Soru

Zorluk: OrtaBirlik İlkesi ve İstisnaları

Bütçede birlik ilkesi, devletin tüm mali faaliyetlerinin tek bir bütçe dokümanı içerisinde toplanarak yasama organının denetimine sunulmasını öngörür. Türkiye'de 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile birlikte merkezi yönetim bütçesi kapsamı genişletilerek bu ilke büyük ölçüde güçlendirilmiştir.

Buna göre, 5018 sayılı Kanun'un bütçe sistematiği dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi merkezi yönetim bütçe kanunu kapsamı dışında kalarak bütçede birlik ilkesinin güncel bir istisnasını oluşturur?

  1. A
    Türk Dil Kurumu
  2. B
    Sermaye Piyasası Kurulu
  3. C
    Karayolları Genel Müdürlüğü
  4. Türkiye İş KurumuCevap
  5. E
    Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü

Cevap

Türkiye İş Kurumu, merkezi yönetim bütçesi dışında kalan bir Sosyal Güvenlik Kurumu olduğu için birlik ilkesinin istisnasıdır.
Bütçede birlik ilkesi uyarınca devletin tüm mali işlemleri tek bir bütçe belgesinde (Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu) toplanmalıdır. 5018 sayılı Kanun'a göre Merkezi Yönetim Bütçesi; I, II ve III sayılı cetvelleri kapsar. Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) ise IV sayılı cetvelde yer alan bir Sosyal Güvenlik Kurumu'dur. Sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idareler, merkezi yönetim bütçe kanunu dışında kendi özel bütçe kanunlarına/süreçlerine sahip oldukları için birlik ilkesinin istisnalarını oluştururlar.

Adım Adım Çözüm

1
Birlik ilkesinin tanımını analiz et.
Birlik ilkesi, tüm kamu gelir ve giderlerinin tek bir bütçe (Merkezi Yönetim Bütçesi) altında toplanmasını gerektirir.
İlkenin kapsamını belirlemek, istisnaları ayıklamak için gereklidir.
2
5018 sayılı Kanun'un kapsamındaki cetvelleri hatırla.
Merkezi Yönetim Bütçesi; I (Genel Bütçe), II (Özel Bütçe) ve III (Düzenleyici Kurumlar) sayılı cetvellerden oluşur.
Birliğin sınırlarını çizen yasal çerçeve budur.
3
Seçeneklerdeki kurumları cetvellerine göre sınıflandır.
Türk Dil Kurumu, Karayolları ve DSİ (II sayılı), SPK (III sayılı) cetveldedir. Türkiye İş Kurumu ise IV sayılı cetveldedir.
Kurumun merkezi yönetim bütçesi içinde olup olmadığını belirlemek için gereklidir.
4
İstisnayı belirle.
IV sayılı cetvelde yer alan Sosyal Güvenlik Kurumları, merkezi yönetim bütçe kanunu dokümanı dışında kalır.
Birlik ilkesinin en temel istisnası bütçe dokümanı dışındaki yapılardır.

Anahtar Kavram

5018 Sayılı Kanun'da Birlik İlkesi ve Cetvel Yapısı

Daha Fazla Pratik

5018 sayılı Kanun'daki cetvellerin (I, II, III, IV) hangilerinin merkezi yönetim kapsamında olduğunu tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla