Soru

Zorluk: OrtaLorenz Eğrisi

Bir ülkenin vergi mevzuatında yapılan yapısal bir düzenlemeyle, en üst gelir dilimlerine uygulanan artan oranlı gelir vergisi tarifesi düşürülmüş ve ortaya çıkacak kamu geliri kaybını telafi etmek amacıyla temel tüketim malları üzerindeki maktu ve oransal dolaylı vergiler artırılmıştır.

Bu maliye politikası değişikliğinin gelir dağılımı üzerindeki etkisi bağlamında, Lorenz eğrisi ve Gini katsayısı ilişkisine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Lorenz eğrisi ile mutlak eşitlik köşegeni arasında kalan alanın, köşegenin altındaki toplam üçgensel alana oranı artar ve bu durum Gini katsayısının bire yaklaşmasıyla sonuçlanır.Cevap
  2. B
    Eğri ile mutlak eşitlik köşegeni arasındaki alanın toplam alana oranı büyüme eğilimine girer, ancak bu geometrik genişleme Gini katsayısının sıfıra doğru gerilemesine yol açar.
  3. C
    Dolaylı vergilerin ağırlığının artması vergi sistemini daha artan oranlı hale getireceğinden, Lorenz eğrisi köşegene yaklaşır ve Gini katsayısı küçülür.
  4. D
    Gelir eşitsizliğinin derinleşmesi nedeniyle Lorenz eğrisi mutlak eşitlik köşegenine doğru kayar, fakat alan formülasyonu gereği Gini katsayısı artış yönünde tepki verir.
  5. E
    Yapılan düzenlemeler gelir dağılımından ziyade kaynak tahsisinde etkinliği iyileştireceğinden, Lorenz eğrisi ile köşegen arasındaki alan sabit kalır.

Cevap

Lorenz eğrisi ile mutlak eşitlik köşegeni arasında kalan alanın, köşegenin altındaki toplam üçgensel alana oranının artması ve Gini katsayısının bire yaklaşması seçeneğidir.
Vergi reformu sonucunda artan oranlı vergilerin ağırlığının azalıp dolaylı vergilerin ağırlığının artması, vergi yükünü dar gelirlilerin üzerine kaydırarak gelir dağılımını bozar. Dağılımın bozulması, Lorenz eğrisinin mutlak eşitlik köşegeninden uzaklaşarak daha geniş bir kavis çizmesine neden olur. Gini katsayısı, bu kavis ile köşegen arasında kalan alanın toplam üçgensel alana oranı (G=AA+BG = \frac{A}{A+B}) olarak hesaplandığından, alanın genişlemesi katsayının matematiksel olarak 11'e (mutlak eşitsizlik) yaklaşması anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Politika değişikliğinin gelir dağılımı üzerindeki yönünü belirlemek.
Artan oranlı dolaysız vergilerin azaltılıp, regresif (tersine artan oranlı) karakterdeki dolaylı tüketim vergilerinin artırılması gelir dağılımını bozar.
Dolaylı vergiler, düşük gelirli bireylerin harcanabilir geliri içinde oransal olarak daha yüksek bir pay tutarak gelir adaletsizliğini derinleştirir.
2
Gelir dağılımındaki bozulmanın Lorenz eğrisine yansımasını tespit etmek.
Gelir dağılımı adaletsizleştikçe, alt gelir gruplarının toplam gelirden aldığı pay düşer. Bu durum Lorenz eğrisinin 4545^{\circ}'lik mutlak eşitlik köşegeninden daha uzağa sarkmasına (kavsin derinleşmesine) neden olur.
Eğri köşegenden uzaklaştıkça, eğri ile köşegen arasında kalan alan (A alanı) genişler.
3
Geometrik değişimin Gini katsayısına matematiksel etkisini yorumlamak.
Gini=AA+BGini = \frac{A}{A+B} formülünde pay kısmındaki A alanı büyüdüğünde, kesrin değeri de büyüyecektir.
Gini katsayısında 00 değeri tam eşitliği, 11 değeri ise tam eşitsizliği temsil ettiğinden, artan eşitsizlik katsayıyı 11'e yaklaştırır.

Anahtar Kavram

Gelir dağılımında regresif politikaların (dolaylı vergi artışlarının) Lorenz eğrisinde yarattığı dışa doğru kayma ve Gini katsayısındaki artış ilişkisi.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla