Examkin

Soru

Zorluk: OrtaNiskanen Bürokrasi Modeli

Merkezi yönetim bütçe hazırlık sürecinde, ödenek tahsis yetkisine sahip yasama organı (sponsor) ile hizmeti fiilen sunan bir icracı kamu kurumu arasındaki ilişkiler analiz edilmektedir. Bilgi asimetrisinin yoğun olarak gözlemlendiği bu yapıda, arz yönlü kamu harcama artışlarını açıklayan William Niskanen’in modeline göre; kurum yöneticisinin (bürokratın) temel güdüsü ve kamu hizmeti sunumunda ulaşmayı hedeflediği nihai denge (üretim) düzeyi aşağıdakilerin hangisinde doğru ifade edilmiştir?

  1. Temel güdü bütçe maksimizasyonu olup; üretim hacmi, sunulan hizmetin toplam faydasının toplam maliyetine eşitlendiği noktaya kadar genişletilir.Cevap
  2. B
    Temel güdü oy maksimizasyonu olup; üretim hacmi, medyan seçmenin taleplerini yansıtan marjinal sosyal faydanın marjinal maliyete eşitlendiği optimum noktada belirlenir.
  3. C
    Temel güdü sanayileşme ve kentleşmenin yarattığı yeni kamusal ihtiyaçları karşılamak olup; üretim hacmi, milli gelirdeki artışa paralel olarak sürekli ve yapısal bir biçimde artırılır.
  4. D
    Temel güdü olağanüstü dönemlerde ortaya çıkan finansman açığını kapatmak olup; üretim hacmi, toplumun tolere edebileceği yeni vergi yükü sınırına ulaşıncaya kadar yükseltilir.
  5. E
    Temel güdü emek-yoğun nitelikteki hizmetlerde verimlilik açığını gidermek olup; üretim hacmi, sanayi sektöründeki teknolojik ilerlemelere ve ücret artışlarına endekslenerek belirlenir.

Cevap

Bürokratların temel motivasyonu kendi güç ve prestijlerini artıracak bütçe maksimizasyonudur; bu doğrultuda üretimi, toplam faydanın toplam maliyete eşitlendiği noktaya kadar zorlarlar.
Niskanen’in Bürokrasi Modeline göre bürokratlar, kendi şahsi faydalarını (maaş, güç, makam, prestij) maksimize edebilmek için kurumlarının bütçesini en üst düzeye çıkarmak isterler. Yasama organı (sponsor) hizmetin asıl maliyetini tam olarak bilemediği için (bilgi asimetrisi), bürokratlar hizmet üretim miktarını toplum için ideal olan 'marjinal sosyal fayda = marjinal maliyet' (MB=MCMB=MC) seviyesinde tutmazlar. Bunun yerine, sponsorun kabul edebileceği en uç nokta olan 'toplam faydanın (bütçenin) toplam maliyete eşitlendiği' (TB=TCTB=TC) seviyeye kadar üretimi ve dolayısıyla harcamaları artırırlar.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda sorulan modelin (Niskanen) analiz düzeyini belirle.
Niskanen modeli, bürokratların içsel motivasyonlarına dayanan arz-yönlü bir kamu tercihi teorisidir.
Teorilerin temellerini ayırmak, yanlış aktör (politikacı vs. bürokrat) eşleştirmelerini elemeyi sağlar.
2
Bürokratın temel amacını tanımla.
Bürokratlar maaş, güç, itibar ve makam imkânlarını artırmak için 'bütçe maksimizasyonu' hedeflerler. Oy maksimizasyonu politikacıların hedefidir.
Bu ayrım, doğru davranışsal güdüyü tespit etmek için kritiktir.
3
Bürokratın hedeflediği üretim denge noktasını tespit et.
Sosyal refahın maksimum olduğu yer Marjinal Fayda = Marjinal Maliyet (MB=MCMB=MC) iken; bürokratlar bütçeyi olabildiğince büyütmek için Toplam Fayda = Toplam Maliyet (TB=TCTB=TC) noktasına kadar üretimi artırırlar.
Bilgi asimetrisini kullanan bürokrat, yasama organını ancak toplam faydanın toplam maliyeti karşıladığı son sınıra kadar ikna edebilir.

Anahtar Kavram

Niskanen Bürokrasi Modeli ve Bütçe Maksimizasyonu
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Niskanen Bürokrasi Modeli

Bu konudan daha fazla soru