Bir ülkede yürütülen maliye politikası reformu kapsamında, artan oranlı tarifeye sahip dolaysız vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payı daraltılmış, buna karşılık tüketim üzerinden alınan spesifik ve advalorem dolaylı vergilerin ağırlığı artırılmıştır. Eş anlı olarak, dar gelirlilere yönelik nakdi sosyal transferlerin bütçe içindeki payı kısılarak; elde edilen mali alan, sermaye sahiplerinin ve yüksek gelir gruplarının daha fazla yararlandığı teşvik ve altyapı yatırımlarına tahsis edilmiştir.
Söz konusu politika bileşiminin gelir dağılımı üzerindeki net etkisi; Gini Katsayısı ve Mutlak Eşitlik Doğrusu (45 derece doğrusu) ile Lorenz Eğrisi arasında kalan alan ('A' alanı) çerçevesinde analiz edildiğinde, aşağıdakilerden hangisinin ortaya çıkması beklenir?
- Uygulanan bu politikalar gelir eşitsizliğini derinleştireceğinden; Lorenz eğrisi mutlak eşitlik doğrusundan uzaklaşır, 'A' alanı genişler ve Gini katsayısı tam eşitsizliği ifade eden 1 değerine doğru yaklaşır.Cevap
- BTüketim vergilerinin tabana yayılması ve yatırımların teşvik edilmesi gelir adaletini iyileştireceğinden; Lorenz eğrisi mutlak eşitlik doğrusuna yaklaşır, 'A' alanı daralır ve Gini katsayısı 0 değerine yaklaşır.
- CGelir dağılımındaki bozulma nedeniyle Lorenz eğrisi mutlak eşitlik doğrusundan uzaklaşıp 'A' alanını genişletse de, hesaplama yöntemi gereği Gini katsayısı tam eşitsizliği gösteren 0 değerine doğru geriler.
- DArtan gelir eşitsizliği sonucunda Lorenz eğrisi mutlak eşitlik doğrusuna daha yakın bir konuma gelirken, daralan 'A' alanına bağlı olarak Gini katsayısı tam eşitsizliği ifade eden 1 değerine yükselir.
- EVergi yapısı ile harcama kompozisyonundaki bu tür yapısal değişimler gelir dağılımından ziyade kaynak dağılımında etkinliği değiştirmeye yönelik olduğundan, 'A' alanı ve Gini katsayısı bu politikalardan bağımsız olarak sabit kalır.