Soru

Zorluk: OrtaLorenz Eğrisi

Bir makroekonomik analiz raporunda, X ülkesinde son dönemde yürürlüğe konulan mali düzenlemeler neticesinde, kişisel gelir dağılımını gösteren Lorenz eğrisi ile 4545^{\circ}'lik mutlak eşitlik doğrusu arasında kalan alanın (A alanı) belirgin bir şekilde genişlediği belirtilmiştir.

Gini katsayısının hesaplanma yöntemi (Gini=AA+BGini = \frac{A}{A+B}) göz önüne alındığında, bu ülkedeki katsayı değişimi ve bu değişime yol açmış olabilecek maliye politikası uygulaması hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    Gini katsayısı 0'a doğru düşerek gelir dağılımında adaletin sağlandığına işaret eder; bu gelişme, yüksek gelir gruplarına uygulanan artan oranlı gelir vergisi tarifesinin dikleştirilmesinin sonucudur.
  2. B
    Gini katsayısı 1'e doğru yükselerek mutlak eşitliğe yaklaşıldığını gösterir; bu gelişme, toplanan vergi gelirlerinin dar gelirli kesimlere sosyal transfer olarak aktarılmasının sonucudur.
  3. Gini katsayısı 1'e doğru yükselerek gelir eşitsizliğinin arttığına işaret eder; bu gelişme, vergi sisteminde dolaylı vergilerin ağırlığının artırılması gibi regresif (gerileyici) bir politikanın sonucudur.Cevap
  4. D
    Gini katsayısı 0'a doğru düşerek gelir eşitsizliğinin arttığına işaret eder; bu gelişme, kamu harcamalarının kaynak tahsisinde etkinliği sağlamak amacıyla altyapı yatırımlarına kaydırılmasının sonucudur.
  5. E
    Gini katsayısı 1'e doğru yükselerek gelir eşitsizliğinin arttığına işaret eder; bu gelişme, asgari geçim indirimi ve negatif gelir vergisi gibi uygulamalarla dar gelirli grupların desteklenmesinin sonucudur.

Cevap

Doğru cevap, Gini katsayısının 1'e yaklaşarak gelir eşitsizliğinin arttığını ve bunun dolaylı vergilerin artırılması gibi regresif politikaların bir sonucu olduğunu belirten ifadedir.
Lorenz eğrisi ile 4545^{\circ}'lik mutlak eşitlik doğrusu arasında kalan alan (A alanı) büyüdükçe, Lorenz eğrisi mutlak eşitlikten uzaklaşır ve gelir dağılımındaki adaletsizlik artar. Gini katsayısı Gini=AA+BGini = \frac{A}{A+B} formülü ile hesaplandığından, A alanının büyümesi Gini katsayısının 1'e yaklaşması (büyümesi) demektir. Gini katsayısının 1'e yaklaşması eşitsizliğin derinleşmesini ifade eder. Gelir dağılımının bozulmasına neden olan maliye politikaları regresif (gerileyici) politikalardır. Dolaylı vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payının artırılması, vergi yükünü gelirine bakılmaksızın herkesten aynı oranda aldığı için düşük gelir gruplarının aleyhine işler ve gelir dağılımını bozucu bir etki yaratır.

Adım Adım Çözüm

1
A alanının genişlemesinin Gini katsayısı üzerindeki matematiksel etkisini belirlemek.
A alanı büyüdüğünde Gini=AA+BGini = \frac{A}{A+B} formülüne göre (A ve B toplamının üçgenin alanını vererek sabit olduğu varsayımıyla) Gini katsayısı büyür ve 1'e yaklaşır.
Gini katsayısının sınır değerleri 0 (mutlak eşitlik) ve 1 (mutlak eşitsizlik) arasındadır.
2
Gini katsayısının 1'e yaklaşmasının ekonomik anlamını yorumlamak.
Gini katsayısının 1'e yaklaşması, gelir dağılımındaki adaletsizliğin arttığını (eşitsizliğin büyüdüğünü) gösterir.
Lorenz eğrisinin 45 derecelik doğrudan uzaklaşması, nüfusun büyük bir kesiminin gelirden giderek daha az pay aldığı anlamına gelir.
3
Gelir dağılımını bozan maliye politikası araçlarını tespit etmek.
Dolaylı vergilerin ağırlığının artırılması (regresif vergi politikası) düşük gelirli grupların vergi yükünü artıracağından gelir dağılımını bozar.
Artan oranlı dolaysız vergiler gelir dağılımını iyileştirirken (Gini'yi 0'a yaklaştırırken), dolaylı vergiler ve azalan oranlı vergiler gelir dağılımını kötüleştirir.

Anahtar Kavram

Lorenz Eğrisi ve Gini Katsayısı İlişkisi, Regresif (Gerileyici) Maliye Politikalarının Gelir Dağılımına Etkisi
Bu soruyu puanla