Soru

Zorluk: KolayBirlik İlkesi ve İstisnaları

Bütçede birlik ilkesi, devletin tüm gelir ve giderlerinin tek bir bütçe dokümanı içerisinde toplanmasını ve yasama organının denetimine sunulmasını öngörür. Bu ilke, mali saydamlığı ve bütçe hakkının etkin kullanımını sağlar.

Buna göre, Türk bütçe sisteminde aşağıdakilerden hangisi bütçede birlik ilkesinin temel istisnalarından biri olarak kabul edilir?

  1. Döner sermayeli işletmelerin bütçeleriCevap
  2. B
    Gayrisafi usul uygulaması
  3. C
    Adem-i tahsis ilkesi
  4. D
    Net bütçe usulünün uygulanması
  5. E
    Bütçenin yıllık olması kuralı

Cevap

Döner sermayeli işletmelerin bütçeleri, devletin genel bütçesi dışında ayrı bir mali yönetim ve belge düzenine sahip oldukları için birlik ilkesinin bir istisnasıdır.
Bütçede birlik ilkesi, devletin tüm mali faaliyetlerinin tek bir bütçe içinde birleştirilmesini öngörür. Döner sermayeli işletmeler, fonlar ve bazı özel bütçeli idarelerin kendi bağımsız bütçelerinin olması, bu 'tek bütçe' kuralının dışına çıkılması anlamına geldiği için birlik ilkesinin istisnasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Birlik ilkesinin tanımını analiz etmek
Tüm kamu gelir ve giderlerinin 'tek bir bütçe' belgesinde toplanması gerekliliği saptanır.
Sorunun kökenindeki temel kuralı belirlemek için bu adım gereklidir.
2
İstisna kavramını mali yapılar üzerinden değerlendirmek
Genel bütçe dokümanı dışında kalan döner sermayeler, fonlar ve özel bütçeli kurumların bu ilkeye aykırı yapılar olduğu hatırlanır.
Birlik ilkesi ile genellik ilkesi arasındaki farkı ayırt etmek hatayı önler.
3
Seçenekleri bütçe ilkeleriyle eşleştirmek
Gayrisafi usul, adem-i tahsis ve net usulün 'Genellik' ilkesiyle; yıllık olmanın ise 'Yıllıklık' ilkesiyle ilgili olduğu görülerek doğru seçenek olan döner sermayelere ulaşılır.
Diğer güçlü çeldiricilerin (genellik ilkesi unsurları) elenmesi kesin sonuca ulaştırır.

Anahtar Kavram

Bütçede Birlik İlkesi ve İstisnaları

İpuçları

1
Birlik ilkesi 'tek bir belge' anlamına gelirken, genellik ilkesi 'gelir-giderlerin bütçeye yazılma biçimi' (brüt/net) ile ilgilidir.
2
Cevap, genel bütçe haricinde kendi bütçesini kullanan bir kurumsal yapıyı içermelidir.

Daha Fazla Pratik

Birlik ilkesinin diğer önemli bir istisnası olan 'Fonlar' ve 'Özel Bütçeli İdareler' kavramlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla