Examkin

Soru

Zorluk: ZorNiskanen Bürokrasi Modeli

Kamu ekonomisinde 'arz-yönlü kamu gider artışı' olgusunu kurumsal aktörlerin rasyonel davranışları üzerinden analiz eden William Niskanen'in 'Bürokrasi Modeli', kamu kesimindeki genişlemeyi bürokratik yapıların içsel dinamiklerine bağlar. Bu yaklaşıma göre kamu harcamalarının artışı, geleneksel talep-yönlü teorilerin aksine bütçe sürecindeki asil-vekil ilişkisinden kaynaklanmaktadır.

Niskanen Bürokrasi Modeli'nin teorik çerçevesi ve diğer kamu gideri artış yaklaşımlarıyla karşılaştırması dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Kamu harcamalarındaki bu genişleme, devlet faaliyetlerinin sanayileşme ve ekonomik kalkınmaya paralel olarak organik ve sürekli bir biçimde artmasını öngören yasanın bürokratik düzeydeki yansımasıdır.
  2. B
    Bürokratların ana hedefi, kamusal hizmetlerin finansmanında mali illüzyon araçlarını devreye sokarak, seçmenlerin vergi yükü algısını düşürmek ve böylece yeniden seçilme olasılığını maksimize etmektir.
  3. C
    Bürokrasi modeli, kamu hizmeti arzındaki maliyet artışlarını, kamu sektörünün teknolojik yeniliklere kapalı ve emek-yoğun doğası gereği verimlilik artışı sağlayamamasına dayandırır.
  4. Bürokratlar, kendilerine tahsis edilen toplam bütçenin toplam hizmet maliyetine eşitlendiği noktada faaliyet gösterdikleri için, kamu hizmeti arzını marjinal faydanın marjinal maliyete eşit olduğu sosyal optimum seviyesinin ötesine taşırlar.Cevap
  5. E
    Bütçe maksimizasyonu davranışı, savaş ve kriz gibi olağanüstü dönemlerde kamu harcamalarının aniden artması ve bu durumun vergi toleransını kalıcı olarak yükseltmesiyle işlerlik kazanır.

Cevap

Bürokratların toplam bütçeyi toplam maliyete eşitleyerek sosyal optimumun üzerinde (aşırı arz) bir kamu hizmeti üretimi gerçekleştirdiğini belirten ifadedir.
Niskanen'in Bürokrasi Modelinde, bürokratlar bilgi asimetrisinden faydalanarak yasama organından koparabildikleri en yüksek bütçeyi hedefler. Sosyal açıdan ideal üretim düzeyi Marjinal Fayda = Marjinal Maliyet (MB=MC) iken, bütçeyi maksimize eden bürokrat, üretimi Toplam Bütçe = Toplam Maliyet (TB=TC) noktasına kadar zorlar. Bu rasyonel davranış, kamu hizmetlerinde kaynak tahsisi etkinliğini bozarak sosyal optimumun çok ötesinde bir aşırı arz yaratır.

Adım Adım Çözüm

1
Niskanen Bürokrasi Modeli'nin temel motivasyonunu analiz etme.
Modelde bürokratların temel amacı oyları veya verimliliği artırmak değil; kendi güç, prestij ve maaşlarını artırmak için kurum bütçesini maksimize etmektir.
Soruda kurumsal aktörlerin rasyonel davranışlarının kamu harcamalarını nasıl artırdığı sorulmaktadır.
2
Bürokratik üretim düzeyi ile sosyal optimum düzeyini karşılaştırma.
Toplumsal açıdan optimum üretim düzeyi, Marjinal Faydanın (MB) Marjinal Maliyete (MC) eşitlendiği noktadır. Ancak bütçe maksimize eden bürokrat, yasama organının katlanabileceği maksimum sınırı hedefler ve üretimi Toplam Bütçenin (TB) Toplam Maliyete (TC) eşit olduğu noktaya kadar zorlar.
Bürokrat, yasama organına karşı sahip olduğu bilgi asimetrisini kullanarak tüm tüketici rantını kurumsal bütçeye çevirir.
3
Seçeneklerdeki diğer teorileri ayırt etme ve eleme.
Organik büyüme (Wagner), oy maksimizasyonu ve mali illüzyon (Politik İş Döngüsü), verimlilik eksikliği (Baumol) ve vergi toleransında sıçrama (Peacock-Wiseman) ifadeleri Niskanen modeline ait olmadığından elenir.
Her bir teorinin odağı farklıdır ve sorudaki diğer şıklar kasten bu teorilerin argümanları ile doldurulmuştur.

Anahtar Kavram

Niskanen Bütçe Maksimizasyonu ve Bürokratik Aşırı Üretim Düzeyi (TB = TC)
Bu soruyu puanla

Konular

Niskanen Bürokrasi Modeli

Bu konudan daha fazla soru