Kamu harcamalarının sosyal etkileri literatüründe, kamu hizmetlerinden sağlanan faydanın toplumun üst gelir gruplarında yoğunlaşması ve bu hizmetlerin finansmanının görece daha geniş halk kitleleri tarafından karşılanması durumunda harcamaların "regresif" (azalan oranlı) bir sosyal etki yarattığı kabul edilir.
Buna göre, aşağıdaki uygulamalardan hangisi kamu harcamalarının sosyal etkileri açısından regresif bir nitelik taşımaktadır?
- Üst gelir gruplarının daha yoğun faydalandığı uzmanlaşmış kamu hizmetlerinin finansmanının, toplumun geneline yayılan dolaylı vergilerle karşılanmasıCevap
- BTemel eğitim harcamalarının zorunlu ve parasız hale getirilerek düşük gelirli ailelerin erişimine açılması
- CSosyal güvenlik sistemine aktarılan devlet katkılarının düşük emekli aylıklarını asgari geçim düzeyinde tutması
- DKamu yatırım harcamalarının geri kalmış bölgelerde istihdam yaratacak altyapı projelerine yönlendirilmesi
- EDar gelirli ailelere yönelik yapılan şartlı nakit transferlerinin çocukların eğitimine devam etmesi şartına bağlanması
Cevap
Üst gelir gruplarının daha yoğun faydalandığı uzmanlaşmış kamu hizmetlerinin finansmanının, toplumun geneline yayılan dolaylı vergilerle karşılanması
Doğru yanıt olan uzmanlaşmış kamu hizmetlerinin finansman modeli, regresif bir etki yaratmaktadır. Çünkü dolaylı vergiler (KDV, ÖTV gibi) gelir düzeyine bakılmaksızın herkesten alınırken, sağlanan yüksek nitelikli hizmetlerden (örneğin lüks bölgelerdeki prestijli kamu yatırımları veya sadece üst gelir grubunun erişebildiği uzmanlaşmış sağlık/eğitim hizmetleri) ağırlıklı olarak üst gelir grupları yararlanmaktadır. Bu durum toplumda 'tersine transfer' etkisi yaratarak gelir adaletsizliğini artırır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kamu Harcamalarının Regresif Sosyal Etkisi ve Tersine Transfer
Tahmini Süre:1m 30s