Kamu maliyesi literatüründe mali tekel (fiskal tekel) uygulamaları çerçevesinde devletin belirli malların üretimini veya satışını kendi tekeline alarak elde ettiği gelirlerin fiyatlama mekanizması ve iktisadi mahiyeti ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Satış fiyatı ile üretim maliyeti ve normal kâr arasındaki pozitif fark, tüketiciden tahsil edilen bir 'gizli vergi' niteliğindedir.Cevap
- BBu gelirler, devletin sunduğu belirli bir kamu hizmetinden doğrudan yararlananların ödediği 'harç' bedellerinden oluşmaktadır.
- CSöz konusu gelirler, sosyal güvenlik kurumları gibi özerk bütçeli kuruluşların finansmanı için toplanan 'parafiskal' nitelikli ödemelerdir.
- DKamu yatırımları sonucunda özel kişilerin taşınmazlarında meydana gelen değer artışları karşılığında alınan 'şerefiye' ödemeleridir.
- ETamamen iradi bir ödeme olup, devletin özel hukuk hükümlerine tabi mülk ve teşebbüs gelirleri (domestik gelirler) kapsamında değerlendirilir.
Cevap
Mali tekel gelirlerinde satış fiyatı ile maliyet/kâr arasındaki fark, bir 'gizli vergi' niteliği taşır.
Mali tekel uygulamasında devletin temel hedefi hazineye gelir sağlamaktır. Bu nedenle, tekel konusu olan malın (tütün, alkol vb.) satış fiyatı, üretim giderleri ve işletmenin elde etmesi gereken normal kâr toplamının üzerinde belirlenir. Bu aradaki fark, devletin vergi toplama yetkisini fiyat mekanizması aracılığıyla kullanması anlamına gelir ve literatürde 'gizli vergi' olarak adlandırılır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Fiskal Tekel ve Gizli Vergi Mahiyeti
Daha Fazla Pratik
Mali tekel (fiskal tekel) ile sosyal tekel (iktisadi tekel) arasındaki amaç farklarını incelemek bu konudaki anlayışınızı derinleştirecektir.
Tahmini Süre:1m 15s