklerin belirlenmesi, bu seçeneklerin olası maliyet-fayda analizlerinin yapılması ve uygulanabilir bir taslağa dönüştürülmesi sürecini ifade eden aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu politikası analizi literatüründe; rasyonel-kapsamlı modelin aşırı bilgi ve rasyonalite talebi ile artırımcı modelin mevcut statükoyu korumaya yönelik muhafazakâr yapısını eleştiren; karar verme sürecine sezgi, deneyim ve yaratıcılık gibi "akıl dışı" (extra-rational) unsurları entegre eden ve özellikle "politika yapımı üzerine politika yapımı" (meta-policy making) kavramını geliştiren yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Siyasal sistemde, toplumun farklı kesimlerinden gelen taleplerin kristalleşerek hükümet programlarına ve politika metinlerine aktarılmasında köprü vazifesi gören; ancak politika döngüsünün karar alma aşamasında tek başına nihai ve hukuken bağlayıcı bir kamu iradesi beyan etme yetkisi bulunmayan aktör aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu politikası sürecinde aktörler; yetkilerinin kaynağına, anayasal statülerine ve karar alma mekanizmalarındaki hiyerarşik konumlarına göre 'resmi' veya 'gayri resmi' olarak sınıflandırılmaktadır. Bu teorik çerçeve ışığında; kamu politikası yazınında belirli bir politika alanında istikrarlı, kapalı ve karşılıklı çıkar birliğine dayalı bir ilişki ağını tanımlayan 'Demir Üçgen' (Iron Triangle) modelinin bileşenleri ve bu bileşenlerin aktör statüleri ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

Bir kamu yönetimi uygulamasında, bölgedeki genç işsizliğini azaltmak amacıyla $10.000$ gence teknik eğitim verilmesi hedeflenmiş ve yıl sonunda bu hedefe tam olarak ulaşılmıştır. Ancak uygulama sonrası yapılan saha araştırmaları, verilen eğitimin piyasa talepleriyle örtüşmemesi nedeniyle bölgedeki işsizlik oranlarında herhangi bir iyileşme sağlanamadığını ortaya koymuştur. William Dunn'ın kamu politikası değerlendirme kriterleri çerçevesinde, hedeflere ulaşılmış olmasına rağmen bu başarının "asıl sorunu çözme kapasitesini" sorgulayan kriter aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu politikası analizinde 'Artırımcı Model' (İnkrementalizm) ile özdeşleşen Charles E. Lindblom, karar verme sürecinin aslında rasyonel bir mühendislik çalışması olmadığını; aksine toplumdaki farklı çıkar gruplarının ve siyasi aktörlerin birbirleriyle olan pazarlıkları, ikna çabaları ve karşılıklı tavizleri sonucunda şekillendiğini savunur. Lindblom'un, merkezî bir planlayıcının yokluğunda aktörlerin birbirlerinin çıkarlarını ve olası tepkilerini gözeterek ulaştıkları bu 'kendiliğinden koordinasyon' sürecini tanımlamak için kullandığı temel kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu politikası analizinde değerlendirme süreci, politikanın başarısını ölçmek için çeşitli kriterler kullanır. William Dunn'ın sınıflandırmasına göre; bir kamu politikasının başlangıçta belirlenen amaçlarına ve hedeflerine ne ölçüde ulaştığını, amaçlanan somut sonuçların gerçekleşip gerçekleşmediğini ölçen kriter aşağıdakilerden hangisidir?