Examkin

Soru

Zorluk: Ortaİradi (İhtiyari) Maliye Politikası

Makroekonomik istikrarı sağlamak amacıyla kamu gelir ve giderlerinin hükümet kararıyla bilinçli olarak değiştirilmesini ifade eden iradi (ihtiyari) maliye politikası, uygulanma sürecindeki zaman gecikmeleri (time lags) nedeniyle çeşitli eleştirilere uğramıştır.

İradi maliye politikasındaki zaman gecikmeleri ve bu politikanın diğer mali araçlarla karşılaştırılması bağlamında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Milli gelirdeki düşüşün yetkililerce saptanmasına kadar geçen süre olan teşhis gecikmesi, meclis onayı gerektirmeyen otomatik istikrar sağlayıcıların en temel dezavantajıdır.
  2. B
    İradi politikalar kapsamında teşhis gecikmesi aşıldıktan sonra, ekonomide talep enflasyonu yaşandığı saptanırsa kamu harcamalarının artırılması ve vergilerin düşürülmesi yönünde karar alınmalıdır.
  3. İradi maliye politikalarında yasal düzenlemelerin meclisten geçmesi için gereken süre "karar gecikmesi"ni oluştururken; otomatik istikrar sağlayıcılarda sistem mevcut kanunlarla kendiliğinden işlediği için yasama organından kaynaklanan böyle bir gecikme yaşanmaz.Cevap
  4. D
    Ekonomik göstergelerin önceden belirlenmiş bir eşiğe ulaşmasıyla yürütme organına müdahale yetkisi veren formül esnekliği uygulaması, hiçbir idari karar gerektirmeyen saf bir otomatik istikrar sağlayıcıdır.
  5. E
    Klasik maliye yaklaşımı, iradi politikalardaki karar gecikmelerinin kısa olduğunu öne sürerek, durgunluk dönemlerinde denk bütçe kuralından vazgeçilip açık finansman politikası uygulanmasını savunur.

Cevap

İradi politikalarda yasama sürecinden kaynaklanan karar gecikmesinin yaşandığı, otomatik istikrar sağlayıcılarda ise sistemin mevcut kanunlarla işlediği için meclis onayına bağlı böyle bir gecikmenin olmadığı ifadesi doğrudur.
İradi maliye politikalarının uygulanabilmesi için yeni kanunların çıkarılması veya mevcut kanunların değiştirilmesi gerekir. Parlamentodaki yasa yapım süreci genellikle uzun tartışmalara sahne olduğundan, sorunun tespit edilmesi ile yasanın çıkması arasında 'karar (yasama) gecikmesi' adı verilen uzun bir süre geçer. Oysa artan oranlı gelir vergisi veya işsizlik sigortası gibi otomatik istikrar sağlayıcılar, yasama organının her seferinde yeni bir karar almasına ihtiyaç duymadan, halihazırda yürürlükte olan kanunlar sayesinde ekonomik konjonktüre anında tepki verirler. Bu nedenle otomatik istikrar sağlayıcılarda meclis onayından kaynaklanan bir karar gecikmesi bulunmaz.

Adım Adım Çözüm

1
İradi maliye politikalarındaki zaman gecikmesi türlerini (teşhis, karar, uygulama, etki) tanımla.
Karar gecikmesinin, yasal düzenlemelerin mecliste görüşülüp onaylanması aşamasında yaşanan zaman kaybı olduğu belirlenir.
Politikanın zayıf yönlerini anlamak için süreç aşamalarının doğru bilinmesi gerekir.
2
Otomatik istikrar sağlayıcıların çalışma mekanizmasını analiz et.
Bu araçların (artan oranlı vergiler gibi) gelire bağlı olarak yasal bir değişikliğe gerek kalmaksızın eş anlı çalıştığı görülür.
Araçlar arasındaki temel farkı ortaya koymak için çalışma prensipleri karşılaştırılmalıdır.
3
Seçeneklerde yer alan gecikme türlerinin doğru mali araca atanıp atanmadığını kontrol et.
Teşhis gecikmesinin otomatik istikrar sağlayıcılara atandığı ve formül esnekliğinin saf otomatik araç sayıldığı ifadelerin hatalı olduğu tespit edilir.
Kavram karmaşasına dayalı yanlış seçenekleri elemek içindir.
4
Doğru eşleştirmeyi ve kavramsal ifadeyi içeren seçeneği belirle.
İradi politikalarda karar gecikmesi varken, otomatik istikrar sağlayıcılarda yasama organından kaynaklanan bu gecikmenin yaşanmadığı sonucuna ulaşılır.
Sorunun kökünde istenen doğru yargıya varmaktır.

Anahtar Kavram

İradi Maliye Politikasında Zaman Gecikmeleri ve Araç Karşılaştırması
Bu soruyu puanla

Konular

İradi (İhtiyari) Maliye Politikası

Bu konudan daha fazla soru