Examkin

Soru

Zorluk: Zorİskonto Oranı ve Zamanın Değeri

Kamu yatırım projelerinin maliyet-fayda analizinde zamanın değeri ve iskonto oranının (indirme oranı) seçimi, projenin kabul edilebilirliğini doğrudan etkileyen en kritik aşamalardan biridir.

Buna göre, kamu yatırımlarının değerlendirilmesinde iskonto oranının belirlenmesi ve uygulanması süreciyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Enflasyonun etkisini arındırmak için nakit akımlarının reel değerlerle ifade edildiği bir analizde iskonto oranının da reel olarak belirlenmesi gerekir; ayrıca sosyal zaman tercihi oranının piyasa faiz oranından düşük tutulması, faydaları geleceğe yayılan uzun vadeli projelerin kabul edilme olasılığını artırır.Cevap
  2. B
    Kamu yatırımlarında seçilecek iskonto oranı, özel sektörün kârlılık güdüsüyle kullandığı ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti ile birebir aynı olmalıdır; aksi takdirde kamu kaynaklarının fırsat maliyeti göz ardı edilmiş olur.
  3. C
    Projenin fayda ve maliyetleri bugünkü değere indirgenirken, yatırımın yapıldığı ve nakit çıkışının başladığı sıfırıncı yıl (başlangıç yılı) da dâhil olmak üzere tüm yıllar için 1/(1+r)t1/(1+r)^t formülündeki tt değeri her zaman 11 alınarak başlatılmalıdır.
  4. D
    İskonto oranının yüksek belirlenmesi, faydaları çok uzun yıllar sonra ortaya çıkacak olan çevre ve dev altyapı projelerinin net bugünkü değerini matematiksel olarak artırarak bu projelerin önceliklendirilmesini sağlar.
  5. E
    Kamu projelerinin analizinde her zaman nominal piyasa faiz oranı kullanılmalıdır, çünkü sermayenin sosyal fırsat maliyeti yalnızca piyasadaki borçlanma maliyeti ve enflasyon primi ile tam olarak yansıtılabilir.

Cevap

Reel nakit akımlarının reel iskonto oranı ile hesaplanması gerektiğini ve düşük sosyal iskonto oranının uzun vadeli kamu projelerinin lehine olduğunu belirten ifade doğru cevaptır.
Doğru ifade iki temel maliyet-fayda analizi kuralını kusursuz şekilde birleştirmektedir. Birincisi, analizde tutarlılık kuralıdır: Nakit akımları enflasyondan arındırılmışsa (reel ise), iskonto oranı da reel olmalıdır. İkincisi, sosyal iskonto oranının doğasıdır: Devlet, gelecek nesillerin refahını da gözettiği için sosyal zaman tercihi oranını genellikle piyasa faiz oranından düşük tutar. Bu matematiksel olarak, ilerideki yıllarda elde edilecek faydaların bugünkü değerini yüksek tutarak otoyol, baraj, ağaçlandırma gibi uzun vadeli projelerin net bugünkü değerinin pozitif çıkma ihtimalini artırır.

Adım Adım Çözüm

1
İskonto oranı ile nakit akımları arasındaki enflasyon uyumunun incelenmesi
Analizde tutarlılık için reel nakit akımlarının reel iskonto oranıyla (enflasyondan arındırılmış oran), nominal nakit akımlarının ise nominal iskonto oranıyla indirgenmesi gerektiği tespit edilir.
Enflasyonun etkisinin hesaplamada çift sayılmasını (double-counting) önlemek.
2
İskonto oranının büyüklüğünün projelerin vadesi üzerindeki matematiksel etkisinin değerlendirilmesi
NBD=∑Ft−Mt(1+r)tNBD = \sum \frac{F_t - M_t}{(1+r)^t} formülüne göre, 'r' (iskonto oranı) ne kadar küçük olursa, 't' (zaman) büyüdükçe paydanın büyüme hızı o kadar yavaşlar. Bu da gelecekteki faydaların bugünkü değerinin yüksek kalmasını sağlar.
Kamu sektörünün gelecek nesilleri de düşünme zorunluluğu (nesiller arası eşitlik) gereği uzun vadeli projeleri desteklemesi.
3
Sosyal iskonto oranı ile piyasa faiz oranının karşılaştırılması
Özel sektör piyasa riskleri ve kâr beklentisiyle hareket ederken, kamu sektörü sosyal zaman tercihi oranını temel alır. Bu oran genellikle piyasa faiz oranından daha düşüktür.
Kamu ve özel sektörün temel varlık ve harcama güdülerinin (fayda maksimizasyonu vs. kâr maksimizasyonu) farklı olması.

Anahtar Kavram

Maliyet-Fayda Analizinde Sosyal İskonto Oranı ve Reel/Nominal Uyum
Bu soruyu puanla

Konular

İskonto Oranı ve Zamanın Değeri

Bu konudan daha fazla soru