Soru

Zorluk: OrtaBirlik İlkesi ve İstisnaları

Bütçenin 'birlik ilkesi', devletin mali faaliyetlerinin bütünlüğünü korumak ve denetimini kolaylaştırmak amacıyla tüm gelir ve giderlerin tek bir bütçe dokümanı içinde toplanmasını ifade eder. Buna göre, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun öngördüğü bütçe yapısı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi birlik ilkesinin bir istisnası olarak kabul edilir?

  1. Özel bütçeli idarelerin bütçeleriCevap
  2. B
    Şartlı bağış ve yardımlar
  3. C
    Özel gelir - özel ödenek uygulaması
  4. D
    Gayrisafi bütçe yöntemi
  5. E
    Adem-i tahsis ilkesi

Cevap

Özel bütçeli idarelerin bütçeleri, devletin tüm mali işlemlerinin tek bir bütçe çatısı altında toplanması kuralına yapısal bir istisna teşkil eder.
Birlik ilkesi, devletin tüm gelir ve giderlerinin tek bir bütçe içinde toplanmasını gerektirir. Özel bütçeli idarelerin (Üniversiteler, Karayolları Gn. Md. vb.) kendi bütçelerine sahip olmaları, bu teklik yapısını bölerek ayrı mali yapılar oluşturduğu için birlik ilkesinin bir istisnasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Birlik ilkesinin temel tanımını analiz et.
Birlik ilkesi, 'tek bütçe - tek belge' esasına dayanır. Devletin mali durumunun bir bütün olarak görülmesini sağlar.
Soruda hangi unsurun bu 'teklik' yapısını bozduğu sorulmaktadır.
2
5018 sayılı Kanun'daki bütçe türlerini sınıflandır.
Genel bütçe, özel bütçe ve düzenleyici kurum bütçeleri 'Merkezi Yönetim Bütçesi' çatısı altında olsa da, her birinin ayrı bütçe tüzel kişiliği ve dokümanı bulunur.
Özel bütçeli idareler, kendi gelirleri ve harcama yetkileri ile genel bütçeden ayrı bir yapı arz ederler.
3
Birlik ve genellik ilkeleri arasındaki farkı ayırt et.
Birlik ilkesi 'belge/doküman' bütünlüğü ile ilgiliyken; genellik ilkesi 'tüm gelirlerin tüm giderleri karşılaması' (netleştirme yasağı) ile ilgilidir.
Adayların en sık düştüğü hata, şartlı bağışlar gibi genellik istisnalarını birlik istisnası sanmalarıdır.

Anahtar Kavram

Birlik İlkesi (Teklik İlkesi), devlet bütçesinin tek bir yasa veya doküman halinde yasama organına sunulmasıdır. Özel bütçeler, mahalli idare bütçeleri ve bütçe dışı fonlar bu ilkenin klasik istisnalarıdır.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla