Examkin

Soru

Zorluk: OrtaLorenz Eğrisi

Makroekonomik verileri inceleyen bir uzman, bir ülkenin iki farklı dönemine ait gelir dağılımı istatistiklerini aynı grafik üzerinde Lorenz eğrileri yardımıyla modellemiştir. Yapılan görsel analizde, ikinci döneme ait Lorenz eğrisinin, ilk döneme ait eğrinin bütünüyle sağında (altında) yer aldığı ve köşegenden (mutlak eşitlik doğrusundan) belirgin biçimde daha fazla uzaklaştığı gözlemlenmiştir.

Buna göre, Lorenz eğrisinde yaşanan bu geometrik sapmanın (uzaklaşmanın) temel nedeni aşağıdakilerden hangisi olabilir?

  1. A
    Vergi sisteminde artan oranlılığın güçlendirilerek üst gelir gruplarının vergi yükünün ağırlaştırılması
  2. B
    Aynı dönem zarfında ülkeye ait Gini katsayısının 0,520,52 seviyesinden 0,350,35 seviyesine gerilemesi
  3. Kamu gelirleri politikasında dolaylı vergilerin toplam vergi hasılatı içindeki ağırlığının sistematik biçimde artırılmasıCevap
  4. D
    Milli gelir içindeki fonksiyonel dağılımda, emek faktörünün aldığı payın sermaye faktörüne kıyasla daha hızlı artması
  5. E
    Piyasa başarısızlıklarını gidermek amacıyla kamunun pozitif dışsallık yayan mal ve hizmet üretimini sübvanse etmesi

Cevap

Kamu gelirleri politikasında dolaylı vergilerin toplam vergi hasılatı içindeki ağırlığının sistematik biçimde artırılması
Lorenz eğrisinin mutlak eşitlik doğrusundan (köşegenden) uzaklaşarak daha fazla sarkması, ekonomide kişisel gelir dağılımı eşitsizliğinin arttığına (bozulduğuna) işaret eder. KDV ve ÖTV gibi dolaylı vergiler, tüketim harcamaları üzerinden alındığı için dar gelirli bireylerin toplam gelirlerinin daha büyük bir kısmını vergi olarak ödemelerine neden olur (regresif etki). Dolayısıyla, maliye politikasında dolaylı vergilerin ağırlığının artması gelir dağılımını yoksullar aleyhine bozar ve Lorenz eğrisini dışa doğru iterek mutlak eşitlik doğrusundan uzaklaştırır.

Adım Adım Çözüm

1
Lorenz eğrisinin mutlak eşitlik doğrusundan uzaklaşmasının ne anlama geldiğini belirlemek.
Eğrinin dışa doğru kayması (mutlak eşitlik doğrusundan uzaklaşması), o ekonomide gelir dağılımı eşitsizliğinin arttığını (adaletsizliğin derinleştiğini) gösterir.
Geometrik olarak Lorenz eğrisi ile köşegen arasındaki alan (eşitsizlik alanı) büyümüştür.
2
Seçeneklerdeki makroekonomik ve maliye politikası gelişmelerinin gelir dağılımı üzerindeki etkilerini analiz etmek.
Gelir dağılımını bozacak, yani alt gelir gruplarını dezavantajlı konuma düşürecek regresif (tersine artan oranlı) bir politika aranmalıdır.
Sadece gelir dağılımını kötüleştiren politikalar eğriyi mutlak eşitlik doğrusundan uzaklaştırabilir.
3
Dolaylı vergilerin gelir dağılımına etkisini değerlendirmek.
KDV, ÖTV gibi dolaylı vergilerin toplam gelirler içindeki payının artması, düşük gelirli bireylerin bütçelerinden daha yüksek oranda vergi ödemelerine neden olur. Bu durum gelir dağılımını yoksullar aleyhine bozar.
Dolaylı vergilerin harcamalar üzerinden alınması ve tasarruf eğiliminin düşük gelir gruplarında az olması nedeniyle regresif bir etki ortaya çıkar.

Anahtar Kavram

Lorenz Eğrisinin Geometrik Yorumu ve Dolaylı Vergilerin Regresif Etkisi
Bu soruyu puanla

Konular

Lorenz Eğrisi

Bu konudan daha fazla soru