Kamu hizmetlerinin sunumunda bilgi asimetrisinden yararlanan bir kamu kurumunun, üretim miktarını toplumun marjinal faydasının marjinal maliyete eşit olduğu () sosyal optimum noktasının ötesine taşıdığı saptanmıştır. Kurum, hizmet sunumunu yasama organının (sponsor) katlanmaya razı olduğu toplam bütçenin toplam maliyete eşitlendiği () kritik sınıra kadar genişleterek, hizmetten elde edilecek net sosyal fazlayı tamamen kendi bünyesinde eritmektedir. Bu durum, kamu harcamalarındaki artışın talep koşullarından ziyade, kurumsal yapıdan kaynaklanan "arz yönlü" bir dinamiğe dayandığını göstermektedir.
Yukarıda üretim miktarının belirlenme mekanizması ve sosyal fazla üzerindeki etkisi açıklanan bu teorik yaklaşım ile bu yaklaşımın diğer harcama artış teorilerinden ayrılan temel yönü, aşağıdakilerin hangisinde doğru ifade edilmiştir?
- Yaklaşım Niskanen’in Bürokrasi Modeli'dir; politikacıların oy maksimizasyonu hedefine odaklanan kamu tercihi modellerinden farklı olarak, atanmış yöneticilerin bütçe maksimizasyonu güdüsüyle hareket ettiğini ve tekel gücünü kullanarak harcamaları sosyal optimumun ötesine taşıdığını savunur.Cevap
- BYaklaşım Mali İllüzyon Teorisi'dir; seçmenlerin vergi yükünü eksik algılamasından yararlanan siyasilerin oy maksimizasyonu hedefiyle bütçeyi genişlettiğini ve Niskanen modelinin aksine harcama artışının kaynağının bürokratlar değil politikacılar olduğunu öne sürer.
- CYaklaşım Wagner Kanunu'dur; harcamalardaki artışın görünüşte değil gerçek bir artış olduğunu savunurken, Peacock-Wiseman modelinden farklı olarak bu genişlemenin sosyal krizler yerine sanayileşmeye bağlı sürekli bir arz yönlü süreç olduğunu ileri sürer.
- DYaklaşım Peacock ve Wiseman'ın Sıçrama Tezi'dir; olağanüstü dönemlerde yasama organının vergi toleransının artmasını kullanarak bütçeyi genişleten kurumların, kriz sonrasında da harcama seviyesini düşürmeyerek kalıcı bir arz yönlü büyüme yarattığını açıklar.
- EYaklaşım Baumol Hastalığı'dır; kamu sektöründeki verimlilik artışının özel sektöre göre düşük kalması nedeniyle birim maliyetlerin sürekli arttığını ve bu durumun Wagner'in talep yönlü büyüme teorisinin aksine harcamaları bilgi asimetrisi yoluyla şişirdiğini belirtir.