Soru

Zorluk: OrtaCebri ve İradi Gelirler Ayrımı

Kamu gelirlerinin cebri (zorunlu) ve iradi (rızai) olarak sınıflandırılmasında, devletin geliri elde ederken büründüğü hukuki kişilik ve kullandığı yetkinin niteliği belirleyici rol oynar. İradi gelirler, devletin egemenlik gücünü (imperium) kullanmadan, bir 'fiscus' (mali kişilik) sıfatıyla özel hukuk kuralları çerçevesinde elde ettiği gelirlerdir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi devletin piyasa mekanizması içerisinde, tarafların karşılıklı rızasına dayanan bir sözleşme neticesinde elde ettiği iradi bir kamu geliridir?

  1. A
    Kamu kurumları tarafından sunulan özel hizmetler karşılığında alınan harçlar
  2. B
    Bayındırlık hizmetleri sonucunda gayrimenkullerde meydana gelen değer artışı için alınan şerefiyeler
  3. Devletin mülkiyetinde bulunan taşınmazların kiralanmasından elde edilen gelirlerCevap
  4. D
    Mesleki kuruluşların üyelerinden topladığı parafiskal gelirler
  5. E
    Belirli bir faaliyetin icrası için devletten alınan izin karşılığında ödenen resimler

Cevap

Devletin mülkiyetinde bulunan taşınmazların kiralanmasından elde edilen kira gelirleri
İradi gelirler, devletin özel mülkleri veya teşebbüsleri aracılığıyla, piyasa ekonomisi kuralları içinde ve bir sözleşmeye dayalı olarak elde ettiği gelirlerdir. Taşınmaz kira gelirleri, devletin mülkiyet hakkını kullanarak bireylerle yaptığı özel hukuk sözleşmeleri neticesinde oluştuğu için tam anlamıyla iradi (rızai) bir gelirdir.

Adım Adım Çözüm

1
Gelirin hukuki temelini analiz etme
Cebri gelirler kamu hukukuna, iradi gelirler özel hukuka dayanır.
Sınıflandırmanın ilk aşaması devletin hangi hukuki rejim altında hareket ettiğini belirlemektir.
2
Devletin büründüğü kişiliği (Sıfatı) sorgulama
İradi gelirlerde devlet 'fiscus' (mali kişilik) olarak, cebri gelirlerde 'imperium' (egemen güç) olarak hareket eder.
Fiscus sıfatı, devletin bireylerle eşit şartlarda sözleşme yapabilmesini ifade eder.
3
Seçeneklerdeki irade serbestisini kontrol etme
Kira gelirlerinde tarafların karşılıklı rızası ve sözleşme özgürlüğü mevcuttur.
Harç, resim ve şerefiyeler devletin tek taraflı iradesiyle belirlenirken, kira geliri piyasa koşullarında rıza ile oluşur.

Anahtar Kavram

İradi Gelirlerin Sözleşmeye Dayalı Niteliği

Daha Fazla Pratik

İradi gelirlerin büyük çoğunluğunu oluşturan 'Mülk ve Teşebbüs Gelirleri'nin (Dometik Gelirler) diğer isimlerini ve kapsamını inceleyiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla