Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorVerginin Mahiyeti ve Amaçları

Verginin mahiyeti ve amaçları çerçevesinde; verginin 'karşılıksız' (unrequited) olma niteliği ile devletin 'ekstra-fiskal' (mali olmayan) amaçları gerçekleştirme yetkisi arasındaki dengeye dair aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Verginin karşılıksız olması, bireysel düzeyde doğrudan bir hizmet karşılığının bulunmamasını ifade ederken; kolektif düzeyde kamu hizmetlerinin finansmanı yoluyla sağlanan toplumsal fayda bu hukuki niteliği bozmaz.
  2. B
    Devletin vergi yoluyla gelir dağılımına müdahale etmesi, verginin 'cebri' niteliğini zayıflatmaz; aksine bu müdahale gücü devletin egemenlik hakkına dayalı kanuni zorlama yetkisinin bir tezahürüdür.
  3. Verginin ekstra-fiskal amaçları gerçekleştirmek üzere araçsallaştırılması, verginin 'karşılıksız' olma niteliğini 'şartlı karşılıklılık' ilkesine dönüştürerek mükellefe bu amaçların gerçekleşmesi ölçüsünde devlete karşı doğrudan bir 'hukuki edim' talep etme yetkisi bahşeder.Cevap
  4. D
    Verginin sadece kamu harcamalarını finanse etmek için toplanması geleneksel 'fiskal' amacı temsil ederken; ekonomik büyümeyi teşvik etmek veya lüks tüketimi kısıtlamak gibi müdahaleler verginin 'mali olmayan' amaçları kapsamında yer alır.
  5. E
    Parafiskal gelirlerin vergiden ayrılan temel yönü, elde edilen kaynağın genel bütçeye girmeyerek belirli bir kamu kurumunun veya meslek kuruluşunun özel ihtiyaçlarına tahsis edilmiş olması ve belirli bir kesimden toplanmasıdır.

Cevap

Verginin ekstra-fiskal amaçlarla kullanılması, onun hukuki olarak 'karşılıksız' olma niteliğini değiştirmez ve mükellefe devletten doğrudan bir edim talep etme hakkı tanımaz.
Verginin mahiyeti gereği 'karşılıksız' olması, devletin bu vergiyi hangi amaçla (ister gelir toplamak, isterse sosyal hayatı düzenlemek için) topladığından bağımsızdır. Ekstra-fiskal amaçlar verginin işlevini genişletir ancak onu bir 'karşılıklı edim' haline dönüştürmez. Mükellef, ödediği vergi karşılığında devletten kendisine özel, somut ve doğrudan bir fayda sağlanmasını hukuken talep edemez. Bu nedenle, ekstra-fiskal amacın mükellefe doğrudan bir edim talep etme yetkisi tanıdığını iddia eden değerlendirme yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Verginin temel niteliklerini (karşılıksızlık, cebrilik, nihailik) belirle.
Verginin bireysel düzeyde bir karşılığı yoktur (karşılıksız), egemenlik gücüne dayanır (cebri) ve iade edilmez (nihai).
Soruda sorulan 'yanlış' önermeyi bulmak için önce doğru tanımları hatırlamak gerekir.
2
Verginin 'mali' (fiskal) ve 'mali olmayan' (ekstra-fiskal) amaçlarını karşılaştır.
Mali amaç gelir toplamak; ekstra-fiskal amaç ise sosyal ve ekonomik hayata müdahale etmektir.
Amacın değişmesi, verginin hukuki tanımını veya doğasını değiştirip değiştirmediğini analiz etmek için gereklidir.
3
Verginin 'karşılıksızlık' ilkesi ile sosyal amaçlar arasındaki hukuki bağı sorgula.
Vergi hangi amaçla alınırsa alınsın 'unrequited' (karşılıksız) statüsündedir; amaç, yükümlülüğü bir 'hizmet bedeli' (harç) haline getirmez.
Modern maliye teorisinde yapılan en yaygın hata, amacın hukuki statüyü değiştirdiğini varsaymaktır.
4
Seçeneklerdeki iddiaları bu kriterlere göre değerlendir.
Mükellefe doğrudan bir 'hukuki edim' veya 'özel hak' tanındığını iddia eden önermenin verginin doğasıyla çeliştiğini tespit et.
Vergi ve harç/resim arasındaki en temel ayrım noktası 'doğrudan karşılık' olup olmamasıdır.

Anahtar Kavram

Verginin Karşılıksızlık (Unrequited) İlkesi ve Ekstra-Fiskal Amaçlar
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Verginin Mahiyeti ve Amaçları

Bu konudan daha fazla soru