Kamu ekonomisinde kamu giderlerinin artışını 'arz-yönlü' bir bakış açısıyla açıklayan Niskanen Bürokrasi Modeli çerçevesinde; rasyonel bir bürokratın temel motivasyonu olan bütçe maksimizasyonu davranışı sonucunda, kurumun faaliyet düzeyi (çıktı miktarı) teorik olarak hangi noktada belirlenmektedir?
- Toplam faydanın toplam maliyete eşitlendiği () noktadaCevap
- BMarjinal faydanın marjinal maliyete eşitlendiği () noktada
- CSiyasetçilerin oy maksimizasyonu hedefine ulaştığı noktada
- DKamu giderlerinin Wagner Kanunu gereği organik olarak arttığı noktada
- EVergi yükünün toplumun tahammül sınırını aştığı sıçrama noktasında
Cevap
Niskanen Bürokrasi Modeli'ne göre bürokratın bütçe maksimizasyonu davranışı, faaliyet düzeyinin toplam faydanın toplam maliyete eşit olduğu () noktada belirlenmesine neden olur.
Niskanen'in modelinde bürokratlar, birer 'monopolcü arz eden' gibi davranarak siyasetçilere (finansörlere) 'ya hep ya hiç' şeklinde bütçe paketleri sunarlar. Siyasetçilerin kabul edebileceği en geniş bütçe, hizmetten sağlanan toplam faydanın bu hizmetin toplam maliyetine tam olarak eşitlendiği () noktadır. Bu noktada net sosyal fayda sıfıra iner ve üretim sosyal optimumun ötesine geçer.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bütçe Maksimizasyonu ve Arz Yönlü Kamu Gider Artışı
İpuçları
1
Niskanen modelinin 'arz yönlü' bir yaklaşım olduğunu ve bürokratların 'monopolcü' gücünü hatırlayın.
2
Bürokratın bütçeyi ne kadar genişletebileceği, siyasetçinin bütçeyi onaylama sınırı (maliyetin faydayı aşmaması) ile sınırlıdır.
Daha Fazla Pratik
Niskanen modelindeki denge noktasının sosyal optimuma kıyasla 'aşırı üretim' (over-production) yarattığını ve bu durumun etkinsizliğe yol açtığını not edin.
Tahmini Süre:1m 15s