Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorTürkiye'de Bütçe Sisteminin Yasal Çerçevesinin Gelişimi

Türkiye’de bütçe sisteminin yasal çerçevesinin tarihsel gelişimi; bütçe hakkının kapsamı, bütçe kanunlarının niteliği ve denetim mekanizmaları açısından önemli yapısal dönüşümler içermektedir. Osmanlı Devleti’ndeki ilk bütçe denemelerinden günümüzdeki modern mali yönetim anlayışına kadar geçen süreç ve yürürlükteki yasal düzenlemeler göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. 20172017 Anayasa değişikliği ile bütçe kanun teklifinin süresinde yürürlüğe konulamaması halinde, TBMM tarafından geçici bütçe kanunu çıkarılması öngörülmüş; bunun da yapılamaması durumunda bir önceki yıl bütçesinin yeniden değerleme oranına göre artırılarak uygulanması yöntemi getirilmiştir.Cevap
  2. B
    19821982 Anayasası’nın bütçe ile ilgili maddelerine göre Cumhurbaşkanı, TBMM tarafından kabul edilen bütçe kanunlarını, diğer kanunlarda olduğu gibi şekil veya esas bakımından hukuka aykırı bulması halinde bir kez daha görüşülmek üzere Meclis’e geri gönderme yetkisine sahiptir.
  3. C
    10501050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu, Türk mali sistemine "stratejik planlama" ve "performans esaslı bütçeleme" kavramlarını dahil ederek, bütçe sürecini sadece bir ödenek tahsis süreci olmaktan çıkarıp sonuç odaklı bir yapıya dönüştürmüştür.
  4. D
    18761876 tarihli Kanun-i Esasi ile bütçe hakkı ilk kez halkın temsilcilerinden oluşan Meclis-i Mebusan’a verilmiş ve padişahın bütçe üzerindeki mutlak onay ve veto yetkisi bu düzenleme ile tamamen sona ermiştir.
  5. E
    50185018 sayılı Kanun kapsamında oluşturulan "iç denetim" birimleri, Sayıştay'ın TBMM adına yürüttüğü dış denetim ve yargılama yetkisini kısıtlayarak, kamu kaynaklarının kullanımındaki hukuki sorumluluğu tamamen idari sorumluluğa dönüştürmüştür.

Cevap

2017 Anayasa değişikliği ile bütçe kanununun zamanında yürürlüğe girmemesi durumunda geçici bütçe veya yeniden değerleme oranı ile artırılmış eski bütçe uygulaması getirilmiştir.
Doğru ifade, 20172017 Anayasa değişikliğiyle getirilen bütçe yürürlük mekanizmasını açıklamaktadır. Buna göre bütçe kanunu süresinde kabul edilemezse önce geçici bütçe çıkarılır, o da çıkarılamazsa bir önceki yıl bütçesi yeniden değerleme oranında artırılarak yürürlüğe konur. Bu, bütçe hakkının kesintiye uğramamasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Bütçe kanununun veto edilebilirlik durumunu değerlendir
Bütçe kanunları Cumhurbaşkanı tarafından veto edilemeyen tek kanundur.
Bütçenin sürekliliği ve kamu hizmetlerinin aksamaması ilkesi gereği anayasal bir istisna tanınmıştır.
2
1050 ve 5018 sayılı kanunların temel felsefelerini karşılaştır
1050 sayılı kanun merkeziyetçi ve girdi odaklıyken, 5018 sayılı kanun performans ve çıktı odaklıdır.
Modern mali yönetim anlayışı stratejik planlamayı ve hesap verebilirliği ön plana çıkarır.
3
2017 anayasa değişikliklerinin bütçe sürecine etkisini incele
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile bütçe teklif süreci değişmiş ve bütçenin geçememesi durumuna karşı 'yedek' mekanizma getirilmiştir.
Yürütmenin bütçesiz kalmasını önlemek ve devlet faaliyetlerinin devamını sağlamak amacıyla yeniden değerleme oranı çözümü üretilmiştir.

Anahtar Kavram

Bütçe Hakkının Sürekliliği ve Yasal Güvenceler

Daha Fazla Pratik

5018 sayılı Kanun ile getirilen 'Mali Saydamlık' ve 'Hesap Verme Sorumluluğu' ilkelerinin bütçe hakkı üzerindeki etkilerini inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'de Bütçe Sisteminin Yasal Çerçevesinin Gelişimi