Soru

Zorluk: ZorBürokrasi Modelleri

William Niskanen tarafından geliştirilen 'Bütçe Maksimizasyonu' modelinde; bürokratlar ile siyasal karar alıcılar (sponsor kurum) arasındaki ikili tekel (bilateral monopoly) ilişkisi ve bilgi asimetrisi varsayımları altında, kamu hizmetlerinin arz düzeyi ve kaynak tahsisi etkinliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Bürokratlar, toplam faydanın toplam maliyete eşit olduğu (TF=TMTF = TM) noktaya kadar üretim yaparak, marjinal faydanın marjinal maliyete eşit olduğu (MF=MMMF = MM) etkin düzeyin üzerinde bir çıktı üretirler.Cevap
  2. B
    Bilgi asimetrisini kullanan bürokratlar, birim maliyetleri olduğundan yüksek göstererek bütçeyi kısıtlar ve kamu hizmetlerinin Pareto etkin düzeyin altında üretilmesine neden olurlar.
  3. C
    Bürokratlar sadece harcanabilir (takdirsel) bütçeyi maksimize etmeye odaklandıkları için, üretim düzeyi her zaman toplam maliyetin minimum olduğu noktada gerçekleşir.
  4. D
    Bürokrasi, özel sektör firmaları gibi kâr maksimizasyonu amacı güttüğü için marjinal maliyetin fiyata eşitlendiği noktada etkin üretim yapar.
  5. E
    Siyasal karar alıcılar, bürokratların maliyet yapısını tam olarak bildikleri için bütçe büyüklüğü her zaman seçmenlerin talep ettiği en düşük maliyetli seviyede belirlenir.

Cevap

Bürokratların toplam faydanın toplam maliyete eşit olduğu noktada üretim yaparak aşırı üretime neden olması
Niskanen modelinde bürokratlar, bütçe hacmini maksimize ederek güç ve prestijlerini artırmayı hedeflerler. Sponsor kurumun (meclis/hükümet) sunduğu hizmetten elde ettiği toplam faydanın, bu hizmetin toplam maliyetine eşit olduğu noktaya kadar bütçe talep ederler. Bu durum, marjinal faydanın marjinal maliyete eşit olduğu toplumsal olarak etkin çıktı düzeyinin ötesinde bir üretim yapılmasına ve dolayısıyla kaynakların israf edilmesine (aşırı üretim) neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Niskanen'in temel varsayımını belirleme
Bürokratların temel amacının bütçe büyüklüğünü maksimize etmek olduğu kabul edilir.
Bürokratın gücü, prestiji ve maaşı bütçenin büyüklüğüyle doğrudan ilişkilidir.
2
Kurumsal ilişkiyi analiz etme
Bürokrasi (tek satıcı) ile sponsor kurum (tek alıcı) arasında bir ikili tekel ilişkisi vardır.
Bu yapı bürokrasiye, sponsor kurumun toplam faydasını tamamen bütçeye dönüştürme imkanı verir.
3
Denge noktasını saptama
Denge, toplam maliyetin toplam faydaya eşitlendiği (TF=TMTF = TM) noktada oluşur.
Bürokrat, sponsorun ödeme istekliliğinin (toplam fayda) tamamını kapsayan en büyük bütçeyi elde etmek ister.
4
Etkinlik analizi yapma
Toplumsal olarak etkin üretim düzeyi MF=MMMF = MM noktasındadır; ancak Niskanen dengesinde üretim bu seviyenin çok üzerindedir.
Bu durum, kamu kesiminin gereğinden büyük olmasına ve kaynak israfına (aşırı üretime) yol açar.

Anahtar Kavram

Niskanen'in Bütçe Maksimizasyonu Modeli ve Aşırı Üretim Sorunu

Daha Fazla Pratik

Bürokrasinin sadece çıktı değil, girdi kullanımındaki etkinsizliğini (X-etkinsizliği) de içeren modelleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla