Kamu giderleri, niteliklerine ve bütçeleme tekniklerine göre çeşitli bilimsel ve idari kriterler kullanılarak sınıflandırılmaktadır. Bu sınıflandırmalardan biri olan hukuki sınıflandırma, harcamaların bütçede düzenli olarak yer alıp almamasına ve öngörülebilirliğine (sürekliliğine) göre giderleri 'olağan' ve 'olağanüstü' olarak ikiye ayırır.
Bu sınıflandırma yaklaşımı ve diğer kamu gideri sınıflandırma türleri ile olan ilişkisi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- AKamu hizmetlerinin sürekli yürütülmesi için ödenen personel maaşları ve tüketim malları alımları, devlet kapasitesini artıran birer yatırım gideri olarak değerlendirildiğinden hukuki sınıflandırmada olağanüstü giderler arasında yer alır.
- Beklenmeyen bir doğal afet sonrasında acil barınma ve gıda ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla yapılan harcamalar, ekonomik sınıflandırmada cari veya transfer harcaması özelliklerini taşısa da hukuki sınıflandırmada olağanüstü giderdir.Cevap
- CKamu giderlerinin olağan ve olağanüstü olarak sınıflandırılmasında, devletin ekonomik kaynak kullanımı (iktisadi unsur) ile yasama organının onayı (hukuki unsur) eş anlamlı kabul edilerek, bütçede yer alan her harcama peşinen olağan gider sayılır.
- DAni ekonomik krizlere müdahale amacıyla işletmelere karşılık beklenmeksizin sağlanan mali destekler, devletin piyasadan doğrudan mal ve hizmet satın almasını gerektirdiği için her zaman olağan giderler kapsamında sınıflandırılır.
- EOlağanüstü bir savaş döneminde yoksul kesimlere yapılan karşılıksız nakdi sosyal yardımlar, Rozenberg sınıflandırmasına göre devletin kaynak tükettiği gerçek gider statüsünde olup olağan gider tanımlamasına girer.
Cevap
Doğal afet sonrası barınma ve gıda için yapılan harcamaların ekonomik olarak cari veya transfer harcaması niteliğinde olsa bile hukuki olarak olağanüstü gider olduğunu belirten ifade doğrudur.
Doğru olan ifadede yer aldığı üzere, kamu giderlerinin hukuki sınıflandırmasında temel ayırıcı kriter bütçede öngörülebilirlik ve sürekliliktir. Deprem, sel veya savaş gibi olağanüstü koşullar altında yapılan harcamalar, hangi ekonomik niteliği taşırsa taşısın (cari, yatırım veya transfer) hukuki olarak 'olağanüstü gider' olarak tasnif edilir. Devletin afetzedelere gıda alması cari gider, nakdi yardım yapması transfer harcamasıdır; ancak her ikisi de beklenmedik bir afet nedeniyle ortaya çıktığından hukuki açıdan olağanüstü giderdir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Olağan ve Olağanüstü Giderlerin Özellikleri ve Diğer Sınıflandırmalarla İlişkisi