Examkin

Soru

Zorluk: OrtaOylama Teoremleri ve Paradoksları

Bir kamu kurumu, 2026 yılı hizmet kapasitesini artırmak amacıyla üç farklı yatırım alternatifi (XX: Personel Eğitimi, YY: Dijital Dönüşüm, ZZ: Fiziksel Altyapı) arasından seçim yapacaktır. Kurumdaki üç farklı karar verici birimin bu alternatiflere ilişkin tercih sıralamaları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Karar Birimi1. Tercih2. Tercih3. Tercih
I. BirimXXYYZZ
II. BirimYYZZXX
III. BirimZZXXYY

İkili karşılaştırmalı çoğunluk oylaması sonucunda ortaya çıkan ve rasyonel bireysel tercihlerin tutarlı (geçişli) bir toplumsal tercihe dönüşememesi durumu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Condorcet ParadoksuCevap
  2. B
    Medyan Seçmen Teoremi
  3. C
    Arrow'un İmkânsızlık Teoremi
  4. D
    Oylama Ticareti (Logrolling)
  5. E
    Niskanen'in Bütçe Maksimizasyonu Modeli

Cevap

Condorcet Paradoksu, bireysel düzeyde tutarlı olan tercihlerin toplumsal karar alma sürecinde (çoğunluk oylamasıyla) geçişsiz bir döngü oluşturması durumudur.
Tablodaki veriler analiz edildiğinde, ikili karşılaştırmalar sonucunda XX'in YY'ye, YY'nin ZZ'ye ve ZZ'nin XX'e üstün geldiği görülmektedir. Bu durum, toplumsal tercih sıralamasında rasyonel (geçişli) bir sonucun elde edilemediği, 'oylama döngüsü' olarak da bilinen Condorcet Paradoksu'dur.

Adım Adım Çözüm

1
XX ve YY seçeneklerini karşılaştırın.
XX seçeneği YY'ye üstün gelir (X>YX > Y).
I. Birim ve III. Birim, XX'i YY'ye tercih etmektedir (2/3 çoğunluk).
2
YY ve ZZ seçeneklerini karşılaştırın.
YY seçeneği ZZ'ye üstün gelir (Y>ZY > Z).
I. Birim ve II. Birim, YY'yi ZZ'ye tercih etmektedir (2/3 çoğunluk).
3
ZZ ve XX seçeneklerini karşılaştırın.
ZZ seçeneği XX'e üstün gelir (Z>XZ > X).
II. Birim ve III. Birim, ZZ'yi XX'e tercih etmektedir (2/3 çoğunluk).
4
Sonuçları birleştirerek geçişlilik (transitivity) kuralını kontrol edin.
X>YX > Y, Y>ZY > Z iken toplumsal tercihin X>ZX > Z olması beklenirdi; ancak sonuç Z>XZ > X şeklinde bir döngü (X>Y>Z>XX > Y > Z > X) oluşturmuştur.
Rasyonel bireysel tercihler, çoğunluk oylaması altında toplumsal bir tutarsızlığa yol açmıştır.

Anahtar Kavram

Condorcet Paradoksu ve Oylama Döngüleri
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Oylama Teoremleri ve Paradoksları

Bu konudan daha fazla soru