Kamu gelirleri politikasında dolaylı vergilerin toplam tahsilat içindeki ağırlığının azaltılıp, artan oranlı gelir vergisinin temel finansman kaynağı hâline getirildiği bir senaryo varsayıldığında; bu yapısal dönüşümün hanehalkı harcanabilir gelirleri üzerindeki etkisi sonucunda, Lorenz eğrisi ile mutlak eşitlik doğrusu arasında kalan alanın ve Gini katsayısının nasıl değişmesi beklenir?
- AMutlak eşitlik doğrusu ile Lorenz eğrisi arasındaki alan daralır ancak Gini katsayısı 1'e yaklaşır.
- BMutlak eşitlik doğrusu ile Lorenz eğrisi arasındaki alan genişler ve Gini katsayısı 0'a yaklaşır.
- Mutlak eşitlik doğrusu ile Lorenz eğrisi arasındaki alan daralır ve Gini katsayısı 0'a yaklaşır.Cevap
- DMutlak eşitlik doğrusu ile Lorenz eğrisi arasındaki alan genişler ve Gini katsayısı 1'e yaklaşır.
- EVergi yükü dağılımındaki bu değişiklik sadece kaynak tahsisini etkileyeceğinden, söz konusu alan ve Gini katsayısı değişmez.
Cevap
Dolaylı vergilerin azaltılıp artan oranlı dolaysız vergilerin artırılması gelir dağılımını iyileştirir. Bu nedenle Lorenz eğrisi mutlak eşitlik doğrusuna yaklaşır (alan daralır) ve Gini katsayısı 0'a yaklaşır.
Artan oranlı vergilerin ağırlığının artırılması ve regresif özellik gösteren dolaylı vergilerin azaltılması, gelir dağılımını iyileştirir. Gelir dağılımında adaletin artması, geometrik olarak Lorenz eğrisinin mutlak eşitlik doğrusuna (45 derecelik doğruya) yaklaşması demektir. Bu durumda doğru ile eğri arasındaki eşitsizlik alanı daralır. Gini katsayısı bu alanın bir fonksiyonu olduğundan, alan küçüldükçe mutlak eşitliği simgeleyen 0 değerine yaklaşır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Artan Oranlı Vergilerin Lorenz Eğrisi ve Gini Katsayısına Etkisi