Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorLorenz Eğrisi

Bir ülkenin makroekonomik verilerini analiz eden uzmanlar, uygulanan yeni maliye politikası paketi sonrasında şu bulgulara ulaşmıştır:

I. Spesifik dolaylı vergilerin toplam vergi hasılatı içindeki payı %65'ten %35'e gerilemiştir.
II. Artan oranlı gelir vergisi tarifesinde üst gelir gruplarına uygulanan marjinal vergi oranları belirgin şekilde yükseltilmiştir.
III. Bütçe açıklarının finansmanında, yüksek faizli ve kısa vadeli iç borçlanma yerine geniş tabanlı bir servet vergisine başvurulmuştur.

Bu politika değişikliklerinin tam olarak etki gösterdiği varsayıldığında, ülkenin gelir dağılımını temsil eden Lorenz eğrisi ve Gini katsayısında meydana gelecek değişimle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Lorenz eğrisi 45 derecelik mutlak eşitlik doğrusuna doğru kayarak aradaki eşitsizlik alanını daraltır ve bu durum Gini katsayısının 00'a doğru yaklaşmasıyla ifade edilir.Cevap
  2. B
    Lorenz eğrisi mutlak eşitlik doğrusuna yaklaşarak dağılımdaki iyileşmeyi yansıtır; ancak matematiksel olarak bu durum Gini katsayısının 11'e (tam eşitlik) yaklaşması anlamına gelir.
  3. C
    Gelir dağılımı daha adil hâle geldiği için Lorenz eğrisi mutlak eşitlik doğrusundan uzaklaşarak daha geniş bir kavis çizer ve Gini katsayısı sıfıra yaklaşır.
  4. D
    Alınan önlemler gelir dağılımından ziyade kaynak dağılımında etkinliği sağladığından, Lorenz eğrisi ile mutlak eşitlik doğrusu arasındaki alan sabit kalırken Gini katsayısı varsayımsal olarak 11 olur.
  5. E
    Vergi yükündeki bu radikal değişimin ekonomik büyüme ile yaratacağı zorunlu çatışma (trade-off) nedeniyle, Lorenz eğrisi doğrudan mutlak eşitsizlik doğrusu ile çakışır ve Gini katsayısı artar.

Cevap

Lorenz eğrisi 45 derecelik mutlak eşitlik doğrusuna doğru kayarak aradaki eşitsizlik alanını daraltır ve bu durum Gini katsayısının 00'a doğru yaklaşmasıyla ifade edilir.
Soru kökündeki üç politika değişikliği de (dolaylı vergilerin azaltılması, artan oranlı vergilendirmenin güçlendirilmesi ve iç borçlanma faiz yükünün servet vergisiyle ikame edilmesi) gelir dağılımında adaleti sağlamaya yönelik ilerici (progresif) politikalardır. Bu politikalar başarılı olduğunda toplumdaki gelir eşitsizliği azalır. Gelir eşitsizliğinin azalması geometrik olarak Lorenz eğrisinin 45 derecelik mutlak eşitlik doğrusuna yaklaşması anlamına gelir. Eğri doğruya yaklaştıkça, aralarındaki alan (A alanı) daralır. Gini katsayısı bu alanın bir fonksiyonu olduğundan, alanın daralması katsayının matematiksel olarak 00'a (mutlak eşitliğe) yaklaşmasıyla sonuçlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Öncüllerde verilen maliye politikası araçlarının gelir dağılımına etkisini analiz et.
Dolaylı vergilerin payının düşmesi (regresif etkinin azalması), gelir vergisinde artan oranlılığın yükseltilmesi ve rantiye kesimine yarayan yüksek faizli borçlanma yerine servet vergisinin getirilmesi gelir dağılımını alt ve orta sınıflar lehine iyileştirir.
Her bir politika aracının kimin üzerinde vergi yükü yarattığını ve kime gelir aktardığını belirlemek gerekir.
2
Gelir dağılımındaki iyileşmenin Lorenz eğrisindeki geometrik karşılığını belirle.
Gelir dağılımı daha eşitlikçi bir yapıya kavuştuğunda, nüfusun kümülatif yüzdesi ile gelirin kümülatif yüzdesi birbirine yaklaşır. Bu durum, eğrinin 45 derecelik mutlak eşitlik doğrusuna doğru kayması (içe doğru yaklaşması) demektir.
Lorenz eğrisinin mutlak eşitlik doğrusundan uzaklığı, eşitsizliğin boyutunu görselleştirir.
3
Lorenz eğrisindeki bu değişimin Gini katsayısına matematiksel yansımasını bul.
Gini katsayısı, mutlak eşitlik doğrusu ile Lorenz eğrisi arasında kalan alanın (AA), doğrunun altındaki toplam üçgen alanına (A+BA+B) oranıdır (A/(A+B)A / (A+B)). Eğri doğruya yaklaştıkça AA alanı küçülür ve katsayı 00'a (tam eşitlik) yaklaşır.
Gini katsayısı 00 (mutlak eşitlik) ile 11 (mutlak eşitsizlik) arasında değer alır.

Anahtar Kavram

Maliye politikası araçlarının Lorenz eğrisi ve Gini katsayısı üzerindeki geometrik ve matematiksel etkileri.
Bu soruyu puanla

Konular

Lorenz Eğrisi

Bu konudan daha fazla soru