Kamu gelirleri, devletin bu gelirleri elde ederken sahip olduğu egemenlik gücünü () kullanıp kullanmamasına göre cebri (zorunlu) ve iradi (isteğe bağlı) olarak ikiye ayrılmaktadır. İradi gelirlerde devlet, tıpkı bir özel hukuk kişisi gibi hareket ederek piyasa koşullarında ve tarafların karşılıklı rızasına dayalı olarak gelir sağlar. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi devletin iradi gelirleri arasında yer almaktadır?
- Devletin mülk ve teşebbüslerinden elde ettiği gelirlerCevap
- BKamu hizmeti sunumu karşılığında tahsil edilen harçlar
- CBelirli meslek gruplarından toplanan parafiskal gelirler
- DBayındırlık hizmetleri sonucu değer artışı üzerinden alınan şerefiyeler
- EKanuni düzenlemelerle mükelleflere yüklenen vergiler
Cevap
Devletin mülk ve teşebbüslerinden elde ettiği gelirler iradi gelirler kapsamındadır.
Devletin mülk ve teşebbüs gelirleri (dometik gelirler), devletin özel bir kişi gibi piyasaya girmesi, sözleşme yapması ve bu sözleşme çerçevesinde kira veya kâr elde etmesiyle oluşur. Bu süreçte devletin tek taraflı zorlama gücü (imperium) değil, tarafların karşılıklı rızası ve özel hukuk kuralları geçerli olduğu için bu gelirler tam anlamıyla iradi gelirlerdir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İradi gelirler, devletin sahip olduğu taşınmazlardan (mülk) veya işlettiği kurumlardan (teşebbüs) elde ettiği sözleşmeye dayalı gelirlerdir.