5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile birlikte kamu idareleri merkezi yönetim bütçesi kapsamında belirli cetvellerde (I, II ve III) toplanmış ve bütçede birlik ilkesine yönelik 'görece' bir bütünlük sağlanmıştır. Ancak bu yapının dışında kalan veya bu yapı içinde olmasına rağmen işleyişi itibarıyla temel bütçe ilkelerinden uzaklaşan mali mekanizmalar mevcuttur.
Buna göre, Türk bütçe sisteminde hem merkezi yönetim bütçesi kapsamı dışında kalarak 'birlik ilkesinden' yapısal bir sapma gösteren hem de öz gelirlerini doğrudan kendi harcamalarına tahsis ederek 'genellik ilkesinin' (adem-i tahsis) temel kuralını ihlal eden mali mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
- AGenel bütçeli idareler
- BÖzel bütçeli idareler
- CDüzenleyici ve denetleyici kurumlar
- Döner sermayeli işletmelerCevap
- ESosyal güvenlik kurumları
Cevap
Döner sermayeli işletmeler, hem merkezi yönetim bütçesi dışında kalmalarıyla 'birlik' ilkesini hem de gelirlerini doğrudan giderlerine tahsis etmeleriyle 'genellik' (adem-i tahsis) ilkesini aynı anda ihlal eden temel mali mekanizmadır.
Döner sermayeli işletmeler, 5018 sayılı Kanun ile düzenlenen 'Merkezi Yönetim Bütçesi' (I, II, III sayılı cetveller) kapsamı dışında tutulmuşlardır; bu durum onları 'birlik ilkesinin' yapısal bir istisnası yapar. Ayrıca, bu işletmelerin temel çalışma mantığı, sundukları mal ve hizmetlerden elde ettikleri gelirleri doğrudan kendi giderlerini karşılamak üzere kullanmaktır. Bu durum, bütçe gelirlerinin belirli giderlere tahsis edilmemesi gerektiğini savunan 'adem-i tahsis' (genellik ilkesi) kuralının doğrudan ihlalidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bütçe İlkelerinin Kesişimi ve Döner Sermaye İstisnası
Daha Fazla Pratik
Birlik ve Genellik ilkelerinin ortak istisnası olan 'Özel Gelir - Özel Ödenek' mekanizmasının 5018 sayılı Kanun'daki yasal sınırlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s