Soru

Zorluk: OrtaBirincil (Faiz Dışı) Açık ve Operasyonel Açık

Bir ülkenin 20262026 yılı bütçe uygulama sonuçlarına ilişkin veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Bütçe ve Ekonomi VerileriTutar / Oran
Toplam Bütçe Giderleri2.4002.400 Milyar TL
Faiz Ödemeleri600600 Milyar TL
Toplam Bütçe Gelirleri1.7001.700 Milyar TL
Yıl Başı Toplam Borç Stoku1.5001.500 Milyar TL
Yıllık Enflasyon Oranı%20\%20

Bu verilere göre, söz konusu döneme ait birincil (faiz dışı) denge ve operasyonel denge tutarları aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 100100 Milyar TL birincil açık; 400400 Milyar TL operasyonel açıkCevap
  2. B
    100100 Milyar TL birincil fazla; 400400 Milyar TL operasyonel fazla
  3. C
    700700 Milyar TL birincil açık; 100100 Milyar TL operasyonel açık
  4. D
    100100 Milyar TL birincil açık; 700700 Milyar TL operasyonel açık
  5. E
    400400 Milyar TL birincil açık; 100100 Milyar TL operasyonel açık

Cevap

100100 Milyar TL birincil açık ve 400400 Milyar TL operasyonel açık
Verilen verilere göre bütçe açığı 700700 Milyar TL'dir. Faiz ödemeleri bu açıktan çıkarıldığında 100100 Milyar TL birincil açık elde edilir. Operasyonel açık ise bütçe açığından enflasyon oranının borç stokuyla çarpılmasıyla bulunan 300300 Milyar TL'lik tutarın düşülmesi sonucu 400400 Milyar TL olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam bütçe açığını hesapla
2.4001.700=7002.400 - 1.700 = 700 Milyar TL Açık
Bütçe dengesi, toplam gelirler ile toplam giderler arasındaki farktır.
2
Birincil (faiz dışı) dengeyi hesapla
700600=100700 - 600 = 100 Milyar TL Birincil Açık
Birincil denge, toplam bütçe açığından faiz ödemelerinin çıkarılmasıyla elde edilir.
3
Enflasyonun borç stoku üzerindeki aşındırıcı etkisini (enflasyon payı) hesapla
1.500×0,20=3001.500 \times 0,20 = 300 Milyar TL
Yüksek enflasyon dönemlerinde borcun anapara değeri reel olarak erir.
4
Operasyonel dengeyi hesapla
700300=400700 - 300 = 400 Milyar TL Operasyonel Açık
Operasyonel açık, bütçe açığından enflasyonun anapara üzerindeki etkisinin düşülmesiyle (veya Birincil Açık + Reel Faiz) bulunur.

Anahtar Kavram

Bütçe açıklarının enflasyonist dönemlerde reel olarak ölçülmesi (Operasyonel Açık kavramı).

Alternatif Yöntem

Operasyonel açık şu şekilde de teyit edilebilir: Operasyonel Açık = Birincil Açık + Reel Faiz Ödemeleri. Burada Reel Faiz = Nominal Faiz - (Enflasyon ×\times Borç Stoku) =600300=300= 600 - 300 = 300'dür. Sonuç: 100+300=400100 + 300 = 400 Milyar TL.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla