Bir ekonomiye ait 2025 mali yılı sonu merkezi yönetim bütçesi ve makroekonomik veriler aşağıdaki tabloda verilmiştir: | Ekonomik Gösterge | Değer (Milyar TL) | | :--- | :--- | | Toplam Bütçe Giderleri | 4.500 | | Toplam Bütçe Gelirleri | 3.800 | | Nominal Faiz Ödemeleri | 1.000 | | Nominal Faizin En

$300$ Milyar TL birincil fazla ve operasyonel denge söz konusudur.

Bir ekonomiye ait 2025 mali yılı sonu merkezi yönetim bütçesi ve makroekonomik veriler aşa… — KPSS Maliye

Bir ekonomiye ait $2025$ mali yılı sonu merkezi yönetim bütçesi ve makroekonomik veriler aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Ekonomik Gösterge	Değer (Milyar TL)
Toplam Bütçe Giderleri	$4.500$
Toplam Bütçe Gelirleri	$3.800$
Nominal Faiz Ödemeleri	$1.000$
Nominal Faizin Enflasyon Telafisi Kısmı	$700$

Bu verilere göre, söz konusu ekonominin bütçe dengesi analiz edildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$300$ Milyar TL birincil fazla ve operasyonel denge söz konusudur.Cevap
B
$300$ Milyar TL birincil açık ve $300$ Milyar TL operasyonel açık mevcuttur.
C
$700$ Milyar TL birincil fazla ve $300$ Milyar TL operasyonel fazla bulunmaktadır.
D
$300$ Milyar TL birincil fazla ve $700$ Milyar TL operasyonel açık oluşmuştur.
E
$1.000$ Milyar TL birincil açık ve operasyonel denge durumu vardır.

300

Milyar TL birincil fazla ve operasyonel denge durumu mevcuttur.

Verilen rakamlar doğrultusunda bütçe açığı

700

milyar TL'dir. Bu açığa

1.000

milyar TL tutarındaki nominal faiz ödemesi eklendiğinde

300

milyar TL tutarında birincil fazla elde edilir. Nominal faizin

700

milyar TL'lik kısmı enflasyon telafisi olduğuna göre, kalan

300

milyar TL reel faiz ödemesidir. Birincil fazladan (

300

) reel faiz yükü (

300

) çıkarıldığında operasyonel denge sıfır, yani bütçe operasyonel olarak denk olur.

Bütçe dengesinin hesaplanması

3.800 - 4.500 = -700

Milyar TL (Bütçe Açığı)

Birincil ve operasyonel dengenin temel çıkış noktası toplam bütçe dengesidir.

Birincil (Faiz Dışı) dengenin hesaplanması

-700 + 1.000 = +300

Milyar TL (Birincil Fazla)

Birincil denge, bütçe dengesine faiz ödemelerinin eklenmesi (veya giderlerden faizin çıkarılması) ile bulunur.

Reel faiz ödemelerinin belirlenmesi

1.000 - 700 = 300

Milyar TL (Reel Faiz)

Nominal faizden enflasyonun anapara üzerindeki aşındırma etkisi (telafi kısmı) çıkarıldığında reel faiz yüküne ulaşılır.

Operasyonel dengenin hesaplanması

300

(Birincil Fazla)

- 300

(Reel Faiz)

= 0

(Denge)

Operasyonel denge, birincil dengeden reel faiz ödemelerinin düşülmesiyle hesaplanır.

Operasyonel denge, bütçe açığının enflasyondan arındırılmış halidir ve mali sürdürülebilirliğin daha gerçekçi bir göstergesidir.