Soru

Zorluk: OrtaGelir Dağılımında Adalet Amacı

Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan 'Orta Vadeli Mali Çerçeve' metninde aşağıdaki ilkesel kararlara yer verilmiştir:

I. Aynı ödeme gücüne sahip olan mükelleflerin eşit düzeyde vergi yüküne katlanmasını temin edecek yasal düzenlemelerin hayata geçirilmesi.
II. Üst gelir gruplarındaki mükellefler için uygulanan artan oranlı gelir vergisi tarifesinin dikleştirilmesi ve buradan sağlanacak ilave kamu gelirlerinin, yoksulluk sınırının altındaki hanelere nakdi transfer harcaması olarak aktarılması.

Buna göre, metinde yer alan hedefler maliye politikasının hangi temel amacını ve bu amaca ait hangi alt ilkeleri gerçekleştirmeye yöneliktir?

  1. Gelir dağılımında adalet / Yatay ve dikey adaletCevap
  2. B
    Kaynak dağılımında etkinlik / Kamusal ve yarı kamusal mal sunumu
  3. C
    Ekonomik istikrar / Fiyat istikrarı ve tam istihdam
  4. D
    Ekonomik kalkınma / Sermaye birikimi ve tasarruf artışı
  5. E
    Gelir dağılımında adalet / Fonksiyonel ve sektörel bölüşüm

Cevap

Doğru yanıt, yatay ve dikey adalet ilkelerini kapsayan gelir dağılımında adalet seçeneğidir.
Verilen metindeki birinci madde, vergi yükünün aynı durumdaki mükellefler arasında eşit dağıtılmasını öngörerek 'yatay adalet' ilkesini vurgulamaktadır. İkinci madde ise yüksek gelirliden alınan artan oranlı vergilerin düşük gelirlilere transfer harcaması olarak yansıtılmasını içererek 'dikey adalet' ilkesini tanımlamaktadır. Her iki politika aracı ve ilkesi, maliye politikasının 'gelir dağılımında adalet' ana amacına hizmet eden en belirgin uygulamalardır.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki birinci öncülü analiz et.
Aynı ödeme gücüne sahip olanların aynı düzeyde vergi ödemesi ilkesi belirlenmiştir.
Maliye literatüründe benzer ekonomik güçte olanlara benzer vergi muamelesi yapılması 'yatay adalet' kavramı ile ifade edilir.
2
Metindeki ikinci öncülü analiz et.
Farklı ödeme gücüne sahip olanlardan artan oranlı vergi alınarak elde edilen kaynağın yoksullara transfer edilmesi hedeflenmiştir.
Gücü fazla olandan oransal olarak daha fazla vergi alınması ve bunun alt gelir gruplarına aktarılması 'dikey adalet' ilkesinin ve 'kişisel gelir dağılımı'na müdahalenin temel aracıdır.
3
Bulunan alt ilkeleri temel maliye politikası amacı ile eşleştir.
Yatay ve dikey adalet ilkeleri, toplumdaki refah farklarını daraltmayı amaçlayan 'gelir dağılımında adalet' amacının alt başlıklarıdır.
Piyasa mekanizmasının kendiliğinden adil bir bölüşüm yaratamaması nedeniyle devlet, vergi ve harcama politikalarıyla gelir dağılımında adalet amacını gerçekleştirmeye çalışır.

Anahtar Kavram

Gelir Dağılımında Adalet (Yatay ve Dikey Adalet)
Bu soruyu puanla