Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorBirincil (Faiz Dışı) Açık ve Operasyonel Açık

Yüksek enflasyonun yaşandığı bir ekonomide mali sürdürülebilirliği ve bütçe performansını analiz etmek isteyen bir uzman, 20252025 mali yılı sonu itibarıyla aşağıdaki verilere ulaşmıştır:

Bütçe Kalemi / Ekonomik GöstergeTutar / Oran
Toplam Bütçe Giderleri2.5002.500 Milyar TL
Toplam Bütçe Gelirleri1.8001.800 Milyar TL
Faiz Ödemeleri (Nominal)600600 Milyar TL
Toplam Kamu Borç Stoku2.0002.000 Milyar TL
Yıllık Enflasyon Oranı%25\%25

Bu verilere göre, ilgili mali yıl için birincil (faiz dışı) denge ve operasyonel denge tutarları aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

  1. 100100 Milyar TL birincil açık; 200200 Milyar TL operasyonel açıkCevap
  2. B
    100100 Milyar TL birincil açık; 100100 Milyar TL operasyonel fazla
  3. C
    700700 Milyar TL birincil açık; 200200 Milyar TL operasyonel açık
  4. D
    100100 Milyar TL birincil fazla; 200200 Milyar TL operasyonel fazla
  5. E
    200200 Milyar TL birincil açık; 100100 Milyar TL operasyonel açık

Cevap

İlgili mali yıl için birincil denge 100100 Milyar TL açık, operasyonel denge ise 200200 Milyar TL açık olarak hesaplanmıştır.
Doğru seçenekte belirtildiği üzere, bütçe gelirleri (1.8001.800) ile faiz dışı giderler (2.500−600=1.9002.500 - 600 = 1.900) arasındaki fark 100100 Milyar TL birincil açıktır. Toplam bütçe açığı olan 700700 Milyar TL'den, borç stokunun enflasyonla aşınan kısmı olan 500500 Milyar TL (2.000×%252.000 \times \%25) düşüldüğünde ise 200200 Milyar TL operasyonel açığa ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam bütçe dengesini hesaplayın.
1.800−2.500=−7001.800 - 2.500 = -700 Milyar TL (Bütçe Açığı)
Birincil ve operasyonel dengelerin temelini toplam bütçe dengesi oluşturur.
2
Birincil (faiz dışı) dengeyi hesaplayın.
−700−(−600)=−100-700 - (-600) = -100 Milyar TL veya 1.800−(2.500−600)=−1001.800 - (2.500 - 600) = -100 Milyar TL
Birincil denge, bütçenin faiz ödemeleri hariç tutulduğundaki performansını gösterir.
3
Borç stokunun enflasyon nedeniyle uğradığı reel aşınmayı (enflasyon payını) hesaplayın.
2.000×0,25=5002.000 \times 0,25 = 500 Milyar TL
Operasyonel açık hesaplanırken borcun enflasyon karşısındaki değer kaybı dikkate alınmalıdır.
4
Operasyonel dengeyi hesaplayın.
ToplamBu¨tc\ceDengesi+EnflasyonPayı=−700+500=−200Toplam Bütçe Dengesi + Enflasyon Payı = -700 + 500 = -200 Milyar TL
Operasyonel denge, bütçe açığından faiz ödemelerinin sadece enflasyonu telafi eden kısmının (reel olmayan faiz) arındırılmasıdır.

Anahtar Kavram

Operasyonel denge, yüksek enflasyonlu ekonomilerde bütçe açığının daha sağlıklı analiz edilebilmesi için faiz ödemelerinin sadece reel kısmını dikkate alan denge kavramıdır.
Bu soruyu puanla

Konular

Birincil (Faiz Dışı) Açık ve Operasyonel Açık

Bu konudan daha fazla soru