Soru

Zorluk: ZorBürokrasi Modelleri

Kamu tercihi teorisi kapsamında bürokrasinin ekonomik analizinde kullanılan modellerden William Niskanen ve Migue-Belanger yaklaşımları karşılaştırıldığında; bürokratın amaç fonksiyonu ve bu amacın üretim sürecindeki etkinsizlik türleri üzerindeki etkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi en kapsamlı ve doğru ifadedir?

  1. Niskanen modelinde bürokrat toplam bütçeyi maksimize ederek çıktı düzeyini bütçe kısıtı altında mümkün olan en üst seviyeye taşır ve bu durum temel olarak 'tahsis etkinsizliğine' yol açar; Migue-Belanger modelinde ise bürokrat bütçe ile minimum üretim maliyeti arasındaki farkı (takdirsel bütçe) maksimize etmeyi amaçlar ve bu farkın harcanması hem çıktı düzeyinde sapmaya hem de 'X-etkinsizliğine' neden olur.Cevap
  2. B
    Niskanen modelinde bürokratın temel hedefi bütçe artığını maksimize ederek teknik etkinliği sağlamaktır; Migue-Belanger modelinde ise tek hedef toplam bütçeyi büyüterek çıktı miktarını maksimize etmektir.
  3. C
    Her iki modelde de bürokrat, siyasal otoritenin (sponsor) tüm maliyet bilgilerine sahip olduğu varsayımı altında, bütçeyi toplumsal refahı maksimize edecek çıktı düzeyinde belirler.
  4. D
    Niskanen modeli sadece üretimdeki teknik etkinsizliği (X-etkinsizliği) açıklarken; Migue-Belanger modeli sadece kamusal hizmetlerin miktarındaki aşırılığı (tahsis etkinsizliği) açıklar.
  5. E
    Niskanen modelinde bürokratın çıktı düzeyini 'Marjinal Fayda = Marjinal Maliyet' noktasında belirlemesi; Migue-Belanger modelinde ise çıktı düzeyini 'Toplam Fayda = Toplam Maliyet' noktasında belirlemesi esastır.

Cevap

Niskanen modelinde bürokratın toplam bütçeyi maksimize ederek tahsis etkinsizliğine yol açması, Migue-Belanger modelinde ise takdirsel bütçeyi maksimize ederek X-etkinsizliğine yol açması doğru karşılaştırmadır.
Doğru ifade, her iki modelin temel motivasyon farkını ve bunun sonucunda ortaya çıkan etkinsizlik türlerini (tahsis etkinsizliği vs. X-etkinsizliği) tam olarak yansıtmaktadır. Niskanen'de bütçe miktarının kendisi fayda kaynağıyken, Migue-Belanger'de bütçenin harcanma biçimi (artık/takdirsel bütçe) ön plandadır.

Adım Adım Çözüm

1
Niskanen'in amaç fonksiyonunu analiz etme.
U=U(Q)U = U(Q) veya U=U(B)U = U(B). Bürokrat toplam bütçeyi veya bütçeye bağlı olan çıktı miktarını maksimize etmek ister.
Bürokratın gücü, prestiji ve maaşı bütçe büyüklüğü ile ilişkilidir.
2
Migue-Belanger'in amaç fonksiyonunu analiz etme.
U=U(Q,BC)U = U(Q, B-C). Bürokrat hem çıktıdan hem de bütçe ile minimum maliyet arasındaki 'takdirsel bütçeden' fayda sağlar.
Bürokratlar bütçe fazlasını personel sayısını artırmak, lüks ofisler veya yan ödemeler (X-etkinsizliği) için kullanmak isterler.
3
Etkinsizlik türlerini karşılaştırma.
Niskanen'de B=CB=C olduğu için tahsis etkinsizliği (aşırı üretim) baskındır. Migue-Belanger'de ise maliyetlerin şişirilmesiyle X-etkinsizliği ortaya çıkar.
Her iki model de bürokrasinin kamusal kaynakları toplumsal refahın aleyhine kullandığını kanıtlamayı amaçlar.

Anahtar Kavram

Bürokrasi Modelleri ve Etkinsizlik Türleri

Daha Fazla Pratik

Orzechowski'nin bürokrasi modelinde girdi kullanımı (emek-sermaye yoğunluğu) üzerine olan analizlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla